Η δημοσιοποίηση της ετήσιας έκθεσης της «Υποστήριξης Προσφύγων στο Αιγαίο» (RSA) για το 2025 έρχεται να επιβεβαιώσει με τον πλέον σκληρό τρόπο αυτό που η τοπική κοινωνία του Λασιθίου και οι δημοτικές αρχές βίωναν καθημερινά τους προηγούμενους δώδεκα μήνες: Η Κρήτη δεν είναι απλώς ένα σημείο στο χάρτη των μεταναστευτικών ροών, αλλά η κύρια πύλη εισόδου της χώρας, με τον Νότο του νησιού να σηκώνει δυσανάλογο βάρος.
Με συνολικά 20.187 πρόσφυγες και μετανάστες να έχουν φτάσει στο νησί μας το 2025 , τετραπλασιάζοντας τα νούμερα του 2024, η ανάλυση των επιμέρους πινάκων για το πού ακριβώς εντοπίστηκαν αυτοί οι άνθρωποι, αναδεικνύει το κρίσιμο μέγεθος του προβλήματος για την Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου και ειδικότερα για τον Δήμο Ιεράπετρας.
Αν και η Γαύδος, λόγω γεωγραφικής θέσης, συγκέντρωσε τη μερίδα του λέοντος με 13.287 αφίξεις (62,64%), τα στοιχεία για το Λασίθι είναι αποκαλυπτικά της πίεσης που δέχτηκαν οι λιμενικές αρχές και οι ελάχιστες υποδομές της περιοχής μας.
Σύμφωνα με τον πίνακα αφίξεων ανά τόπο εντοπισμού:
Στην Ιεράπετρα καταγράφηκαν 15 διαφορετικά περιστατικά απόβασης, με συνολικά 597 ανθρώπους.
Στη νήσο Χρυσή, που υπάγεται διοικητικά στην Ιεράπετρα, σημειώθηκαν 8 περιστατικά με 321 αφίξεις.
Αθροιστικά, μιλάμε για σχεδόν 1.000 ψυχές (918 για την ακρίβεια) που εντοπίστηκαν απευθείας στις ακτές του Δήμου Ιεράπετρας, χωρίς να υπολογίζονται σε αυτούς οι μεταφορές που συχνά γίνονται από άλλα σημεία προς τα εκεί για προσωρινή φιλοξενία. Αξιοσημείωτες είναι και οι ροές στην γειτονική Βιάννο (5 περιστατικά, 214 άτομα), που γεωγραφικά και επιχειρησιακά επηρεάζουν συχνά τις δομές του Λασιθίου.
Η κραυγή αγωνίας από την Αυτοδιοίκηση
Το ρεπορτάζ αναδεικνύει την παντελή απουσία κρατικής μέριμνας. Παρά τις χιλιάδες αφίξεις, η έκθεση τονίζει πως «δεν δημιουργήθηκε καμία νέα δομή για την υποδοχή», αφήνοντας τους Δήμους αβοήθητους. Η δήλωση του Αντιδημάρχου Πολιτικής Προστασίας Ιεράπετρας, κ. Νεκτάριου Παπαδάκη, είναι χαρακτηριστική της εγκατάλειψης: «Όλοι οι δήμοι δυσκολεύονται, δεν υπάρχουν κατάλληλοι χώροι. Έχουμε κάνει αίτημα για οικονομική στήριξη στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου αλλά δεν έχουν ανταποκριθεί». Όπως επισημαίνεται, η μόνη ουσιαστική βοήθεια προέρχεται από τον Ερυθρό Σταυρό και την προσφορά ρούχων από τους πολίτες , ενώ οι άνθρωποι στοιβάζονται σε ακατάλληλους χώρους, όπως γυμναστήρια ή αποθήκες, υπό αναξιοπρεπείς συνθήκες.
Ποιοι είναι οι άνθρωποι που φτάνουν
Το προφίλ των αφιχθέντων, που στην πλειονότητά τους (99,40%) ξεκινούν από τη Λιβύη, αποτελείται κυρίως από υπηκόους Σουδάν (37,3%) και Αιγύπτου (37,1%). Πρόκειται για ανθρώπους που φεύγουν από εμπόλεμες ζώνες ή συνθήκες εξαθλίωσης. Ωστόσο, η διαχείρισή τους από την Πολιτεία κρίνεται, σύμφωνα με την έκθεση, προβληματική. Καταγγέλλεται η πρακτική ποινικοποίησης, όπου συχνά ανήλικοι πρόσφυγες, ακόμη και 15 ετών, συλλαμβάνονται και δικάζονται ως διακινητές με συνοπτικές διαδικασίες , ενώ για ένα τρίμηνο το 2025 είχε ανασταλεί πλήρως η πρόσβαση στο άσυλο.
Το 2026 βρίσκει το Λασίθι και την Κρήτη γενικότερα, να έχουν μετατραπεί σε «αποθήκη ψυχών» του Ευρωπαϊκού Νότου, με την Τοπική Αυτοδιοίκηση να καλείται να διαχειριστεί μια ανθρωπιστική κρίση με ίδιους πόρους, την ώρα που τα ναυάγια και οι απώλειες ζωών στην περιοχή μας αυξάνονται δραματικά.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
