Την φετινή αναφορά μου στο αγριόχορτο σταφυλίνακας (άγριο καρότο, daucuscarota) την αφιερώνω στη μνήμη του πρόσφατα εκλιπόντος καλού φίλου Νίκου Μαλέρδου… και παρακάτω θα διαβάσετε τους λόγους.
Σ’ όλο το Μεραμπέλλο, σε όποια εξοχή κι αν βρεθώ, παντού συναντώ αυτήν την εποχή το αγριόχορτο σταφυλίνακας. Πρόκειται για ένα είδος εδώδιμου αγριόχορτου, που μπορεί δηλαδή να φαγωθεί. Πριν από μερικά χρόνια, σε πεζοπορία του Ορειβατικού Συλλόγου στο φαράγγι του Ρίχτη, μαζί μας ήταν και ο Νίκος Μαλέρδος. Μετά από πεζοπορία, μάζεψε μερικούς σταφυλίνακες και, σε ταβέρνα στα Έξω Μουλιανά, έφτιαξε κουρκούτι και μας τους τηγάνισε. Ήταν νοστιμότατοι!
Ο βλαστός του σταφυλίνακα καταλήγει σε πολλά λεπτά μικρά άνθη με μακρύ μίσχο (κοτσάνι), σε σχήμα σκιαδίου, με κοκκινωπή απόχρωση στο κέντρο. Στιαδανθή ονομάζονται τα φυτά με άνθη κυκλικά, σαν ομπρέλα. Το πιο εντυπωσιακό στο άνθος του σταφυλίνακα είναι ένα μικρό μαύρο σημαδάκι στο κέντρο του, που μοιάζει με μικρό έντομο με συνέπεια να προσελκύει τα άλλα έντομα, βοηθώντας έτσι στην επικονίασή του (γονιμοποίηση). Για κάποια χρόνια νόμιζα ότι ήταν πράγματι ένα έντομο στη μέση του άνθους. Στο τέλος της άνθησης το σκιάδιο κλείνει προς τα μέσα και σχηματίζει μικρή φωλιά. Παράγει έως 4.000 σπόρους ανά φυτό.
Μια περίεργη πρόληψη αναφέρει ο Μανώλης Πιτυκάκης: Τα λουλουδάκια του σταφυλίνακα, που όλα μαζί μοιάζουν σαν ομπρέλα, είναι λευκά στην περιφέρεια και κόκκινα σε μιαν ορισμένη έκταση του κέντρου. Οι αγρότες από γενιά σε γενιά, ισχυρίζονται ότι κάθε χρόνο τα κόκκινα λιγοστεύουν και περιορίζονται σε στενότερο χώρο προς το κέντρο. Παραλληλίζουν έτσι την εξέλιξη της ανθρωπότητας προς το χειρότερο… με τη βαθμιαία ελάττωση των λουλουδιών στο χρώμα της αιδούς (του κόκκινου) αποφαίνονται ότι όταν θα εξαφανισθούν και τα τελευταία, τότε «δα χαλάσει ο κόσμος» δηλαδή θα χαθεί η ανθρωπιά, η τιμιότης και ότι θα επικρατήσει πλήρης έκλυση των ηθών!
ΛΕΩΝ. ΚΛΩΝ.
