Η μικρότερη ανάπτυξη ξενοδοχειακών μονάδων στην Κρήτη την τελευταία δεκαπενταετία καταγράφεται στην περιφερειακή ενότητα Λασιθίου! Παρά το γεγονός πως το Λασίθι αποτελεί πρωτοπόρα περιοχή για την τουριστική ανάπτυξη του νησιού, τα στατιστικά στοιχεία της τελευταίας δεκαπενταετίας μαρτυρούν πως υπάρχει σχετική στασιμότητα σε σχέση με την υπόλοιπη Κρήτη στην ανάπτυξη νέων ξενοδοχειακών μονάδων. Ωστόσο, πρέπει να καταγραφεί ως σημαντικό, το θετικό στατιστικό στοιχείο, που αποδεικνύει την σοβαρή αύξηση στις κλίνες των πεντάστερων ξενοδοχείων.
Με βάση τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία που ξεκινούν από το 2010 και φτάνουμε στο 2023 (αναμένουμε το πρώτο τρίμηνο του 2025 και τα στοιχεία του 2024), η εικόνα που παρουσιάζει το Λασίθι συνολικά σε σχέση με την λειτουργία ξενοδοχειακών μονάδων αποτυπώνει μια στασιμότητα. Είναι χαρακτηριστικό δηλαδή πως το 2010 είχαμε συνολικά 208 Ξενοδοχειακές μονάδες και το 2023 είχαμε 202 ξενοδοχεία. Άξιο αναφοράς είναι το γεγονός πως στην εξέλιξη των ετών που μεσολάβησαν μέχρι σήμερα δεν υπήρξε ποτέ μεγαλύτερος αριθμός από τα 208 ξενοδοχεία που καταγράφηκαν το 2010. Αντίθετα κάποιες χρονιές μειωνόταν ο αριθμός τους ενώ άλλες κυμαινόταν από 200 έως και 208. Ο μέγιστος αριθμός καταγράφηκε μόλις δύο φορές την τελευταία δεκαπενταετία. Αυτό και μόνο του ως στοιχείο μαρτυρεί μια απουσία ανάπτυξης νέων τουριστικών υποδομών σε επίπεδο ξενοδοχείων.
Είναι ξεκάθαρο πως σε μια περιοχή που στηρίζεται τουλάχιστον κατά το ήμισυ στον τουρισμό, η εξέλιξη αυτή μόνο ως θετική δε μπορεί να αποτιμηθεί. Η στασιμότητα που παρατηρείται αναδεικνύει και το έλλειμμα της γενικότερης ανάπτυξης που έχει υποστεί το Λασίθι.
Υπάρχει όμως κάτι θετικό που προκύπτει μέσα από την ανάλυση των στατιστικών στοιχείων; Είναι σαφές πως αν μπορεί να αποτιμηθεί ένα δεδομένο με θετικό πρόσημο στην τελευταία δεκαπενταετία, αυτό σχετίζεται με το γεγονός πως έχουμε μετατροπή ξενοδοχείων σε πεντάστερα. Συγκεκριμένα, από 24 πεντάστερα ξενοδοχεία το 2010 βρισκόμαστε στο 2023 με 34 ξενοδοχεία, μια αξιοσημείωτη αύξηση με 10 ξενοδοχεία. Για τα τετράστερα στο ίδιο χρονικό διάστημα πήγε το Λασίθι από τα 34 στα 38. Σε κάθε περίπτωση αξίζει να αναφερθεί πως τα τριάστερα αυξήθηκαν κατά επτά και από 33 έγιναν 40. Μειώθηκαν κατά 20 τα διάστερα (από 84 έγιναν 64) και τα ξενοδοχεία ενός αστεριού μειώθηκαν επίσης (από 33 σε 26).
Οι πεντάστερες κλίνες
Το πιο θετικό στοιχείο ωστόσο είναι πως οι κλίνες των πεντάστερων ξενοδοχείων από 8.730 έφτασαν τις 13.751, στοιχείο που μαρτυρεί την αναβάθμιση που συντελέστηκε στον τομέα αυτό -που είναι ιδιαίτερα κρίσιμος- με 5.021 κλίνες παραπάνω. Την ίδια χρονική περίοδο βέβαια η διαφοροποίηση στα τριάστερα (900 κλίνες) και τετράστερα ξενοδοχεία (800 κλίνες περίπου) είναι ενδιαφέρουσα και υποδηλώνει την πολύ μικρή ανάπτυξη που καταγράφεται, κυρίως σε περιοχές εκτός Αγίου Νικολάου.
Συνολικά το Λασίθι καταγράφει 202 ξενοδοχειακές μονάδες μέχρι το 2023, οι οποίες διαθέτουν 13.910 δωμάτια και 27.879 κλίνες. Στην αρχή της δεκαπενταετίας το 2010 είχε 208 ξενοδοχεία με 12.353 δωμάτια και 23.727 κλίνες.
Είναι πασιφανές πως η ανάπτυξη 1.557 επιπλέον δωματίων σε χρονικό διάστημα που φτάνει τα 13 χρόνια δε μπορεί να χαρακτηριστεί ως κάτι ιδιαίτερο σε μια περιοχή, που βρίσκεται στο επίκεντρο του τουρισμού για την χώρα και είναι διακριτός τουριστικός προορισμός, γνωστός σε όλη την Ευρώπη.
Συνολικά, οι 4.152 κλίνες που αναπτύχθηκαν στο ίδιο χρονικό διάστημα, προφανώς και δεν είναι αμελητέα ποσότητα, ωστόσο δεν μαρτυρούν μιαν αναπτυξιακή δυναμική, αντίστοιχη με εκείνη που καταγράφεται στην υπόλοιπη Κρήτη και ειδικά στην Δυτική. Ασφαλώς είναι σημαντικό ότι διαθέτει το Λασίθι 20.669 κλίνες στις δύο κορυφαίες κατηγορίες. Αλλά τόσο τα συνολικά στατιστικά, όσο και η συγκεκριμένη κατηγορία (υστερεί έναντι του Ρεθύμνου) το καθιστούν τελευταίο σε ανάπτυξη σε επίπεδο νησιού!
8.000 επιπλέον κλίνες στις κορυφαίες κατηγορίες στο Ρέθυμνο
27 νέες μονάδες λειτούργησαν στην Π.Ε. Ρεθύμνου στη χρονική περίοδο 2010 – 2023 κι έφτασαν τα 341 τα ξενοδοχεία από 314 που ήταν το 2010. Η Π.Ε., που έχει περίπου τα ίδια πληθυσμιακά χαρακτηριστικά με το Λασίθι διέθετε 10 πεντάστερα και 47 τετράστερα το 2010. Συνολικά είχε 314 ξενοδοχεία (περίπου 110 πάνω από το Λασίθι), γιατί κυριαρχούσαν τα ξενοδοχεία τριών (92) και δύο αστεριών (139), έχοντας συνολικά 231 ξενοδοχεία σε αυτές τις κατηγορίες. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως η περιοχή παρουσίαζε δυναμική στον τουρισμό, αλλά δεν είχε την δυνατότητα να αναπτύξει ευρύτερα μονάδες υψηλών προδιαγραφών. Και αυτό προκύπτει και από το στοιχείο των κλινών που είχε το 2010, οι οποίες ήταν περισσότερες από το Λασίθι κατά 7.000, και έφταναν τις 30.703 κλίνες. Αλλά με 13.130 στις κορυφαίες κατηγορίες υστερούσε έναντι του Λασιθίου στις κατηγορίες αυτές κατά 1.700 κλίνες περίπου.
Αυτό που μαρτυρεί την πολύ μεγάλη ανάπτυξη του Ρεθύμνου, δεν είναι μόνο η αύξηση σε αριθμό των ξενοδοχείων, αλλά και η μεγάλη αύξηση των κλινών που έφτασαν τις 36.515. Κι από αυτές οι 21.130 ανήκουν πλέον στις δύο μεγάλες κατηγορίες! Δηλαδή κατέγραψε η Π.Ε. Ρεθύμνου αύξηση 8.000 κλινών στα πέντε και τέσσερα αστέρια. Την διπλάσια από εκείνη που κατέγραψε το Λασίθι, το οποίο πλέον και ξεπέρασε!
Θα πρέπει βέβαια να σημειωθεί πως το Λασίθι υπερέχει κατά 5.000 περίπου στις πεντάστερες κλίνες, αλλά συνυπολογίζοντας όλα τα στατιστικά δεδομένα των δύο περιοχών, είναι πασιφανές πως η αναβάθμιση στο Ρέθυμνο δεν έχει μόνο μεγαλύτερο αριθμητικό, αλλά και επιχειρηματικό, οικονομικό και κοινωνικό πρόσημο. Κι αυτό φαίνεται κι από την αύξηση των κλινών στα τριάστερα που έφτασαν τις 9.844 αναβαθμίζοντας πολλά ξενοδοχεία των παρακάτω κατηγοριών.
Κυριαρχεί
σε πεντάστερες
το Ηράκλειο
Την ίδια περίοδο στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου λειτούργησαν 15 νέες ξενοδοχειακές μονάδες. Από 501 ξενοδοχεία το 2010 το Ηράκλειο έφτασε τα 516. Παράλληλα ανέπτυξε 15.000 περίπου κλίνες περισσότερες στα τελευταία 13 χρόνια φτάνοντας τις 80.908 και τα 39.981 δωμάτια. Σε σχέση με την επιχειρηματική, πληθυσμιακή και οικονομική ισχύ που διαθέτει ο μεγαλύτερος νόμος της Κρήτης, η ανάπτυξη σε αριθμό ξενοδοχειακών μονάδων δεν είναι πολύ μεγάλη. Το γεγονός όμως πως από το 2010 διαθέτει επιπλέον 24.000 κλίνες είναι σημαντικό γιατί καταγράφει την μεγαλύτερη ανάπτυξη σε κλίνες στο νησί, αναβαθμίζοντας και το πιο κρίσιμο στατιστικό στοιχείο που μαρτυρεί πως έχει τις περισσότερες πεντάστερες κλίνες.
Συγκεκριμένα, έχει φτάσει τις 25.565 κλίνες ξενοδοχείων πέντε αστέρων και τις 34.379 κλίνες σε τετράστερα ξενοδοχεία, δηλαδή διαθέτει 60.000 κλίνες (59.944) που είναι αναβαθμισμένες και βρίσκονται στις κορυφαίες κατηγορίες! Αυτό καταγράφει μια δυναμική ανάπτυξη στην μετασκευή και αναβάθμιση ξενοδοχείων αφού η Π.Ε. Ηρακλείου όχι μόνο αύξησε τις κλίνες, αλλά και κατάφερε να μετατρέψει την τουριστική της δυναμική σε κορυφαία ξενοδοχειακή υποδομή. Έτσι, από 38.847 κλίνες πέντε και τεσσάρων αστέρων που είχε το 2010, αύξησε την κατηγορία και την ποιότητα των ξενοδοχειακών υποδομών κατά 21.097 κλίνες! Κι αυτό αποτελεί ένα αξιοσημείωτο επίτευγμα.
Τριπλασιασμός πεντάστερων ξενοδοχείων στα Χανιά
Στα Χανιά καταγράφηκε σε επίπεδο Κρήτης η μεγαλύτερη ανάπτυξη και λειτουργία νέων ξενοδοχείων με τον αριθμό να φτάνει στα 58 (!) και συνολικά τη λειτουργία ξενοδοχειακών μονάδων στα 584 από τα 526 που λειτουργούσαν το 2010!
Η Π.Ε. Χανίων είχε το 2010 40.795 κλίνες και έφτασε τις 51.284 κλίνες το 2023.
Είναι η περιοχή που είχε 16 πεντάστερα το 2010 με 3.875 κλίνες και τώρα έχει 45 πεντάστερα με 10.015 κλίνες. Δηλαδή έχουν τριπλασιαστεί τόσο τα ξενοδοχεία της κορυφαίας κατηγορίας, όσο και οι κλίνες στην πεντάστερη κατηγορία!
Παράλληλα, το 2010 διέθετε 48 τετράστερα με 7.322 κλίνες και σήμερα έχει 91 ξενοδοχεία της ίδιας κατηγορίας με 12.869 κλίνες. Στην συγκεκριμένη κατηγορία έχουμε σχεδόν διπλασιασμό ξενοδοχείων και κλινών. Συνολικά στις δύο κορυφαίες κατηγορίες έφτασε να έχει 22.884 κλίνες, πετυχαίνοντας ουσιαστικά διπλασιασμό των κλινών σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας στις δύο πιο ποιοτικές κατηγορίες ξενοδοχείων, αναδεικνύοντας την δυναμική πορεία του τουρισμού.
Τελική αποτίμηση
Είναι ξεκάθαρο πως το Ηράκλειο καταγράφει αριθμητικά τη μεγαλύτερη αύξηση κλινών στην Κρήτη, αλλά και στην αναβάθμιση των ξενοδοχείων κατά την τελευταία δεκαπενταετία. Από κει και πέρα, ο τριπλασιασμός ξενοδοχείων και κλινών στα πεντάστερα και η μεγάλη ανάπτυξη στα τετράστερα των Χανίων, αποτυπώνει μια ιδιαίτερη δυναμική που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη στην Δυτική Κρήτη στην ανάπτυξη νέων ξενοδοχειακών υποδομών.
Οι αυξήσεις που καταγράφει σε όλες τις κατηγορίες το Ρέθυμνο, αναδεικνύει την περιοχή ως εκείνη που παρουσιάζει συγκριτικά τις καλύτερες επιδόσεις, με βάση την πληθυσμιακή και αναπτυξιακή δυναμική που διαθέτει, ο τρίτος νόμος στο νησί.
Είναι πλέον πασιφανές πως το Λασίθι σταθεροποιείται στην τελευταία θέση της Κρήτης, στον τομέα της οικονομίας και στον τομέα του τουρισμού. Ειδικά σε ό,τι αφορά τη λειτουργία ξενοδοχειακών μονάδων, ξεκάθαρα καταγράφει στασιμότητα στην δημιουργία νέων, αν και διαθέτει αρκετές κλίνες πολυτελείας και πεντάστερων ξενοδοχείων -στην περιοχή του Δήμου Αγίου Νικολάου, οι οποίες καθιστούν την περιοχή διακριτό προορισμό για υψηλά βαλάντια.
Συνολικά, στις περισσότερες κατηγορίες, το Λασίθι παραμένει ουραγός (μόνο στις πεντάστερες κλίνες είναι δεύτερο σε αριθμό πίσω από το Ηράκλειο) σε μια χρονική συγκυρία, όπου η υπόλοιπη Κρήτη καταγράφει υψηλές αναπτυξιακές πτήσεις στα ξενοδοχεία.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
