Μια δύσκολη άσκηση ισορροπίας είναι υποχρεωμένη να πραγματοποιεί η ελληνική κυβέρνηση, στην προσπάθειά της να μην προκαλέσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο ρωγμές στη στρατηγική σχέση της χώρας μας με το Ισραήλ, χωρίς όμως και να αγνοεί τη διεθνή και ευρωπαϊκή κριτική στα πεπραγμένα της κυβέρνησης Νετανιάχου αλλά και τα σχέδιά της για ολοκληρωτική κατάληψη της Λωρίδας της Γάζας.
Η πρόθεση της κυβέρνησης του Ισραήλ να καταλάβει και να θέσει υπό τον έλεγχό της τη Γάζα είναι κάτι που, ανεξάρτητα από τα σχέδια που εξυφαίνουν ο Νετανιάχου και οι ακροδεξιοί σύμμαχοί του για τον παλαιστινιακό πληθυσμό, προσκρούει σε δύο σταθερές θέσεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: την αντίθεση στην αλλαγή των συνόρων διά της βίας και στην πάγια θέση της χώρας μας υπέρ της λύσης δύο κρατών.
Επίσης, η ανθρωπιστική κρίση που έχει ξεσπάσει στη Γάζα και τα δεινά του άμαχου πληθυσμού έχουν προκαλέσει μια μεταστροφή στη στάση των Ελλήνων απέναντι στο Ισραήλ και στην κυβέρνησή του, όπως δείχνουν οι συνεχείς διαμαρτυρίες και οι εκδηλώσεις με στόχο τους Ισραηλινούς τουρίστες. Σταδιακά λοιπόν, η ελληνική κυβέρνηση προσπαθεί να πάρει αποστάσεις από τις κινήσεις της ισραηλινής κυβέρνησης και του ισραηλινού στρατού στη Γάζα, έχοντας όμως πάντα ως προτεραιότητα η στάση της να μην επηρεάσει αρνητικά τη στρατηγική σχέση των δύο χωρών.
Δεν είναι καθόλου τυχαίο στο πλαίσιο αυτό ότι η κυβέρνηση Νετανιάχου είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για τις δύο τελευταίες σημαντικές πρωτοβουλίες της Αθήνας – τη ρίψη από αέρος ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα που οργανώθηκε σε συνθήκες άκρας μυστικότητας από τα υπουργεία Εξωτερικών και Αμυνας, με συντονισμό από το Μέγαρο Μαξίμου, αλλά και την κοινή δήλωση καταδίκης της επέκτασης των πολεμικών επιχειρήσεων από τις ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ στη Γάζα.
Eπικοινωνία
Η ρίψη της ανθρωπιστικής βοήθειας έγινε δύο ημέρες μετά την τηλεφωνική επικοινωνία που είχε ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς, στην οποία είχε επαναλάβει την ετοιμότητα της Αθήνας για περαιτέρω ανθρωπιστικές πρωτοβουλίες. Του τηλεφωνήματος στον Αμπάς είχε προηγηθεί και για λόγους ισορροπίας η επικοινωνία με τον Πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ.
Το απόγευμα της περασμένης Κυριακής, την ώρα που ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έδινε συνέντευξη Τύπου για την πλήρη κατάληψη της Γάζας, η Ελλάδα υπέγραφε πριν από την έναρξη της συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ κοινή δήλωση με άλλες τέσσερις χώρες (Βρετανία, Γαλλία, Δανία και Σλοβενία), με την οποία καταδικάζεται η επέκταση των πολεμικών επιχειρήσεων στη Γάζα, υπογραμμίζοντας ότι πιθανή προσάρτηση των εδαφών θα ήταν αντίθετη με το Διεθνές Δίκαιο και επαναλαμβάνοντας την ανάγκη για άμεση παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας σε συνεργασία με τον ΟΗΕ.
Οι πέντε χώρες ζήτησαν την άμεση και δίχως όρους απελευθέρωση όλων των ομήρων που κρατούνται από τη Χαμάς, ενώ δήλωσαν ότι συμφωνούν στην ανάγκη για επίλυση του Παλαιστινιακού στη βάση των δύο κρατών και με εγγύηση του δικαιώματος του Ισραήλ να υπάρχει ειρηνικά και με ασφάλεια.
Στόχος η εκεχειρία
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Αιγύπτιου ομολόγου του στην Αθήνα, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, κατέστησε σαφές ότι σε σχέση με τη Γάζα «απόλυτη προτεραιότητα είναι η επίτευξη εκεχειρίας, η μαζική ροή ανθρωπιστικής βοήθειας στους αμάχους και η άνευ όρων απελευθέρωση των ομήρων». Προσέθεσε, μάλιστα, ότι «η Ελλάδα παραμένει σταθερά υπέρ της επανεκκίνησης της πολιτικής διαδικασίας με στόχο τη λύση των δύο κρατών, στη βάση των ψηφισμάτων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ως τη μόνη απάντηση στο διαχρονικό αίτημα των Παλαιστινίων για ανεξάρτητο κράτος και του Ισραήλ για ασφάλεια στην περιοχή».
Η θέση αυτή έχει σημασία, γιατί δείχνει ότι η Ελλάδα έχει σαφώς τοποθετηθεί υπέρ της λύσης των δύο κρατών ως κατάληξη μιας διαδικασίας διαπραγματεύσεων και με έναν τρόπο που προϋποθέτει τη συμφωνία Ισραηλινών και Παλαιστινίων σε αυτή τη λύση. Οπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές, η θέση αυτή της Ελλάδας δεν συμπίπτει με τις θέσεις άλλων κρατών της Ε.Ε., που διαμηνύουν ότι θα προχωρήσουν σε αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους.
Παρά τις κατά καιρούς ισραηλινές γκρίνιες, στην κυβέρνηση θεωρούν ότι η στάση της Ελλάδας σε διπλωματικό επίπεδο γίνεται αντιληπτή και αποδεκτή από το Ισραήλ και δεν προκαλεί εντάσεις με τις αραβικές χώρες. Πέρα από τη στρατηγική σχέση Αθήνας – Ιερουσαλήμ, πάντως, η Ελλάδα επιθυμεί να κρατήσει ακέραιες τις πολύ καλές σχέσεις που συντηρεί με πολλά από τα αραβικά κράτη της περιοχής, όπως είναι η Σαουδική Αραβία, η Ιορδανία και η Αίγυπτος.
Οι διαμαρτυρίες
Εκείνο που ανησυχεί την κυβέρνηση είναι η κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας μας. Οι διαμαρτυρίες εντείνονται εν μέσω θέρους και όσο εξελίσσεται η ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα τόσο φουντώνει και η κριτική κατά του Ισραήλ. Αυτό γίνεται αισθητό τόσο στην Αθήνα όσο και στην Ιερουσαλήμ λόγω των εκατοντάδων χιλιάδων τουριστών από το Ισραήλ που επισκέπτονται τη χώρα μας και των διαμαρτυριών σε λιμάνια και σε νησιά με αποδέκτες τα ισραηλινά κρουαζερόπλοια που αγκυροβολούν σε ελληνικά ύδατα.
Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί απειλεί να διαρρήξει τους δεσμούς που είχαν αναπτύξει τα τελευταία χρόνια οι Ισραηλινοί με τη χώρα μας, κάτι αρκετά επιζήμιο συνολικά για τις διμερείς σχέσεις και όχι μόνο για τον τουρισμό. Είναι ενδεικτικό ότι στις ισραηλινές εφημερίδες συναντά κανείς πλέον με μεγάλη συχνότητα άρθρα για τις επιθέσεις εναντίον Ισραηλινών τουριστών στην Ελλάδα. Μάλιστα υπήρξε και ένα άρθρο στην εφημερίδα «Αμπενροτ» με τίτλο «Ο χαμένος παράδεισος». Ταυτόχρονα ένα κλίμα ανησυχίας και υπολανθάνοντος φόβου αναδύεται και από τα ρεπορτάζ των ελληνικών εφημερίδων που αφορούν τα μέλη της ισραηλίτικης κοινότητας στην Ελλάδα.
Το επεισόδιο στη Σύρο
Κομβικής σημασίας στο όλο κλίμα ήταν τα γεγονότα της Τρίτης 22 Ιουλίου, όταν φιλοπαλαιστίνιοι διαδηλωτές απαγόρευσαν σε Ισραηλινούς επιβάτες κρουαζιερόπλοιου να αποβιβαστούν στο λιμάνι της Σύρου. Το περιστατικό προκάλεσε την παρέμβαση του Ισραηλινού υπουργού Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ, ο οποίος απευθύνθηκε στον Γ. Γεραπετρίτη, αλλά και την υπενθύμιση από ισραηλινά ΜΜΕ ότι για τη χώρα μας ισχύει ο Δείκτης 2 του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών για Ισραηλινούς πολίτες, δηλαδή η προληπτική λήψη «αυξημένων μέτρων ασφαλείας».
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ δεν αναβάθμισε τον βαθμό κινδύνου, εκδίδει ωστόσο τακτικά εφήμερες προειδοποιήσεις, όπως την περασμένη Κυριακή για την προγραμματισμένη Ημέρα Δράσης. Ισραηλινές πηγές δεν αποκλείουν πάντως, αν επιδεινωθεί η κατάσταση, να υπάρξουν και ταξιδιωτικές οδηγίες που θα προειδοποιούν τους Ισραηλινούς να αποφεύγουν την Ελλάδα για λόγους ασφαλείας.
