Η μάστιγα της δηλητηρίασης ζώων, οι γνωστές σε όλους «φόλες», δεν αποτελεί απλώς μια πράξη απάνθρωπης κακοποίησης, αλλά μια εγκληματική ενέργεια που αντανακλά τις πιο σκοτεινές πτυχές μιας κοινωνίας. Απέναντι σε αυτό το φαινόμενο κοινωνικής παρακμής, η Ειδική Γραμματεία για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς, υπό την καθοδήγηση του Ειδικού Γραμματέα, Νίκου Χρυσάκη, αναλαμβάνει μια συντονισμένη πρωτοβουλία για την ορθή και μεθοδική αντιμετώπιση αυτών των εγκλημάτων, θέτοντας τις βάσεις για την αυστηρή εφαρμογή του νόμου.
Η θανάτωση ενός ζώου με δηλητηριασμένο δόλωμα δεν είναι πια μια υπόθεση που χάνεται στους διαδρόμους της γραφειοκρατίας ή της αδιαφορίας. Με το ισχύον νομικό πλαίσιο, η πράξη αυτή αντιμετωπίζεται ως κακούργημα, επισύροντας ποινή κάθειρξης έως και 10 έτη και χρηματικό πρόστιμο που μπορεί να φτάσει τις 50.000 ευρώ για κάθε ζώο. Ο τόπος όπου εντοπίζεται ένα δηλητηριασμένο ζώο θεωρείται, πλέον, τόπος εγκλήματος και οφείλει να τυγχάνει της ίδιας σοβαρής μεταχείρισης με κάθε άλλη σκηνή εγκληματικής ενέργειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ειδική Γραμματεία έχει προχωρήσει στη διάχυση συγκεκριμένων και αυστηρών πρωτοκόλλων προς τις αστυνομικές αρχές και όλους τους συναρμόδιους φορείς, διασφαλίζοντας ότι η διερεύνηση κάθε περιστατικού θα είναι πλήρης, επιστημονικά τεκμηριωμένη και νομικά άρτια. Η πρωτοβουλία αυτή, που στηρίζεται και στο εγχειρίδιο του ίδιου του κ. Χρυσάκη, «Το νομικό status των ζώων στην ελληνική έννομη τάξη», το οποίο έχει διανεμηθεί σε όλα τα αστυνομικά τμήματα της χώρας, αποσκοπεί στο να μην μένει κανένα τέτοιο έγκλημα ατιμώρητο. Υπενθυμίζεται πως το βιβλίο αυτό στηρίχθηκε κι από το Δήμο Αγίου Νικολάου δεδομένης της παρουσίας επί 22 έτη του κ. Χρυσάκη ως αξιωματικού της Αστυνομίας στο Λασίθι.
Το «Βηματολόγιο» της Δικαιοσύνης
Η διαδικασία που ενεργοποιείται μόλις υπάρξει αναφορά για δηλητηρίαση είναι συγκεκριμένη και δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες. Το τοπικό Αστυνομικό Τμήμα οφείλει να μεταβεί άμεσα στο σημείο και να το αποκλείσει, καλώντας το Γραφείο Εγκληματολογικών Ερευνών (Γ.Ε.Ε.) για μια ενδελεχή αυτοψία. Ο χώρος φωτογραφίζεται και βιντεοσκοπείται, ενώ οι ειδικοί ερευνητές συλλέγουν κάθε λογής πειστήριο: υπολείμματα της φόλας, περιτυλίγματα, γάντια, ακόμα και γενετικό υλικό ή αποτυπώματα που μπορεί να άφησε πίσω του ο δράστης.
Κάθε εύρημα αποστέλλεται για τοξικολογική και εργαστηριακή ανάλυση. Παράλληλα, το νεκρό ζώο ελέγχεται για την ύπαρξη μικροτσίπ, ώστε να ταυτοποιηθεί. Ένα από τα πιο κρίσιμα βήματα είναι η κτηνιατρική πραγματογνωμοσύνη. Με εντολή των αρχών, κτηνίατρος λαμβάνει δείγμα αίματος και βιολογικού υλικού από το ζώο, το οποίο αποστέλλεται στο νεοσύστατο και εξαιρετικά σημαντικό Εργαστήριο Φύλαξης και Ανάλυσης Γενετικού Υλικού Ζώων Συντροφιάς (Ε.Φ.Α.Γ.Υ.Ζ.Σ.) στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών. Το εργαστήριο αυτό αποτελεί ένα πανίσχυρο όπλο στα χέρια της Δικαιοσύνης για την ταυτοποίηση ζώων και, δυνητικά, τη σύνδεσή τους με υποθέσεις. Η σορός του ζώου μεταφέρεται για νεκροψία-νεκροτομή, η οποία θα αποκαλύψει την ακριβή αιτία θανάτου.
Η έρευνα δεν σταματά εκεί. Οι αρχές αναζητούν αυτόπτες και αυτήκοους μάρτυρες, ερευνούν τυχόν προηγούμενες απειλές και αναλύουν το κίνητρο του δράστη, είτε αυτό είναι προσωπικές διαφορές, εκδίκηση, είτε μια γενικευμένη επιθετικότητα προς τα ζώα. Κάμερες ασφαλείας από παρακείμενα κτίρια και καταστήματα μπαίνουν στο μικροσκόπιο, ενώ έρευνες μπορούν να διεξαχθούν σε οικίες και οχήματα υπόπτων.
Ο ρόλος του πολίτη και των ειδικών ομάδων
Η συμβολή των πολιτών είναι καθοριστική. Οι οδηγίες της Ειδικής Γραμματείας είναι σαφείς. Σε περίπτωση εντοπισμού νεκρού ζώου, δεν το αγγίζουμε. Καλούμε αμέσως την Αστυνομία και παραμένουμε στο σημείο. Φωτογραφίζουμε και βιντεοσκοπούμε τα πάντα -το ζώο, τα ύποπτα υπολείμματα τροφής, τη γενική εικόνα του χώρου- χωρίς όμως να παραβιάζουμε προσωπικά δεδομένα. Κάθε πληροφορία, κάθε υποψία, κάθε παλαιότερη απειλή, πρέπει να κατατίθεται ενόρκως στο Αστυνομικό Τμήμα.
Στην προσπάθεια αυτή, πολύτιμη είναι και η συνδρομή της Ειδικής Ομάδας Σκύλων Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων της Κυνηγετικής Συνομοσπονδίας Ελλάδος, η οποία μπορεί να κληθεί για να «χτενίσει» την ευρύτερη περιοχή, αποτρέποντας έτσι περαιτέρω τραγωδίες.
Μήνυμα μη ανοχής στη βαρβαρότητα
Η πρωτοβουλία του Νίκου Χρυσάκη και της Ειδικής Γραμματείας δεν είναι απλώς μια σειρά από οδηγίες. Είναι μια δήλωση πρόθεσης, σύμφωνα με την οποία το κράτος και οι μηχανισμοί του δεν θα ανέχονται πλέον τη βαρβαρότητα.
«Η συστηματική και επιστημονική διερεύνηση αυτών των ειδεχθών εγκλημάτων είναι ο μόνος δρόμος για να κατανοήσουν οι δράστες ότι οι πράξεις τους έχουν σοβαρές συνέπειες. Η δηλητηρίαση ενός ανυπεράσπιστου πλάσματος δεν είναι μια ασήμαντη παράβαση πλέον. Είναι ένα έγκλημα που πληγώνει βαθιά τον κοινωνικό ιστό και ως τέτοιο, θα αντιμετωπίζεται», όπως χαρακτηριστικά τονίζει στους συνομιλητές του ο Ειδικός Γραμματέας για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς Νίκος Χρυσάκης.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
