Μία ακόμα θαυμάσια εικόνα, «άλλης εποχής», αντίκρισα κοντά στο Θεολόγο της Κριτσάς. Ο κ. Δημήτρης ήταν ανεβασμένος επάνω σε μια μεγάλη αμυγδαλιά και, με μια μακριά κατσούνα, ράβδισε τα αμύγδαλα. Την ίδια τώρα, η κ. Μαρία από κάτω, με μια κατσούνα και αυτή, έκανε την ίδια δουλειά σε όσα αμύγδαλα έφτανε. Οι καρποί έπεφταν επάνω στα δίχτυα που είχαν απλώσει κάτω από το δένδρο. Μια διαδικασία που παραμένει σχεδόν αναλλοίωτη στο χρόνο. Σήμερα, γίνεται κυρίως από λίγους, που επιμένουν να διατηρούν ζωντανή τη μνήμη της γης.
Μετά το μάζεμα θα ακολουθήσουν το ξεφλούδισμα, το σπάσιμο και η αποξήρανση. Σε παλιό Ημερολόγιο (2017) του Πολιτιστικού Συλλόγου Φουρνής «Η Ευαγγελίστρια» γίνεται αναφορά στις «σπάστρουσες», σ’ αυτές που σπάνε τα αμύγδαλα και το ημερολόγιο εξηγεί… ολόκληρα τσουβάλια από αμύγδαλα λιασμένα στις ταράτσες και στις αυλές των σπιτιών, περίμεναν τις δροσερές νύχτες του Αυγούστου να μαζευτούν οι φίλοι, οι γείτονες και οι συγγενείς, να σπαστούν με τα χέρια στο καλοκαιριάτικο τραγούδι των τριζονιών, για να βγει η αμυγδαλόψιχα και να πουληθεί στο εμπόριο της περιοχής αποφέροντας ένα επικερδές εισόδημα.
«Δυστυχώς φέτος τα αμύγδαλα δεν είναι πολλά… οι πιο πολλές αμυγδαλιές έχουν ξεραθεί», μας λέγει η κ. Μαρία και είναι η μεγάλη αλήθεια, καθώς η καλλιέργεια του αμύγδαλου έχει πια μειωθεί πολύ. Παρά τη διατροφική του αξία, αλλά και την καλή τιμή του, το κρητικό αμύγδαλο παραμένει στο περιθώριο. Οι περισσότερες αμυγδαλιές είναι διάσπαρτες και μη ενταγμένες σε οργανωμένη παραγωγή.
Πολύ όμορφη είναι η εικόνα, που κατά καιρούς αντικρίζουμε, γυναικών του Κρούστα να σπούνε αμύγδαλα στην εξώπορτα των σπιτιών τους… ένα προϊόν που, παρά τη μείωση των δένδρων, «αντέχει» ακόμα στο χωριό.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ
