Ενώ οι τίτλοι των δελτίων τύπου του Υπουργείου Υγείας μιλούν για μια «νέα εποχή» στην Ψυχική Υγεία με κονδύλια εκατομμυρίων, μια περιήγηση στην ιστοσελίδα του Γενικού Νοσοκομείου Αγίου Νικολάου (ΓΝΑΝ) προσγειώνει τον Λασιθιώτη πολίτη στην ωμή πραγματικότητα. Στην επίσημη καταγραφή των τομέων του νοσοκομείου, δίπλα στον «Παθολογικό», τον «Χειρουργικό» και τον «Εργαστηριακό», ο «Ψυχιατρικός Τομέας» συνοδεύεται από τη λακωνική αλλά αποκαλυπτική φράση: «Περιεχόμενο σύντομα διαθέσιμο».
Αυτό το «σύντομα», που στην ψηφιακή γλώσσα του ΓΝΑΝ φαίνεται να διαρκεί χρόνια, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη σημερινή πανηγυρική ανακοίνωση για την ανάπτυξη 40 νέων Μονάδων Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας σε όλη την επικράτεια.
Οι εξαγγελίες και η πραγματικότητα του Λασιθίου
Σύμφωνα με την προκήρυξη που υπέγραψε ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, το Λασίθι περιλαμβάνεται στον σχεδιασμό για τη δημιουργία μιας από τις 19 Μονάδες που αφορούν άτομα με Άνοια/Alzheimer και συναφείς διαταραχές. Πρόκειται για ένα έργο με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2021-2027, συνολικού προϋπολογισμού 56.000.000 ευρώ για όλη τη χώρα.
Η νέα αυτή Μονάδα στο Λασίθι υπόσχεται υπηρεσίες Κέντρου Ημέρας και κατ’ οίκον φροντίδα μέσω Κινητών Κλιμακίων. Είναι αναμφίβολα μια θετική εξέλιξη για μια ευάλωτη πληθυσμιακή ομάδα. Ωστόσο η είδηση αυτή μοιάζει με «ασπιρίνη» σε έναν οργανισμό που στερείται βασικών ζωτικών οργάνων. Όταν ο Ψυχιατρικός Τομέας του κεντρικού νοσοκομείου του νομού παραμένει ένα «ψηφιακό φάντασμα» με μη διαθέσιμο περιεχόμενο, πώς μπορεί να μιλάμε για «ολοκληρωμένη φροντίδα στην κοινότητα»;
Το κενό της Ψυχιατρικής Κλινικής
Η ειρωνεία είναι διάχυτη. Την ώρα που το Υπουργείο επενδύει σε ένα «σύγχρονο, ανθρωποκεντρικό μοντέλο φροντίδας», η έλλειψη μιας πλήρως λειτουργικής Ψυχιατρικής Κλινικής στο Λασίθι αναγκάζει ασθενείς με οξέα περιστατικά να μετατρέπονται σε «εσωτερικούς μετανάστες» προς το Ηράκλειο.
Το ερώτημα που θέτει η «ΑΝΑΤΟΛΗ» είναι σαφές: Μπορεί μια μονάδα για το Alzheimer να αναπληρώσει την απουσία ενός οργανωμένου Ψυχιατρικού Τμήματος στο ΓΝΑΝ; Η απάντηση είναι αρνητική. Η ψυχική υγεία είναι μια αλυσίδα και στο Λασίθι ο κεντρικός κρίκος της νοσοκομειακής περίθαλψης παραμένει σπασμένος. Το «Περιεχόμενο σύντομα διαθέσιμο» στην ιστοσελίδα του νοσοκομείου δεν είναι απλώς μια εκκρεμότητα ενός webdesigner, αλλά η ομολογία μιας Πολιτείας που αδυνατεί να στελεχώσει και να λειτουργήσει την Ψυχιατρική Κλινική που δικαιούται ο νομός.
Η ανάγκη για πράξεις, όχι μόνο προκηρύξεις
Ο Υπουργός δήλωσε ότι «η ψυχική υγεία είναι δημόσιο αγαθό και η Πολιτεία οφείλει να την προστατεύει με πράξεις». Η ίδρυση της Μονάδας Άνοιας είναι μια τέτοια πράξη, αλλά δεν αρκεί. Ο σχεδιασμός για 21 Μονάδες Αυτισμού και 19 Μονάδες Άνοιας σε όλη την Ελλάδα είναι ένα φιλόδοξο σχέδιο, όμως για τον Λασιθιώτη πολίτη, η αξιοπιστία αυτών των εξαγγελιών κρίνεται από την καθημερινή επαφή με το δημόσιο σύστημα υγείας.
Όσο ο Ψυχιατρικός Τομέας του ΓΝΑΝ παραμένει κενός περιεχομένου, τόσο στις ιστοσελίδες όσο και στους διαδρόμους του νοσοκομείου, οι νέες δομές θα μοιάζουν με αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ένα σύστημα που αιμορραγεί. Η κοινωνία του Λασιθίου απαιτεί το «σύντομα» να γίνει «τώρα» και το «περιεχόμενο» να μεταφραστεί σε γιατρούς, κρεβάτια και αξιοπρεπή νοσηλεία για όλους τους ψυχικά ασθενείς, όχι μόνο για τις κατηγορίες που επιδοτεί το ΕΣΠΑ.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
