Ένα θεατρικό έργο, αφιερωμένο στον Ερωτα, σε καιρό που η ανθρωπότητα τελεί υπό την απειλή ενός δυνητικού πολεμικού ολοκαυτώματος, θα μπορούσε κανείς να το χαρακτηρίσει… τολμηρό και λυτρωτικό μαζί, αν δεν ήταν απλή σύμπτωση! Σίγουρα, πάντως, η πρόσκληση σε μια θεατρική παράσταση με θέμα τον Ερωτα ως το «στοιχειό» (τον δαίμονα), μπορεί να λειτουργεί αγχολυτικά… εξορκίζοντας το φάσμα της εξάπλωσης του πολέμου, κατά το κυρίαρχο σύνθημα των αντιπολεμικών κινημάτων των 70’ς: «Κάντε έρωτα, όχι πόλεμο…».
Η Ερασιτεχνική Θεατρική Ομάδα Αγίου Νικολάου ανεβάζει στο ΡΕΞ (οι παραστάσεις συνεχίζονται Σάββατο 19-Κυριακή 20-Δευτέρα 21-Τρίτη 22 Μαρτίου), το έργο «Ερως, δαίμων μέγας» αποτελούμενο από «έξι σκηνές για τον έρωτα και την αγάπη» – καταλυτικά αντίδοτα στον πόλεμο και την καταστροφή… Βέβαια, όταν η ΕΘΟΑΝ κατέληγε στη συγκεκριμένη επιλογή, εγκαταλείποντας το έργο που είχε προεπιλέξει, αναγκάστηκε να το κάνει μιας και βρέθηκε στο μάτι του πανδημικού κυκλώνα και προκειμένου να αποφύγει το φάσμα της απειλής να κολλήσουν τα μέλη της και να αναμεταδώσουν τον επάρατο κορωνοϊό, επινόησε ένα σπονδυλωτό θεατρικό, βασισμένο σε αθάνατα έργα που υμνούν τον Ερωτα.
Δύο στοιχεία εξυπηρετούσε η επιλογή: Την καινοτομία στην πορεία εξέλιξης της ΕΘΟΑΝ που πέρυσι εόρτασε τα 40 χρόνια προσφοράς στα καλλιτεχνικά δρώμενα του Αγίου Νικολάου και ευρύτερα, στην παραγωγή Πολιτισμού στην Κρήτη. Αλλά και το πρακτικότερον, ότι συνιστώμενο από έξι χωριστά μονόπρακτα, που το καθένα ερμηνεύουν δύο μόνο ηθοποιοί, εξυπηρετούσε να γίνονται πρόβες παρουσία των ελάχιστων συντελεστών. Και τούτο αποδείχτηκε «σωτήριο» για την προετοιμασία της παράστασης, γιατί, στην πορεία αρκετοί από τους ερασιτέχνες ηθοποιούς πέρασαν κορωνοϊό και αντί να διακόπτονται συνολικά οι πρόβες του έργου, συνεχίζονταν με άλλο μονόπρακτο… Ετσι, ο «έρωτας» των συντελεστών της ΕΘΟΑΝ για να δημιουργήσουν και να χαρίσουν μια ξεχωριστή θεατρική παράσταση στο θεατρόφιλο κοινό, νίκησε στον «πόλεμο» κατά του κορωνοϊού!
Μιλήσαμε με τη σκηνοθέτιδα του έργου, τη συμπολίτισσα Μαριάνθη Μενεγάκη. Είναι το δεύτερο θεατρικό της ΕΘΟΑΝ το οποίο σκηνοθετεί η Αγιονικολιώτισσα ηθοποιός. Με την παράσταση αυτή η ΕΘΟΑΝ κάνει ένα βήμα μπροστά, τονίζει χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι συστατικό στοιχείο της είναι η «ελευθερία»… «Είναι ένα βήμα εμπρός, γιατί καταπιαστήκαμε με κείμενα, που με παρόμοια δεν είχε δουλέψει η ΕΘΟΑΝ μέχρι σήμερα και δεν είναι και εύκολο να καταπιαστεί κανείς ηθοποιός με τέτοια – Σαίξπηρ, Λόρκα, Ντάριο Φο, Κορνάρο κλπ. Είμαι περήφανη για τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάστηκα, γιατί τόλμησαν και καταπιάστηκαν με αυτά τα δύσκολα κείμενα και τα έβγαλαν, άφοβα, πέρα. Και είναι ένα βήμα μπροστά, γιατί είναι μοντέρνο ως κείμενο και τρόπος».
Έξι κείμενα της παγκόσμιας δραματουργίας ενώθηκαν σε μια παράσταση διάρκειας μιάμιση ώρας τα οποία αν και αυτόνομα εντούτοις επινοήθηκε τρόπος που θα ενεργήσει σκηνοθετικά ως «συγκολλητική ουσία» μεταξύ τους. Είναι το εύρημα της σκηνοθέτιδας, που δρα καταλυτικά στην ενοποίηση της παράστασης, χωρίς να αλλοιώνει την αυτονομία των σκηνών. Δίνει «ρόλο» στον Ερωτα και τον καθιστά καταλύτη σε όλη την παράσταση με τρόπο, που μας το κρατά ως έκπληξη.
Πέραν των κλασικών κειμένων, υπάρχει και σύγχρονο, μοντέρνο κείμενο, το οποίο επεξεργάστηκε ο Θοδωρής Σπυριδάκης.
Τη ρωτήσαμε, αν θεωρεί ότι το έργο αυτό θα προβληματίσει και θα ψυχαγωγήσει το θεατή. Πιστεύει ότι το έργο πετυχαίνει και τους δύο στόχους, γιατί, όπως είπε, περιέχει και κωμωδία και δράμα, η εναλλαγή αυτή ξεκουράζει και χαρίζει στο θεατή τη συναισθηματική «ταλάντωση», κρατώντας τον σε εγρήγορση.
Αναφερόμενη, ειδικά, στη σκηνή του Ερωτόκριτου, είπε ότι ο θεατής θα έχει μια από τις σπάνιες ευκαιρίες να τον δει «εκτός σχολίου και σκέτου κειμένου». Χρειάστηκε ιδιαίτερη επιμέλεια για τη δημιουργία των κοστουμιών της Αναγέννησης, που φορούν οι δύο πρωταγωνιστές της σκηνής…
Η νέα θεατρική παραγωγή της ΕΘΟΑΝ δεν ήταν η πλέον δαπανηρή, «δεν είναι όμως και φτηνή…», παρατήρησε η κ. Μενεγάκη, τονίζοντας ότι «έχει απαιτήσεις και ανάγκες». Εκτός του έργου αυτού καθ’ αυτού, η παράσταση εισάγει και άλλες καινοτομίες, χρήση ψηφιακής τεχνολογίας στο σκηνικό της μέρος, συμπληρώνοντας το πολύ καλής αισθητικής, λιτό σκηνικό που επιμελήθηκε ο Μανόλης Σγουρός.
Στην παράσταση τους ρόλους μοιράζονται δώδεκα ηθοποιοί, ορισμένοι δε ερμηνεύουν διπλούς ρόλους σε διαφορετικές σκηνές. Όπως εξήγησε η κ. Μενεγάκη, ήταν «αναγκαστική» επιλογή, μιας και οι πρόβες εξελίχθηκαν σε περίοδο κορύφωσης της πανδημίας και δεν εξυπηρετούσε η συνύπαρξη στον ίδιο χώρο πολλών ατόμων. Και πάλι, ο αριθμός ήταν «μεγάλος», κανονικά, θα έπρεπε να ήταν ακόμη λιγότεροι. «Είχαμε ξεκινήσει με δέκα και στην πορεία έγιναν δώδεκα, γιατί δεν μπορούσα να το αποφύγω… Αλλά αν οι συνθήκες ήταν διαφορετικές, θα είχα επιλέξει επιπλέον πέντε ή έξι ηθοποιούς ώστε ο καθένας να ερμήνευε από ένα μόνο ρόλο», τόνισε. Στην παράσταση τρεις ή τέσσερις παίζουν για πρώτη φορά. Ορισμένοι είχαν παίξει και στην προηγούμενη παράσταση και παίζουν ξανά. Οι «παλαίμαχοι» της ΕΘΟΑΝ που λαμβάνουν μέρος στην παράσταση αυτή είναι λίγοι.
«Χαίρομαι που κάνω θέατρο σε μια τουριστική περιοχή, που, δυστυχώς, η μεγάλη πλειοψηφία περνούν το χρόνο τους πίνοντας καφέ, πόσοι τουρίστες θα έλθουν φέτος, αν θα έχουμε Ρώσους ανάμεσά τους… Στον τόπο μας, στην ακρογωνιά αυτή της Ελλάδος, είναι δύσκολο να ασχολείσαι επαγγελματικά με το θέατρο. Είναι, όμως, θετικό ότι υπάρχει αυτή η θεατρική στέγη. Ο τόπος μας έχει ανάγκη να κάνει πράγματα και πέραν του Τουρισμό, έχει ανάγκη από την παραγωγή πολιτιστικού προϊόντος, την θεατρική καλλιέργεια κλπ.», είπε η κ. Μενεγάκη, τονίζοντας ότι ο ρόλος και η προσφορά της ΕΘΟΑΝ κινείται προς την κατεύθυνση αυτή και αυτό το σκοπό υπηρετεί τα 40 τελευταία χρόνια.
Κλείνοντας, και με αφορμή τα όσα διαδραματίζονται στη «γειτονιά» μας, η Μαριάνθη Μενεγάκη τόνισε ότι «ο έρωτας και η αγάπη, αντιστέκεται με όλο αυτό που συμβαίνει και επικρέμεται ως απειλή πάνω από τα κεφάλια μας». Η παράσταση αυτή, ανεβαίνει στη δραματική αυτή συγκυρία, δίνοντας μια δυνητική απάντηση.
Συμμετέχουν (με σειρά εμφάνισης):
ΚΑΤΕΡΙΝΑ(ΣΤΡΙΓΓΛΑ): Άννα Μανιαδάκη,
ΠΕΤΡΟΥΚΙΟΣ: Αντώνης Νοτάκης,
ΕΡΩΤΑΣ: Κωστής Παπαδάκης,
ΣΥΡΑΝΟ ΝΤΕ ΜΠΕΡΖΕΡΑΚ: Μανώλης Σγουρός,
ΡΩΞΑΝΗ: Κωνσταντίνα Νερατζούλη,
ΧΑΡΟΛΝΤ: Γιώργος Σχοινιωτάκης,
ΜΩΝΤ: Σόφη Κορομπύλια,
ΦΕΓΓΑΡΙ: Μανώλης Σγουρός,
ΖΗΤΙΑΝΑ: Τζένη Λάζου,
ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ: Βαγγέλης Περάκης,
ΝΥΦΗ: Λυδία Καραγιάννη,
ΙΣΠΑΝΙΔΑ ΧΟΡΕΥΤΡΙΑ: Μαριέττα Καμαράτου,
ΑΥΤΟΣ: Αντώνης Νοτάκης,
ΑΥΤΗ: Άννα Μανιαδάκη,
ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ: Ξανθούλα Πορφυράκη,
ΚΟΡΙΤΣΙ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ: Λυδία Καραγιάννη,
ΑΝΔΡΑΣ: Γιώργος Σχοινιωτάκης,
ΑΡΕΤΟΥΣΑ: Κωνσταντίνα Νερατζούλη,
ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ: Βαγγέλης Περάκης.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
