Ο χρόνος μπορεί να περνά, όμως η μνήμη παραμένει «ζωντανή», με τη Βιάννο να τιμάει για ακόμη μία χρονιά τους 461 αθώους ανθρώπους που εκτελέστηκαν από τα ναζιστικά στρατεύματα Κατοχής τον Σεπτέμβριο του 1943.
Σήμερα, Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, στο αποκορύφωμα των επετειακών εκδηλώσεων, πραγματοποιήθηκε με κάθε επισημότητα και σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης στο Πανδημοτικό Ηρώο, στη θέση Σελί Αμιρών, η εκδήλωση Μνήμης για την 83η επέτειο του Ολοκαυτώματος των χωριών της Βιάννου και της Ιεράπετρας, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα.
Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν το πρωί με τη Δοξολογία και το Τρισάγιο στον Ιερό Ναό των Αγίων Πάντων, στο Πανδημοτικό Ηρώο, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου κ. Ανδρέα, του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Διδυμοτείχου και Ορεστιάδος κ. Δαμασκηνού και του Σεβασμιώτατου Μητροπολίτη Ιεραπύτνης και Σητείας κ. Κύριλλου.
Οι επετειακές εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν παρουσία του Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρου Αρναουτάκη, του Δημάρχου Βιάννου Παύλου Μπαριτάκη, Βουλευτών, Αντιπεριφερειάρχων και Περιφερειακών Συμβούλων, Δημάρχων και εκπροσώπων των Δήμων, των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, του Προέδρου της Ενώσεως Θυμάτων Ολοκαυτώματος Βιάννου Αριστομένη Συγγελάκη, του Συγγραμματέα του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα Αριστομένη Συγγελάκη, εκπροσώπων των Αντιστασιακών Ενώσεων, Προέδρων Τοπικών Κοινοτήτων, Συλλόγων και πλήθους πολιτών.
Ακολούθησε η ανάγνωση του Προσκλητηρίου των Νεκρών, σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη στιγμή, καθώς τα ονόματα των 461 θυμάτων ακούστηκαν ξανά στον ίδιο τόπο όπου η μνήμη τους παραμένει άσβεστη.
Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε η ομιλία του Συγγραμματέα του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα Αριστομένη Συγγελάκη και ακολούθησε η ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα, ο οποίος κατέθεσε στεφάνι στο Ηρώο.
Η τελετή κορυφώθηκε με τον συγκλονιστικό «Βουβό» πεντοζάλη, έναν χορό που έχει συνδεθεί βαθιά με τη μνήμη και το πένθος της Βιάννου.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τη Μικτή Χορωδία της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου, η οποία ερμήνευσε τον Ύμνο της Βιάννου, δημιουργώντας στιγμές έντονης συγκίνησης, και την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.
Μετά την αποχώρηση του κ. Τασούλα από το χώρο του Ηρώου, ακολούθησε ξενάγηση στο Μουσείο Ολοκαυτώματος Βιάννου, όπου εκεί ο Δήμαρχος Βιάννου απέδωσε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας την τιμητική αναμνηστική πλακέτα «Ιωάννης Κονδυλάκης», ευχαριστώντας τον για την τιμή που έκανε να παρευρεθεί στην κορυφαία ημέρα του χρόνου για την επαρχία της Βιάννου.
ΔΗΛΩΣΕΙΣ
Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας: Οι απαιτήσεις της Ελληνικής Δημοκρατίας για αποζημιώσεις από τις γερμανικές φρικαλεότητες παραμένουν απαράγραπτες και νομικά είναι ενεργές και διεκδικήσιμες
«Σήμερα, βρισκόμαστε εδώ για να τιμήσουμε τη μνήμη του φρικτού και άδικου Ολοκαυτώματος της τότε επαρχίας Βιάννου του Ηρακλείου, αλλά και της δυτικής Ιεράπετρας, από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής στα μέσα Σεπτεμβρίου του 1943, όταν 461 άμαχοι, 1000 σπίτια και 20 χωριά υπέστησαν τη μανία των κατακτητών. Τετρακόσια εξήντα ένα ήταν τα θύματα των γερμανικών ωμοτήτων, 1000 σπίτια κατακρημνίστηκαν και περισσότερα από 20 χωριά εξαφανίστηκαν από προσώπου γης.
Έχουμε, τόσα χρόνια μετά, ένα βαρύ και αμετάθετο χρέος απέναντι σε εκείνη τη φρικαλεότητα. Έχουμε χρέος στήριξης της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας μας, για τις οποίες τελικά έχασαν τη ζωή τους εκείνοι οι συνάνθρωποί μας. Έχουμε χρέος στήριξης της μνήμης. Να μην ξεχνάμε εκείνα τα εγκλήματα, για να μην επαναληφθούν, και να μην έχουν την ευκαιρία παρόμοιες απάνθρωπες ιδεολογίες, είτε απροσχημάτιστα, είτε συγκεκαλυμμένα, να κάνουν και πάλι την εμφάνισή τους.
Έχουμε παράλληλα χρέος δικαίωσης αυτών των πεσόντων, γι΄αυτό και εκ μέρους της Ελληνικής Πολιτείας, υπογραμμίζω πως οι απαιτήσεις της Ελληνικής Δημοκρατίας για αποζημιώσεις από τις γερμανικές καταστροφές, από τις γερμανικές φρικαλεότητες, από το γερμανικό αναγκαστικό δάνειο, παραμένουν απαράγραπτες, όχι μόνο συναισθηματικά ή ιστορικά απαράγραπτες αλλά και νομικά είναι ενεργές και διεκδικήσιμες».
Περιφερειάρχης Κρήτης Στ. Αρναουτάκης: Η μνήμη των θυμάτων παραμένει ζωντανή και η διεκδίκηση της απόδοσης δικαιοσύνης συνεχίζεται-Η Ελλάδα έχει διατυπώσει με σαφήνεια τις αξιώσεις της για τις αποζημιώσεις, τις επανορθώσεις και το κατοχικό δάνειο
«Τον Σεπτέμβριο του 1943 στα μαρτυρικά χώματα της Βιάννου και της δυτικής Ιεράπετρας διαπράχθηκε ένα από τα πιο αποτρόπαια εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας σε όλη την Ευρώπη.
Ένα Ολοκαύτωμα που άφησε πίσω του εκατοντάδες νεκρούς και ανοιχτές πληγές για τους επιζήσαντες. Μια ζωντανή παρακαταθήκη μνήμης, ευθύνης και δικαιοσύνης.
Ογδόντα τρία χρόνια μετά, η ποτισμένη με αίμα ηρώων γη της Βιάννου και της Δυτικής Ιεράπετρας εξακολουθεί να θυμίζει σε όλους το μέγεθος της ναζιστικής θηριωδίας.
Εκατοντάδες αθώοι άνθρωποι δολοφονήθηκαν, σπίτια κάηκαν, οικογένειες ξεκληρίστηκαν. Οι εικόνες εκείνης της τραγωδίας δεν πρέπει και δεν πρόκειται να σβήσουν.
Τιμούμε τους νεκρούς και τους επιζώντες, όχι με όρους εκδίκησης, αλλά με όρους ιστορικής αλήθειας και δικαιοσύνης.
Γιατί η λήθη δεν μπορεί να αποτελεί επιλογή και η αοριστία απέναντι στην Ιστορία συνιστά προσβολή στη μνήμη των θυμάτων.
Η Ελλάδα έχει διατυπώσει με σαφήνεια τις αξιώσεις της για τις αποζημιώσεις, τις επανορθώσεις και το κατοχικό δάνειο. Πρόκειται για ζήτημα δικαιοσύνης, ιστορικής συνέπειας και σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου.
Από τη Βιάννο στέλνουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η Κρήτη δεν ξεχνά.
Η μνήμη των θυμάτων παραμένει ζωντανή και η διεκδίκηση της απόδοσης δικαιοσύνης συνεχίζεται.
Αγωνιζόμαστε ώστε οι νέες γενιές να μη γνωρίσουν ποτέ ξανά τη φρίκη του πολέμου και του ναζισμού».
Δήμαρχος Βιάννου Π. Μπαριτάκης: «Έχουμε καθήκον να διατηρούμε αυτή τη μνήμη και να συνεχίζουμε τον αγώνα για την Ελευθερία, τη Δημοκρατία και την Πατρίδα. Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, δεν ξεχνάμε το παρελθόν, γιατί όσο θυμόμαστε, οι άνθρωποι που θυσιάστηκαν δεν χάνονται ποτέ»
«Ογδόντα τρία χρόνια μετά τις μαρτυρικές ημέρες του Σεπτεμβρίου του 1943, η επέτειος του Ολοκαυτώματος δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη ημερομηνία στο ιστορικό ημερολόγιο, αλλά είναι μια ημέρα τιμής και μνήμης για τους ανθρώπους που χάθηκαν άδικα, αλλά και μια διαρκής υπενθύμιση των συνεπειών του φανατισμού, του ολοκληρωτισμού και της απανθρωπιάς
Οι 461 άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους από τη ναζιστική θηριωδία δεν αποτελούν απλώς αριθμό στις σελίδες της Ιστορίας, αλλά είναι οι Μάρτυρες του τόπου μας που έχουν περάσει στο πάνθεον της Ιστορίας.
Σήμερα υποκλινόμαστε με σεβασμό μπροστά στη μνήμη τους και αποτίνουμε την τιμή που τους οφείλουμε. Η θυσία τους αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορικής μας κληρονομιάς και η μνήμη τους αποτελεί χρέος μας και ευθύνη απέναντι στα παιδιά και στις επόμενες γενιές, ώστε να γνωρίζουν την Ιστορία και να μην επιτρέψουν ποτέ να επαναληφθούν αντίστοιχες τραγωδίες.
Ως Δήμος Βιάννου, ως τόπος μαρτυρίου και ως μέλος του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών της Ελλάδος, έχουμε καθήκον να διατηρούμε αυτή τη μνήμη και να συνεχίζουμε τον αγώνα για την Ελευθερία, τη Δημοκρατία και την Πατρίδα. Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, δεν ξεχνάμε το παρελθόν, γιατί όσο θυμόμαστε, οι άνθρωποι που θυσιάστηκαν δεν χάνονται ποτέ».
