Την Παρασκευή 17 Μαρτίου, οι εκπαιδευτές και οι εκπαιδευόμενοι του παραρτήματος ΣΔΕ Αγίου Νικολάου στο πλαίσιο του μαθήματος του Project με θέμα «Παραδοσιακά Επαγγέλματα του τόπου μας και Επαγγέλματα του Σήμερα», επισκεφτήκαμε τον κύριο Σαρρή Δημήτριο, λευκοσιδηρουργό, χαλκουργό και γανωτή στο επάγγελμα, στο Λευκοσιδηρουργείο – Χαλκουργείο του, όπου εδρεύει στη Νεάπολη Λασιθίου. Ο κύριος Σαρρής ασκεί το συγκεκριμένο επάγγελμα, 28 ολόκληρα χρόνια και ενώ σπούδασε Διοίκηση Επιχειρήσεων, επέλεξε να συνεχίσει την οικογενειακή παράδοση, αποτελώντας πλέον την τρίτη γενιά χαλκουργών, μαθαίνοντας όλα τα μυστικά του επαγγέλματος από τον παππού και τον πατέρα του. Ο κύριος Σαρρής εξειδικεύεται στην επεξεργασία του ορυκτού χαλκού και έτσι είχαμε την ευκαιρία να μάθουμε και να δούμε πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα γύρω από τη επεξεργασία και τη χρήση του.
Αρχικά, πληροφορηθήκαμε αναλυτικά για την κατασκευή ενός παραδοσιακού καζανιού από την επεξεργασία 2 παλιών χάλκινων τσικαλιών, περιγράφοντας μας με λεπτομέρειες τι ακριβώς κάνει ένας επαγγελματίας χαλκουργός. Πιο συγκεκριμένα, το πρώτο στάδιο περιλαμβάνει τον καθαρισμό των χάλκινων τσικαλιών με τη βοήθεια της φωτιάς και ενός χημικού διαλύματος. Ο χρόνος του καθαρισμού είναι ελεγχόμενος και η θερμοκρασία που αναπτύσσεται ξεπερνά τους 120 βαθμούς Κελσίου. Έπειτα από αυτό το στάδιο, το ένα σκεύος χρησιμοποιείται ως βάση του καζανιού και το άλλο αφού το επεξεργαστεί με τη μέθοδο της σφυρηλάτησης και πάρει στρογγυλό σχήμα, αποτελεί το πάνω μέρος του καζανιού. Στο επόμενο στάδιο και το πιο σημαντικό πραγματοποιείται η ένωση-κόλληση των δύο σκευών, όπου σε αυτό το σημείο, όπως μας ανέφερε ο κύριος Σαρρής φαίνεται και η τέχνη του χαλκουργού. Αυτό, γιατί η ένωση-κόλληση πραγματοποιείται με τη σύμπραξη του οξυγόνου και της φωτιάς, χρησιμοποιώντας ρινίσματα χαλκού, ώστε να γίνει πιο ανθεκτική ενώ ταυτόχρονα δεν χρησιμοποιούνται καθόλου εργαλεία, παρά μόνο η εμπειρία και ακοή του επαγγελματία χαλκουργού. Έπειτα ακολουθεί το γυάλισμα του σκεύους που πραγματοποιείται με μία ειδική βούρτσα και ένα οξύ σε ελεγχόμενο ξανά χρόνο. Στο τελευταίο στάδιο, στο στάδιο του γανώματος, το σκεύος καθαρίζεται ξανά σε οξύ για να πάρει το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα, μπαίνει πάλι στη φωτιά και την ίδια στιγμή τοποθετείται εσωτερικά του σκεύους ο κασσίτερος, ώστε το σκεύος να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οικιακή χρήση.
Στη συνέχεια και έπειτα από τις ερωτήσεις των εκπαιδευομένων μας, μάθαμε πολλές και σημαντικές πληροφορίες γύρω από το μέταλλο του χαλκού, ένα μέταλλο το οποίο ο κύριος Σαρρής φάνηκε ότι αγαπάει ιδιαίτερα αναφέροντας τη φράση: “O χαλκός είναι φίλος μου”. Ειδικότερα, ο χαλκός είναι ένα διαχρονικό και άφθαρτο υλικό που μένει αναλλοίωτο στο χρόνο, κάτι που αποδεικνύεται από τα χάλκινα ευρήματα που βρίσκει κατά καιρούς η αρχαιολογική σκαπάνη, σε εξαιρετικά καλή κατάσταση, αντικείμενα τα οποία αν ήταν κατασκευασμένα από σίδηρο, θα είχαν διαβρωθεί μέσα στο πέρασμα του χρόνου. Επιπλέον το χαρακτήρισε «ζωντανό» μέταλλο που προσαρμόζεται στις εξωτερικές περιβαλλοντικές συνθήκες όπως τον αέρα και την υγρασία. Το χαρακτηριστικό γαλαζοπράσινο χρώμα που παίρνει έπειτα από πολύ καιρό δημιουργείται για την προστασία του μετάλλου. Επίσης ανέφερε ότι ο χαλκός έχει απολυμαντικές και θεραπευτικές ιδιότητες και για αυτό το λόγο το χρησιμοποιούσαν παλαιότερα στα πόμολα των Νοσοκομείων αφού εξουδετερώνει τα μικρόβια, με αποτέλεσμα να μην μεταφέρονται. Υπάρχουν 35 είδη χαλκού αλλά όπως μας είπε ο κύριος Σαρρής, ο ίδιος χρησιμοποιεί μόνο τον ορυκτό χαλκό, ο οποίος είναι και ο ανθεκτικότερος. Αυτή τη στιγμή ο καλύτερος χαλκός προέρχεται από χώρες όπως η Τουρκία, η Κούβα, το Περού και η Σουηδία και είναι πέμπτος σε αγοραστική αξία μετά το χρυσό. Το 2021 σε παλαιότερη συνάντηση μας ήταν 8ος σε αγοραστική αξία, αποδεικνύοντας μας ότι η αξία του ακολουθεί μία συνεχή άνοδο.
Τα μέταλλα που χρησιμοποιεί κυρίως σαν πρώτη ύλη είναι ο Χαλκός, ο Μπρούτζος και η Λαμαρίνα. Ο κύριος Σαρρής εξασκεί την τέχνη του κατασκευάζοντας κατά παραγγελία στο εργαστήριο του πολλά και διαφορετικά αντικείμενα όπως, καζάνια που χρησιμοποιούνται για την απόσταξη της ρακής, διακοσμητικά αντικείμενα, οικιακά σκεύη, υδρορροές, κανάλια εξαερισμού, ενώ μεγάλο μέρος της δουλειάς του είναι και η επισκευή όλων των παραπάνω. Έτσι στο εργαστήριο του είχαμε την ευκαιρία να δούμε πολλές και από τις χειροποίητες δημιουργίες του. Όταν ρωτήθηκε, με ιδιαίτερη χαρά ακούσαμε πώς τα προϊόντα από χαλκό έχουν ιδιαίτερη ζήτηση και είναι πολύ αγαπητά από τον κόσμο.
Συνοψίζοντας, η επίσκεψη στο εργαστήριο του κυρίου Σαρρή ήταν πολύ ενδιαφέρουσα αφού ενημερωθήκαμε, μάθαμε και είδαμε πολλά και διαφορετικά πράγματα. Ο κύριος Σαρρής μας μετέφερε την αγάπη για την τέχνη του, την οποία ασκεί σχεδόν μία ολόκληρη ζωή. Η συγκεκριμένη τέχνη, παρότι αποτελεί ένα πολύ ενδιαφέρον και δημιουργικό επάγγελμα, έχει πολλές δυσκολίες αφού «μετρά» πολλές ώρες μπροστά στο καμίνι με θερμοκρασίες που ξεπερνάν τους 280 βαθμούς κελσίου. Έως σήμερα δυστυχώς δεν έχει ενδιαφερθεί κανείς για να του μεταδώσει την Τέχνη του, ενώ κλείνοντας εξέφρασε και την ανησυχία του ότι «Σήμερα οι Τέχνες πεθαίνουν και ότι έχουμε χρέος να μεταδώσουμε αυτές τις γνώσεις και αυτή την ιδιαίτερη πολιτιστική μας κληρονομιά στις νέες γενιές».
Οι εκπαιδευτές και οι εκπαιδευόμενοι του παραρτήματος ΣΔΕ Αγίου Νικολάου τον ευχαριστούμε θερμά για την διάθεση του να μας μεταλαμπαδεύσει τις γνώσεις του και την αγάπη του για τη τέχνη του-επάγγελμα του και ευχόμαστε να συνεχίσει να φτιάχνει αριστουργήματα και να αναδεικνύει αντικείμενα του παρελθόντος.
Η φιλόλογος του παραρτήματος ΣΔΕ Αγίου Νικολάου,
Ψαρουδάκη Ιωάννα
Ο υπεύθυνος παραρτήματος ΣΔΕ Αγίου Νικολάου,
Αργυράκης Δημήτριος


































































































