Ολοκληρώθηκε η φάση επεξεργασίας των συμπερασμάτων που προέκυψαν από τις 60 και πλέον τοποθετήσεις του 2ήμερου Συνεδρίου που διοργάνωσε ο Ενιαίος Σύνδεσμος Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης με θέμα «Περιφερειακός Σχεδιασμός Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων – Πορεία προς την Κυκλική Οικονομία».
Με την παρουσία 350 περίπου συνέδρων απ’ όλη την Ελλάδα, το συγκεκριμένο Συνέδριο ήταν ουσιαστικά το πρώτο που πραγματοποιήθηκε μετά το νέο νόμο σχετικά με την ανακύκλωση και έδωσε την ευκαιρία στους εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της κεντρικής διοίκησης να έρθουν σε επαφή με τα στελέχη της Περιφερειακής και Τοπικής Αυτοδιοίκησης και να λύσουν πολλές από τις απορίες που είχαν παρουσιαστεί.
Ταυτόχρονα, οι εργασίες έστρεψαν το βλέμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Κρήτη, αφού στο Συνέδριο αναλύθηκαν οι άξονες των μελλοντικών αξιολογήσεων σχετικά με την αποδοτικότητα των δομών ώστε οι σχεδιασμοί να προχωρούν παράλληλα με τις Ευρωπαϊκές οδηγίες. Ουσιαστικές παρεμβάσεις προς αυτή τη κατεύθυνση έγιναν τόσο από τον επίτροπο της Ε.Ε. Γιώργο Κρεμλή, όσο και από τον Αντιπρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου Δημήτρη Παπαδημούλη, οι οποίοι και τόνισαν ότι η απόσταση Ελλάδας – Βρυξελλών μειώνεται, ενώ και οι ίδιοι είναι πρόθυμοι να σταθούν στο πλευρό των τοπικών φορέων, στηρίζοντας τον προγραμματισμό τους.
Το γενικό συμπέρασμα που προέκυψε ως προς τη βάση της Κυκλικής Οικονομίας, είναι αυτό που οι γεωμέτρες αιώνες πριν απέδειξαν: Κάθε σημείο στη περίμετρο του κύκλου απέχει το ίδιο από το κέντρο του. Γι’ αυτό και όπως το σύνολο των εισηγητών τόνισε, θα πρέπει πλέον να δοθεί σημασία σε όλα τα στάδια που περιλαμβάνονται στη διαδικασία διαχείρισης των απορριμμάτων, που πρακτικά σημαίνει:
- Ορθή απόρριψη με προσεκτική διαλογή στη πηγή.
- Σωστή και προγραμματισμένη αποκομιδή.
- Ορθολογική επεξεργασία και διαχωρισμός σε ρεύματα.
- Ανάκτηση υλικών και ενέργειας.
- Επανα-προώθηση των υλικών στην αγορά για κατασκευή νέων.
Πιο αναλυτικά, τα συμπεράσματα του Συνεδρίου ήταν:
1) Η έννοια και η φιλοσοφία της Κυκλικής Οικονομίας, με την αναγκαιότητα αλλαγής του μοντέλου «παίρνω – φτιάχνω – απορρίπτω» στο «επαναχρησιμοποιώ – επισκευάζω – ανανεώνω – ανακυκλώνω», έχει γίνει κατανοητή από τους τοπικούς φορείς.
2) Ο Ε.Σ.Δ.Α.Κ. διαθέτει ολοκληρωμένο σχεδιασμό βασισμένο στην Κυκλική Οικονομία, την μεγαλύτερη εμπειρία και τεχνογνωσία στην υλοποίηση έργων και αποτελεί πολύτιμο σύμμαχο για τους τοπικούς φορείς.
3) Η Περιφέρεια Κρήτης με τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων έχει τη δυνατότητα να υποστηρίξει έργα, δράσεις και ενέργειες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προς την κατεύθυνση καθιέρωσης ισχυρών συνθηκών Κυκλικής Οικονομίας. Και οι τοπικοί φορείς, μπορούν και έχουν τη βούληση ενωμένοι να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων, με την υλοποίηση λειτουργικών και αποδοτικών δομών.
4) Το Περιβαλλοντικό Πάρκο Κυκλικής Οικονομίας – ECO Park που σχεδιάζεται από τον Δήμο Ηρακλείου και τον Ε.Σ.Δ.Α.Κ. καλύπτει απόλυτα τις ανάγκες και δημιουργεί προσδοκίες για θεαματικά αποτελέσματα Κυκλικής Οικονομίας. Είναι ένα πραγματικά οραματικό έργο, το πρώτο στη φιλοσοφία της ολιστικής διαχείρισης των απορριμμάτων στην χώρα, που συνδυάζει και τη βιομηχανική ενοποίηση αποβλήτων, με σκοπό τα παραγόμενα απορρίμματα να επεξεργάζονται σε σύντομο χρονικό διάστημα βελτιώνοντας την ποιότητα των παραγόμενων υλικών, ενώ παράλληλα προωθεί και τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα, αφού εκεί θα δοκιμάζονται νέες τεχνολογίες διαχείρισης σε συνεργασία με τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Τα παραπάνω, μαζί και με τον εκπαιδευτικό αλλά και διαδραστικό χαρακτήρα που θα έχει μέσω των επισκέψιμων για τους πολίτες χώρους, το καθιστούν έργο – πρότυπο σε εθνικό επίπεδο.
5) Είναι απαραίτητη η στενότερη συνεργασία και η σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή, της ανάπτυξης νέων μεθόδων και εφαρμογών. Κάτι που επίσης προβλέπεται από το Περιβαλλοντικό Πάρκο Κυκλικής Οικονομίας – ECO Park, μέσα στο οποίο θα λειτουργεί και ερευνητικό κέντρο.
6) Η δημιουργία ισχυρών φορέων και συνεργειών κεντρικής διοίκησης, περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης και συλλογικοτήτων στη διαχείριση και την ανάπτυξη συνθηκών Κυκλικής Οικονομίας, είναι απαραίτητη.
7) Η κεντρική διοίκηση υποστηρίζει τον σχεδιασμό των φορέων της Κρήτης και μάλιστα διαθέτει πόρους σε μεγαλύτερο ποσοστό από το αναλογικό. Οι δημόσιες τοποθετήσεις και οι οδηγίες σχετικά με την εξεύρεση χρηματοδοτικών εργαλείων που έκαναν οι εκπρόσωποι από το ΕΠΕΡΑΑ και από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης, δίνουν ακόμα περισσότερες ευκαιρίες στους φορείς της Κρήτης προς αυτή την κατεύθυνση.
8) Η ενημέρωση των πολιτών για το τι είναι Κυκλική Οικονομία, πως γίνεται και ποια είναι τα οφέλη της, τόσο σε θεωρητικό όσο και σε διαδραστικό επίπεδο, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή και αποτελεσματική εφαρμογή του νέου μοντέλου. Κάτι που επίσης προβλέπεται στο Περιβαλλοντικό Πάρκο Κυκλικής Οικονομίας – ECO Park του Δήμου Ηρακλείου και του Ε.Σ.Δ.Α.Κ. ενώ προς αυτή την κατεύθυνση, είναι πρόθυμοι να συμβάλλουν και οι επιστημονικοί φορείς και σύλλογοι, καθώς και οι εθελοντικές οργανώσεις.
9) Υπάρχει η αναγκαιότητα για δημιουργία νέων επενδύσεων στον τομέα της περιβαλλοντικής βιομηχανίας, με την παράλληλη καθιέρωση νέων δεδομένων, όπως για παράδειγμα του Χρηματιστηρίου Ανακυκλώσιμων Αξιών – κάτι που αρχίζει να αναπτύσσεται σε Ευρωπαϊκό επίπεδο – και που θα δημιουργήσει μια νέα αγορά, με πολλές νέες θέσεις εργασίας, καθώς και για την ορθή επαναδιοχέτευση των νέων προϊόντων που θα παράγονται στο πλαίσιο της Κυκλικής Οικονομίας.
10) Οι επιστημονικοί φορείς και η ακαδημαϊκή κοινότητα μπορούν και πρέπει να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο και τα καινοτόμα πιλοτικά συστήματα που ήδη υλοποιούνται, μπορούν να οδηγήσουν σε έργα μεγάλης κλίμακας σε στοχευμένα ρεύματα αποβλήτων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα που αναφέρθηκαν, ήταν ο ρομποτικός βραχίονας διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών (ένα σχέδιο του Ι.Τ.Ε. και του Καθηγητή Παναγιώτη Τραχανιά) και οι εφαρμογές του προγράμματος LIFE F4F – Τροφή από Τρόφιμα (ένα πρόγραμμα που υλοποιείται με την συνεργασία του ΤΕΙ Κρήτης και του Καθηγητή Θρασύβουλου Μανιού, του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου, του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Πανεπιστημίου του Βερολίνου).
11) Υπάρχει η ανάγκη να καθιερωθεί ένα ετήσιο Συνέδριο στην Κρήτη, σημείο συνάντησης και ανταλλαγής απόψεων, θέσεων και προτάσεων, με τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή Εθνικών και Ευρωπαϊκών αξιωματούχων του τομέα, έτσι ώστε να μπορούν οι εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης να συμμετέχουν με ευκολία σε εργασίες ζύμωσης και προγραμματισμού για θέματα Κυκλικής Οικονομίας.
Αξίζει τέλος να τονιστεί ότι όλοι οι συμμετέχοντες έμειναν απόλυτα ικανοποιημένοι από τη διοργάνωση, τη φιλοξενία και τις συνθήκες του Πολιτιστικού Συνεδριακού Κέντρου Ηρακλείου.
Τις επόμενες ημέρες θα αναρτηθεί στο κανάλι του Ε.Σ.Δ.Α.Κ. στο YouTube (https://www.youtube.com/channel/UCVYV8z3EVznpu5kBcTz0hOg) το video με όλες τις εισηγήσεις και δηλώσεις των ομιλητών, ενώ ήδη έχει αναρτηθεί στη σελίδα του Facebook (https://www.facebook.com/ESDAKritis/) τα φωτογραφικά άλμπουμ του 2ημέρου.
Δήλωση Προέδρου Ε.Σ.Δ.Α.Κ. Χ. Μαμουλάκη
Το πρώτο Συνέδριο Κυκλικής Οικονομίας του Ε.Σ.Δ.Α.Κ. πέρασε στην ιστορία και κρίνοντας από όσα ακούσαμε από τους προσκεκλημένους μας εισηγητές, αλλά και τους συνέδρους, καταχωρήθηκε στα επιτυχημένα συνέδρια του κλάδου. Αυτό φυσικά και μας γεμίζει ικανοποίηση αλλά και μεγαλώνει την ευθύνη μας απέναντι τόσο στην κεντρική διοίκηση όσο και στους φορείς της Κρήτης.
Θα ήθελα θερμά να ευχαριστήσω όλους τους εισηγητές, καθώς και όλους τους συνέδρους, ειδικά εκείνους που ταξίδεψαν από πολύ μακριά, όπως επίσης και όλους τους συναδέλφους της Αυτοδιοίκησης που μας τίμησαν με την παρουσία τους. Να ευχαριστήσω επίσης τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη και τον Δήμαρχο Ηρακλείου και Πρόεδρο της Π.Ε.Δ. Κρήτης Βασίλη Λαμπρινό για την αιγίδα τους, καθώς επίσης και το Κέντρο Ευρωπαϊκής Πολιτικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Κρήτης για την υποστήριξή του.
Ένα μεγάλο «ευχαριστώ» οφείλουμε και στα Μέσα Ενημέρωσης της Κρήτης που αγκάλιασαν την προσπάθεια και με τις παρουσιάσεις τους συνέβαλλαν στο να γίνει πιο κατανοητή η σημασία της Κυκλικής Οικονομίας στους συμπολίτες μας.
Τέλος, θα ήθελα να συγχαρώ δημόσια όλους τους συνεργάτες μου στο Ε.Σ.Δ.Α.Κ. που προετοίμασαν το Συνέδριο αυτό με τον καλύτερο τρόπο και κατάφεραν ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα».
Υπενθυμίζεται ότι το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κρήτης, της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κρήτης και του Δήμου Ηρακλείου, καθώς και με την υποστήριξη του Κέντρου Ευρωπαϊκής Πολιτικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Χρυσοί χορηγοί του συνεδρίου ήταν οι εταιρείες Thalis Environmental Services και ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΕΙΑΚΗ, χορηγοί οι εταιρείες VKC, SYCHEM και J&P άβαξ και υποστηρικτές οι εταιρείες Citipost, KAFSIS και Helesi Περιβαλλοντική.
