Πλήρης είναι ο φάκελος με όλες τις απαιτούμενες μελέτες, που έχει κατατεθεί στην Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης, του Υπουργείου Πολιτισμού, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία τελικής έγκρισης για να προχωρήσει το έργο συντήρησης του φάρου του ακρωτηρίου του Αγίου Ιωάννη (στον Αφορεσμένο). Πρίν από λίγες ημέρες πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στην εν λόγω Υπηρεσία, στο Ηράκλειο, στην οποία παρευρέθη ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου, ο αν. διευθυντής και στελέχη της Υπηρεσίας και ο μελετητής Εμμ. Βασιλάκης εκπροσωπώντας την ομάδα των μελετητών.
Υπενθυμίζομε ότι ο κ. Γιάννης Λεμπιδάκης – πρόεδρος της εταιρείας «Πλαστικά Κρήτης –έχει δηλώσει ότι θα καλύψει τη δαπάνη για την αναστήλωση του φάρου.
Ο δήμαρχος είπε στην ΑΝΑΤΟΛΗ, ότι το θέμα αυτό, που εξελίσσεται για αρκετά χρόνια, «παίρνει δειλά – δειλά το δρόμο της υλοποίησης, παρ’ ό,τι πέρασε άγονη μια πενταετία, για να φτάσει στο σημερινό σημείο…», αποφεύγοντας να προσδιορίσει όσους ευθύνονται για την καθυστέρηση. Αφησε πάντως να εννοηθεί σαφώς ότι υπήρξε κωλυσιεργία δημοσίων Υπηρεσιών και εξέφρασε την ευχή «να τηρηθούν από δω και πέρα, όσα έχουν συμφωνηθεί». Με την κατάθεση και της αρχιτεκτονικής μελέτης τον περασμένο Δεκέμβριο, υπάρχει πλέον κατατεθειμένο το σύνολο των μελετών του έργου.
Στην ερώτηση, ποια θα είναι τα επόμενα βήματα, ο κ. Ζερβός είπε ότι από την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης θα αποσταλεί στο ΥΠ.ΠΟ. ο φάκελος για την έκδοση της σχετικής άδειας και επίσης ο Δήμος θα στείλει αντίγραφο του φακέλου που θα λάβει από την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων, στην Υπηρεσία Φάρων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Ο κ. Λεμπιδάκης είχε δηλώσει πρόθυμος να χρηματοδοτήσει τις εργασίες αναστήλωσης του σώματος του φάρου, όχι όμως και την ανακατασκευή του φαρόσπιτου που έχει σχεδόν καταρρεύσει. Το αν θα ανακατασκευαστεί και το φαρόσπιτο, ο δήμαρχος εξήγησε ότι αυτό θα το αποφασίσει η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων, αν και ο Δήμος Αγίου Νικολάου θα το επιθυμούσε.
Επίσης ο δήμαρχος ανέφερε ότι επίκειται συνάντηση με τον κ. Λεμπιδάκη, προκειμένου να προσδιοριστεί το μονοπάτι, το οποίο θα περνά μέσα από την ιδιοκτησία της εταιρείας στην οποία ανήκει και το Αιολικό Πάρκο της περιοχής (Βρουχά), μέσω του οποίου θα γίνεται η προσέγγιση του φάρου από ξηράς. Επίσης κατά τη συνάντηση θα ζητηθεί από τον κ. Λεμπιδάκη να επικαιροποιήσει το ύψος της χρηματικής προσφοράς του για την εκτέλεση του έργου, τώρα που έχουν πλέον αποσαφηνιστεί τα τεχνικά χαρακτηριστικά της όλης παρέμβασης και επίκειται και η ακριβής κοστολόγησή του.
Πρόσβαση και από τη θάλασσα
«Σκέψη και πρότασή μας είναι να γίνει η κατάλληλη διαμόρφωση στην απόκρημνη ακτή κάτω από το φάρο, ώστε να κατασκευαστεί ασφαλές σημείο πρόσδεσης και από-επιβίβασης των επισκεπτών. Αυτό θα προσφέρει μια νέα πρόταση για οργανωμένες θαλάσσιες εκδρομές, με αφετηρία το λιμάνι του Αγίου Νικολάου αλλά και από άλλα τουριστικά ανεπτυγμένα σημεία του Δήμου και όχι μόνο. Εξ άλλου δίπλα, στη «Χωματίστρα» υπάρχει μια όμορφη παραλία, όπου θα μπορούσε η επίσκεψη στο φάρο να συνδυαστεί και με ημερήσιο μπάνιο», είπε ο δήμαρχος.
Εκθεσιακός χώρος
Ο φάρος κτίστηκε το 1864 από τη Γαλλική Εταιρεία Φάρων στη θέση που προϋπήρχε πύργος, και εντάχθηκε στο Ελληνικό φαρικό δίκτυο το 1912, με την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.
Οι τάσεις στο διεθνή χώρο για την αξιοποίηση ιστορικών φάρων, όπως ο φάρος στον Αφορεσμένο, πέραν της συστηματικής μελέτης, είναι η πλήρης αποκατάσταση και αξιοποίησή τους ως επισκέψιμων χώρων. Ο φάρος του Αγίου Ιωάννη αποτελεί μνημείο του τόπου μας, άρα χρειάζεται και μια καινούρια προσέγγιση για την ανάδειξή του από πλευράς ιστορικότητας, τεχνικής κατασκευής μιας συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου για την Κρήτη, μιας και, ευτυχώς, διατηρεί ακόμη στοιχεία της αυθεντικότητάς του.
Στις προτάσεις που έχουν κατατεθεί είναι και η δημιουργία στους χώρους που θα αναστηλωθούν, μιας μόνιμης έκθεσης αφιερωμένης στην ναυτική ιστορία της περιοχής και την κατασκευή φάρων στην Κρήτη.
Στο χώρο αυτόν θα παρέχονται πληροφορίες για το συγκεκριμένο φάρο, τις φάσεις κατασκευής του και τον τύπο των φωτιστικών σωμάτων που άναψαν μέσα στο φανό του. Στο φαρόσπιτο, όπου διέμεναν οι φαροφύλακες, θα μπορούσε να παρουσιαστεί υλικό με αυθεντικό εξοπλισμό δανεισμένο από τις Αποθήκες του Πολεμικού Μουσείου Πειραιά, όπου σώζεται.
Στο υπόγειο θα μπορούσε να γίνεται βιντεο-προβολή ενημερωτικού βίντεο με αφηγήσεις φαροφυλάκων και τεχνικών του Πολεμικού Ναυτικού, για τη χρήση και συντήρηση των πέτρινων φάρων της χώρας μας.
Προτείνεται επίσης η τοποθέτηση στο φανό νέου φωτιστικού μηχανήματος προκειμένου να ζωντανέψουν ξανά μνήμες του παρελθόντος και να συνεχίσει να φωτίζει τις νύχτες τους θαλάσσιους δρόμους και να οδηγεί τα πλοία και τους ναυτικούς σε ασφαλείς ρότες στο Κρητικό Πέλαγος.
Ο θρύλος του Καϊάφα
Επίσης, δεν μπορεί παρά να αξιοποιηθεί τουριστικά και να προβληθεί ο θρύλος, σύμφωνα με τον οποίο ο Καϊάφας που σταύρωσε τον Χριστό, ξεκίνησε το ταξίδι του για την Ρώμη με σκοπό να συναντήσει τον Καίσαρα. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού πέθανε από αρρώστια που εξαπλώθηκε στο πλοίο του. Επειδή δε ήταν άρχοντας έπρεπε να θαφτεί κανονικά. Φτάνοντας οι ναύτες του στην Κρήτη προσέγγισαν τον μικρό όρμο της Χωματίστρας, αλλά η θάλασσα φούσκωσε απότομα. Παρόλα αυτά οι ναύτες κατάφεραν να βγουν στην ακτή και να θάψουν τον Καϊάφα. Το ακρωτήριο έτσι ονομάστηκε «αφορεσμένος» επειδή εκεί είναι θαμμένος αυτός που σταύρωσε τον Χριστό και η θάλασσα δεν ηρέμησε από τότε. Μάλιστα πολλοί ναυτικοί οδηγοί του 19ου αιώνα πρότειναν στους καπετάνιους να πλέουν ένα μίλι στα ανοικτά του ακρωτηρίου.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ

































































































