Στην ΑΝΑΤΟΛΗ της Κυριακής διαβάσαμε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον κείμενο για το σταθμό ανεφοδιασμού ποντοπόρων πλοίων που λειτούργησε, τη δεκαετία του ’60, σε δυο σημεία του κόλπου του Μεραμπέλλου. Αρχικά στην Κολοκύθα (θέση Διανισκάρι) όπου η τροφοδοσία ήταν «από πλοίο σε πλοίο» (το ένα πλοίο ήταν μόνιμα αγκυροβολημένο και λειτουργούσε σαν δεξαμενή) και αργότερα, με σταθερές δεξαμενές, στη θέση του σημερινού ξενοδοχείου Candia Park Village. Στην Κολοκύθα της Ελούντας, μετά τις Αλυκές και το Κανάλι, στο χωματόδρομο που οδηγεί προς τον Άγιο Λουκά, κοντά στη μικρή παραλία Διανισκάρι, υπάρχουν ακόμα οι δυο τεράστιες και βαριές δέστρες των πλοίων.
Στο έντυπο «Άγιος Νικόλαος: Τόποι και άνθρωποι στη δεκαετία του ‘60» (έκδοση Ιδρύματος Γ. & Α. Μαμιδάκη), η ιστορικός Μαρία Σωρού αναφέρει: «Σημαντική ώθηση στην τοπική οικονομία δόθηκε, όταν ο Γιώργος Μαμιδάκης κατασκεύασε στον όρμο Κατσίκι Σταθμό ανεφοδιασμού Ποντοπόρων πλοίων, που εφοδίαζε τα διερχόμενα πλοία με καύσιμα και τρόφιμα, όπως γινόταν και την περίοδο 1928-1940 στην Ελούντα, όταν τα υδροπλάνα της IMPERIA προσθαλασσώνονταν στη λιμνοθάλασσα για ανεφοδιασμό».
Ανακαλώ τη βραδιά της έντονης κακοκαιρίας (1963), στη διάρκεια της οποίας η μεγάλη δεξαμενή «άνοιξε» και όλο το πετρέλαιο χύθηκε στην πλαγιά. Ακόμα έχω στα μάτια μου μπροστά, αυτήν την «μαύρη» εικόνα του χυμένου πετρελαίου, που έφτασε και μέσα στο λιμάνι της πόλης μας.
Ανακαλώ τη λάντζα (σκάφος) δεμένη μπροστά από το βίντσι, με την οποία επικοινωνούσε ο Άγιος Νικόλαος με το σταθμό ανεφοδιασμού. Καπετάνιος της ήταν ο Σουβλάς και αυτός ο δυνατός και ιδιαίτερος ήχος της μηχανής, όταν ξεκινούσε από το λιμάνι, παραμένει στα αυτιά μου. «Σ’ αυτήν τη λάντζα μπήκα για να μπαρκάρω σε λίμπερτυ!», μας λέγει ο συμπολίτης μας Γιώργος Τζώρτζης. Τα λίμπερτυ (Liberty) ήταν φορτηγά πλοία που ναυπηγήθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (1941-1945). Μετά το τέλος του πολέμου, η αμερικανική κυβέρνηση πούλησε περίπου 100 από αυτά σε Έλληνες εφοπλιστές. Στο λιμάνι βλέπαμε και την υδροφόρα, για τη μεταφορά νερού στα πλοία.
Ενθυμούμαι καλά τις πολλές αλλαγές πληρωμάτων που γινόντουσαν στη διάρκεια της παρουσίας των πλοίων στον κόλπο. Άλλοι ξεμπάρκαραν, άλλοι μπάρκαραν. Θυμάμαι τις γυναίκες πολλών ναυτικών που ερχόντουσαν στην πόλη μας για τους αποχαιρετισμούς.
Θυμάμαι τις τροφοδοσίες που λάμβαναν τα πλοία, πολλές από τις οποίες διεκπεραίωνε ο Μιχάλης Δεσποτάκης, από την επιχείρησή του στον κεντρικό δρόμο. Θυμάμαι τα γραφεία της επιχείρησης Μαμιδάκη, στο κτίριο Αλεξανδράκη, δίπλα από το «Φρουραρχείο».
Αυτά και πολλά άλλα έζησε η γενιά μου την περίοδο αυτή, στη διάρκεια της οποίας πολλά άλλαξαν στην Ελλάδα και στον κόσμο. Τις μέρες μας βέβαια υπάρχει ο προβληματισμός… «πού πάμε; Μήπως βαδίζουμε πίσω;».
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ
