Το ταξιδιωτικό περιοδικό Conde Nast Traveler εντάσσει το ξενοδοχείο Domes Aulūs Elounda ανάμεσα στα 13 καλύτερα all-inclusive Ευρώπης και σχολιάζει ότι «είναι ένα κρητικό καταφύγιο, με θέα το προστατευόμενο από την Unesco νησάκι Σπιναλόγκα». Δυστυχώς ο συντάκτης κάνει λάθος, γιατί η Σπιναλόγκα δεν είναι ανάμεσα στα προστατευόμενα μνημεία της Unesco.
Επικοινωνήσαμε με την αρχαιολόγο κ. Γεωργία Μοσχόβη, της οποίας το όνομα έχει συνδεθεί με την αποκατάσταση του μνημείου και την προώθηση του σχετικού φακέλου ένταξης. Τα όσα μας είπε είναι σημαντικά:
«Είχαμε μία εισήγηση από την ICCOMOS, για κάποια προβλήματα, τα οποία όμως δεν είχαν σχέση με το φάκελο ένταξης, ο οποίος ήταν πλήρης και άρτιος. Μας έλεγαν ότι το μνημείο δεν είχε οικουμενική αξία, ότι δηλαδή φρούρια σαν τη Σπιναλόγκα υπάρχουν πολλά και ότι, αν θέλετε να μπείτε σα φρούριο, αυτό μπορεί να γίνει στη σειριακή εγγραφή των Ιταλών, που έχουν πολλά φρούρια. Δεν δεχόντουσαν δηλαδή ανεξάρτητη εγγραφή για το φρούριο της Σπιναλόγκας. Αν όμως “κολλούσαμε” στους Ιταλούς, τότε θα έπρεπε να μπουν και άλλα κάστρα της Ελλάδας. Μεγάλο το πρόβλημα!».
» Παράλληλα, για το λεπροκομείο, μας είπαν ότι η λέπρα είναι μία ασθένεια, η οποία ακόμα υπάρχει και είναι ζωντανή, οπότε η ιστορικότητα δεν είναι κάτι που ενδιαφέρει. Μας είπαν δηλαδή ότι η Σπιναλόγκα μπορεί να είναι ένα σημαντικό μνημείο για την Ελλάδα, αλλά δεν έχει οικουμενική αξία. Αυτά θεωρώ ότι είναι ανάξια σχολιασμού».
» Δυστυχώς όλο αυτό, εμάς μας συνέβη μία πολύ κακή χρονική περίοδο. Κατά πρώτον η κινητοποίηση και η υποστήριξη ήταν περισσότερο τοπική, παρά του κεντρικού κράτους. Ο φάκελος δεν προωθήθηκε όπως έπρεπε σε επίπεδο διπλωματίας. Δεύτερον πέσαμε στην περίοδο του κορονοϊού, με επιπλέον δυσκολίες. Τη χρονιά αυτή δεν έγινε καν σύσκεψη, που ήταν να γίνει στην Κίνα. Να λάβουμε ακόμα υπ’ όψιν μας ότι η Ελλάδα δεν ήταν μέρος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Unesco. Αυτό δυσκόλεψε τις επαφές μας. Διανύαμε και περίοδο ΣΥΡΙΖΑ, που πιθανότατα δεν είχαν τις επαφές των προηγούμενων».
»Το υπουργείο βλέποντας αυτή την κατάσταση… τι έκανε; Απέσυρε την υποψηφιότητα! Στη συνέχεια κανείς δεν ασχολήθηκε, ώστε ο φάκελος να προχωρήσει ξανά. Νομίζω ακόμα ότι, επειδή η προώθηση είχε γίνει από άλλη Κυβέρνηση, η υπουργός Πολιτισμού δεν ενδιαφέρθηκε καθόλου για το θέμα. Αρχικά ήταν πολύ ενθουσιώδης, αλλά, επειδή ο φάκελος έγινε επί ΣΥΡΙΖΑ θεωρώ ότι δεν τον υποστήριξε όπως έπρεπε», μας λέγει η κ. Μοσχόβη.
Μπορεί μελλοντικά να ενταχθεί η Σπιναλόγκα στα μνημεία της Unesco;
Ρωτήσαμε την κ. Γεωργία Μοσχόβη τί θεωρεί ότι μπορεί να γίνει από εδώ και πέρα… αν δηλαδή θα μπορέσουμε να την προωθήσουμε ξανά την υποψηφιότητα της Σπιναλόγκας:
«Αν αυτός ο φάκελος, όπως είναι σήμερα, υποστηριχτεί ξανά, με τις επαφές που έχει η Κυβέρνηση, μαζί με την προϊστορία, θα μπορέσει πιθανότατα να υπάρξει θετική απόφαση. Είδαμε ότι για τα μινωικά ανάκτορα υπήρχε αρνητική εισήγηση, αλλά τελικά εντάχθηκαν. Πέρυσι, από τα μνημεία που μπήκαν στην Unesco, ένα μεγάλο ποσοστό είχαν αρνητικές εισηγήσεις. Όμως, αυτοί που ψηφίζουν είναι τα κράτη. Επομένως αν έχουμε καλές επαφές με τα κράτη και μας υποστηρίξουν οι εκπρόσωποί τους, τότε θα έχουμε θετική απόφαση… και ας υπάρχει αρνητική εισήγηση. Βλέπουμε ενταγμένα πολλά μνημεία, τα οποία υπολείπονται κατά πολύ της αξίας της Σπιναλόγκας. Αν είναι δυνατόν! Εμείς δουλέψαμε ένα πλήρη φάκελο, παρά την έλλειψη προσωπικού και παρά όλα τα άλλα έργα που ήταν σε εξέλιξη. Όποιες παρατηρήσεις μας είχαν κάνει, όπως τη σωστή κατανομή του κόσμου μέσα στο χώρο της Σπιναλόγκας, τις λάβαμε υπ’ όψιν μας και τις εντάξαμε στον τελικό φάκελο που υποβάλαμε. Θεωρώ ότι αδικηθήκαμε, αλλά και ότι τώρα δεν υπάρχει η πολιτική βούληση».
» Ο φάκελος της Σπιναλόγκας ήταν πλήρης από κάθε άποψη. Επέμεναν ότι το μνημείο δεν είχε οικουμενική αξία και ότι μνημεία σαν τη Σπιναλόγκα υπάρχουν πολλά. Με λίγα λόγια είμαστε άτυχοι, υπήρξε πλέγμα αντικειμενικών δυσκολιών και δεν είχαμε υποστήριξη. Στην ένταξη των μινωικών ανακτόρων υπήρχε μεγάλη υποστήριξη και από το κέντρο και από την περιφέρεια.»
Συζητήσαμε με την κ. Μοσχόβη για το εισιτήριο των 20 € εισόδου στη Σπιναλόγκα και συμφωνήσαμε ότι «με τους μισθούς των Ευρωπαίων και σε σχέση με άλλα μνημεία, το εισιτήριο δεν είναι ακριβό… βεβαίως δεν παραγνωρίζουμε και το κόστος μετάβασης με τα καραβάκια». Παλαιότερα είχαμε σχολιάσει ότι η είσοδος για τους ντόπιους θα πρέπει να είναι δωρεάν και η απάντηση ήταν ότι «αυτό το είχε κάνει η Μελίνα Μερκούρη, αλλά μετά μας είπαν ότι, επειδή οι Ευρωπαίοι είναι ισότιμοι πολίτες, αυτό δεν μπορούσε να συνεχιστεί».|ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ
