Μετά την αρχαία Κάμαρα, η ανασκαφική ομάδα που δούλευε στο χώρο της αρχαίας Καμάρας, συνεχίζει, το έργο της στην περιοχή του Σταυρού Αγίου Νικολάου. Πρόκειται για τμήμα της τωρινής οδού Σητείας, η οποία ήταν προσωρινά ασφαλτοστρωμένη. Ένα μηχάνημα έβγαλε την άσφαλτο και το πάνω μέρος του χώματος για να ακολουθήσει μετά η επίπονη ανασκαφή με τα χέρια και τα ειδικά εργαλεία. Σε προηγούμενες ανασκαφές έχουν ανακαλυφτεί πολλοί τάφοι, κυρίως του 1ου π.Χ. έως 1ου μ.Χ. αιώνα.
* Υπάρχουν βάσιμες ελπίδες ότι θα βρεθούν και τώρα σημαντικά αντικείμενα, αν κρίνουμε απ’ όσα έχουν ήδη ανακαλυφτεί, ακριβώς δίπλα από το χώρο από τον οποίο ξεκίνησαν χθες οι εργασίες. Κάποια από αυτά θα τα δούμε στο «νέο» Αρχαιολογικό Μουσείο του Αγίου Νικολάου. Δυστυχώς, από την θέση των οστών και των υπόλοιπων αντικείμενων, κυρίως πήλινων αγγείων, έχει διαπιστωθεί ότι οι περισσότεροι τάφοι είναι συλημένοι.
* Την ανασκαφή στο Σταυρό διευθύνει η προϊσταμένη της ΕΦΑΛΑΣ κ. Χρύσα Σοφιανού. Στην έρευνα συμμετέχουν η αρχαιολόγος Δάφνη Ανδρουλάκη, τρεις εργάτες και ένας συντηρητής αρχαιοτήτων.
«Μεγάλη η άνθηση της Καμάρας κατά τον 1ο αιώνα μ.Χ.»
Ο σημαντικός αρχαιολόγος Κωστής Δαβάρας είχε μελετήσει πολλούς τάφους της Καμάρας. Στο περιοδικό «Αρχαιολογική Εφημερίς» (1985) αναφέρει:
«Η πυκνότητα των ταφών και σε πολλές περιπτώσεις ο πλούτος των κτερισμάτων μας επιτρέπουν να διαπιστώσουμε για μία φορά ακόμη την άνθηση της Καμάρας κατά τον 1ο αιώνα μ.Χ., που είχε αρχίσει ήδη κατά τούς ελληνιστικούς χρόνους, ιδιαίτερα στους ύστερους ελληνιστικούς. Τότε το επίνειο αυτό της Λατούς, αυτής της σημαντικής δωρικής πόλεως με τα εντυπωσιακά αρχαϊκά και μεταγενέστερα ερείπια, χτισμένης στα ασφαλισμένα βουνά της ενδοχώρας σε υψόμετρο 400 μέτρων περίπου, υπερφαλάγγισε σε σημασία την παλαιά πόλη, που καταδικάστηκε ιστορικά και άρχισε βαθμιαία να εγκαταλείπεται από τους κατοίκους της σε όφελος του επινείου. Όμως τα αίτια του φαινομένου αυτού, της μετατόπισης του κέντρου βάρους στο επίνειο, ήταν βέβαια τελείως διαφορετικά στην αρχαιότητα και πρέπει να αποδοθούν στην άνθηση του θαλάσσιου εμπορίου, ίσως και της περιβόητης Κρητικής πειρατείας, και αργότερα στην ασφάλεια των θαλασσών με την Pax Romana και την καταστολή των πειρατικών επιχειρήσεων, που επέτρεψε την άνετη ανάπτυξη των παραλίων οικισμών χωρίς κινδύνους και τους έδωσε πρωτεύουσα θέση», ανέφερε ο Κωστής Δαβάρας.
* Στην απορία που έχω διατυπώσει «πόσο μεγάλη πόλη θα πρέπει να ήταν η αρχαία Καμάρα, όταν έχουμε ήδη ανακαλύψει τόσους πολλούς τάφους και συνεχώς ανακαλύπτουμε και νέους;» η λογική απάντηση είναι «θα πρέπει να ήταν μεγάλη πόλη» και ότι «έχουμε ανακαλύψει ένα πολύ μικρό τμήμα της στο κέντρο της πόλης του Αγίου Νικολάου, αλλά η υπόλοιπη μάλλον είναι θαμμένη κάτω από τα νέα κτίρια της πόλης».
Σημαντικά τα ευρήματα στο Σταυρό
Στις προηγούμενες ανασκαφές του χώρου στο Σταυρό έχουν έλθει στο φως σημαντικά ευρήματα και ενδεικτικά αναφέρουμε:
α) Βρέθηκε τάφος γυναικείος 1ος π.Χ.- 1ος μ.Χ., με κτερίσματα δυο γυάλινα μυροδοχεία. Το ασυνήθιστο ήταν ότι είχε τα πόδια λυγισμένα και στο χέρι της, επάνω στη λεκάνη, κρατούσε ένα βότσαλο ποταμού διαμέτρου 7 περίπου εκατοστών.
β) Κοντά στο σώμα νεκρού ανακαλύφθηκε ένα σύνολο ειδωλίων -μικρών σε μέγεθος- εκπληκτικής ομορφιάς και τελειότητας. Ένα μικρό ζώο (μουλάρι) με το σαμάρι και το φορτίο του, ακέραιο και με καταπληκτικές λεπτομέρειες. «Είναι ένα σπάνιο εύρημα», μας είχε αναφέρει η κ. Χρύσα Σοφιανού.
γ) Σε παιδικό τάφο ανακαλύφθηκαν ένα μικρό αγαλματίδιο θεάς (Αφροδίτη) με ένα κύκνο, ένα πουλί με την βάση του, ένα σώμα με μανδύα χωρίς το κεφάλι και άλλο ένα αγαλματίδιο πιθανόν κάποιας θεάς.
δ) Επίσης ήρθαν στο φως αρκετοί «αστραγάλοι» (οστά ζώων) με τους οποίους έπαιζαν τα παιδιά… πρόκειται για το παιχνίδι «βεζίρης» που παίζαμε κι εμείς όταν ήμασταν παιδιά καθώς και ένας οξυπύθμενος αμφορέας, ένα μεγάλο αγγείο που στην αρχαιότητα χρησιμοποιούνταν ευρέως για την αποθήκευση και μεταφορά προϊόντων.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ



































































































