Σε καθημερινό εφιάλτη έχει μετατραπεί για τους παράκτιους αλιείς της Κρήτης, αλλά και ευρύτερα του Νοτίου Αιγαίου, η ραγδαία και ανεξέλεγκτη εξάπλωση των λεσεψιανών μεταναστών, με αιχμή του δόρατος τον τοξικό λαγοκέφαλο.
Μάλιστα, αλιεύτηκε ένας λαγοκέφαλος- «γίγας», βάρους 8 κιλών, κυριολεκτικά μια ανάσα έξω από το ενετικό λιμάνι του Ηρακλείου. Το περιστατικό έρχεται να επιβεβαιώσει με τον πιο δραματικό τρόπο αυτό που καταγγέλλουν οι ψαράδες μας: Οι θάλασσές μας «βράζουν» από το συγκεκριμένο εισβολικό είδος, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του κλάδου, τη βιοποικιλότητα και την ίδια τη δημόσια υγεία. Το επιβλητικό ψάρι παραδόθηκε στο ΕΛΚΕΘΕ για μελέτη, με τους ιχθυολόγους να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τα τοπικά οικοσυστήματα.
Το αίτημα για διέξοδο κυριαρχεί πλέον στις συζητήσεις των αλιέων της Κρήτης, παραπέμποντας ευθέως στις διαδοχικές, γεμάτες ένταση συναντήσεις τους με τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα. Τόσο τον Μάιο του 2025 όσο και πρόσφατα, τον Φεβρουάριο του 2026, οι αλιείς έθεσαν την αποζημίωση μετ’ επιτάσεως. Ωστόσο παρά την στήριξη των φορέων με πρώτη την Περιφέρεια που έχει αναλάβει πρωτοβουλίες, η λύση δεν προχωρεί.
Οι επαγγελματίες του κλάδου πιέζουν ασφυκτικά την κυβέρνηση διεκδικώντας άμεσες αποζημιώσεις (de minimis) για την κάλυψη των τεράστιων ζημιών στον εξοπλισμό, καθώς τα ισχυρά δόντια του ψαριού καταστρέφουν δίχτυα και εμπορεύσιμα αλιεύματα. Αλλά και ζητούν μόνιμη στρατηγική λύση με οργανωμένη μείωση του πληθυσμού μέσω επιδοτούμενης αλίευσης, ένα μέτρο που καθυστερεί δραματικά.
Αν και ο κ. Τσιάρας έχει μεταφέρει το ζήτημα στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της Ε.Ε. αναζητώντας ευρωπαϊκούς πόρους, στο εσωτερικό οι λύσεις σκοντάφτουν σε γραφειοκρατικά κενά.
Κοινοβουλευτικές Παρεμβάσεις και Πολιτική Κριτική
Η κυβερνητική κωλυσιεργία έχει προκαλέσει μπαράζ πολιτικών αντιδράσεων. Ο Βουλευτής Ηρακλείου της ΝΔ, Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης, με αιχμηρή ερώτησή του προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης, ζητά επιτακτικά τη λήψη μέτρων. Στην παρέμβασή του αναδεικνύει την αλλοίωση της βιοποικιλότητας, καθώς είδη όπως το λεοντόψαρο και ο λαγοκέφαλος αποδυναμώνουν τους τοπικούς ιχθυοπληθυσμούς. Παράλληλα, ζητά τη θέσπιση συστήματος οικονομικών κινήτρων για τη στοχευμένη αλίευση.
Η πολιτική πίεση εντείνεται και από την αντιπολίτευση. Σε πρόσφατη συζήτηση στη Βουλή, μετά από ερώτηση του Βουλευτή Δωδεκανήσου του ΠΑΣΟΚ, Γιώργου Νικητιάδη, ο Υφυπουργός Χρήστος Κέλλας παραδέχθηκε ότι η Ελλάδα δεν σκοπεύει να αντιγράψει το επιτυχημένο μοντέλο της Κύπρου -όπου οι ψαράδες αποζημιώνονται άμεσα ανά κιλό λαγοκέφαλου- επικαλούμενος διαφορετικές συνθήκες. Ενώ αίσθηση προκάλεσαν τα ερωτήματα για τις εταιρείες που θα αναλάβουν την καύση των τοξικών αλιευμάτων.
Κίνδυνος για τη Δημόσια Υγεία
Η κατάσταση ξεφεύγει πλέον από την αμιγώς οικονομική διάσταση. Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, τα 5 από τα 7 είδη λαγοκέφαλου στην Ελλάδα παρουσιάζουν εξαιρετικά υψηλή τοξικότητα. Η περιεκτικότητά τους σε τετροδοτοξίνη -για την οποία δεν υπάρχει αντίδοτο- μπορεί να προκαλέσει αναπνευστική ανεπάρκεια έως και θάνατο. Η παρουσία του πλέον σε ρηχά νερά, εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους και για τους λουόμενους.
Το στοίχημα του Πιλοτικού Προγράμματος
Αυτή τη στιγμή, εξετάζεται η εφαρμογή ενός πιλοτικού προγράμματος στοχευμένης αλίευσης σε Κρήτη και Κάλυμνο. Παρ’ όλα αυτά, η αλιευτική κοινότητα παραμένει βαθιά επιφυλακτική. Όπως ξεκαθαρίζουν οι ντόπιοι αλιείς, εάν το πρόγραμμα δεν συνοδευτεί από ρεαλιστική οικονομική αποζημίωση που να καλύπτει το λειτουργικό τους κόστος, δεν προτίθενται να γίνουν εθελοντές καθαριστές των θαλασσών. Η Πολιτεία οφείλει να αναλάβει άμεσα τις ευθύνες της, πριν ο παράκτιος στόλος της Κρήτης σβήσει οριστικά.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
