Η Ελούντα δεν είναι μόνο γεωγραφικός προσδιορισμός στον χάρτη του Λασιθίου. Δεν είναι μόνο η καταγάλανη αγκαλιά του κόλπου του Μεραμπέλλου ή το ιστορικό βάρος της Σπιναλόγκας που στέκει απέναντι ως αιώνιος φρουρός. Για εμάς που ζούμε και αναπνέουμε σε αυτόν τον τόπο, η Ελούντα είναι το βαρόμετρο της τουριστικής μας ταυτότητας, ο καθρέφτης στον οποίο καθρεφτίζεται το παρελθόν, το παρόν και, κυρίως, το ευοίωνο μέλλον της Κρήτης.
Όταν, λοιπόν, η αυλαία της σεζόν ανοίγει επίσημα στο «Domes of Elounda», παρουσία της εκκλησιαστικής και πολιτικής ηγεσίας του τόπου, το μήνυμα που εκπέμπεται ξεπερνά τα στενά όρια μιας επιχειρηματικής έναρξης. Είναι μια δήλωση συνέχειας, μια σφραγίδα ποιότητας και μια βαθιά υπενθύμιση της ουσίας αυτού που ονομάζουμε «κρητική φιλοξενία». Χθες το κλίμα στις εγκαταστάσεις του Domes of Elounda της οικογένειας του Παναγιώτη και της Μαριάννας Σπανού ήταν εορταστικό, αλλά και βαθιά ανθρώπινο και σημειολογικά φορτισμένο.
Ο Αγιασμός ως πνευματική αφετηρία
Ο Αγιασμός, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ. Ευγενίου και του Μητροπολίτη Πέτρας και Χερρονήσου κ. Γερασίμου δεν ήταν μια τυπική τελετή. Σε μια εποχή που ο τουρισμός συχνά μετριέται με στυγνά νούμερα, Excel και αφίξεις στα αεροδρόμια, η παρουσία της Εκκλησίας υπενθύμισε σε όλους μας ότι η φιλοξενία στην Κρήτη έχει «ψυχή».
Ο Αρχιεπίσκοπος Ευγένιος, με τον αυθορμητισμό και τη διεισδυτικότητα που τον διακρίνει, κατάφερε να συνδέσει το επιχειρείν με το «ευ ζην» και την πνευματικότητα. Δεν μίλησε ως από καθέδρας ιεράρχης, αλλά ως ένας άνθρωπος που αντιλαμβάνεται ότι η οικονομική ανάπτυξη, αν δεν συνοδεύεται από ανθρωπιά, είναι ένα κέλυφος κενό περιεχομένου.
Η Θεολογία του ξένου
Ο λόγος του Αρχιεπισκόπου Ευγενίου ήταν ένα πραγματικό μάθημα «ελληνικότητας». Με την ευγλωττία του, «ιχνηλάτησε» την έννοια του ξένου, ανατρέποντας την επιδερμική προσέγγιση του τουριστικού προϊόντος. «Ξένους ξένιζε ίνα μη του Θεού ξένος γένη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η φράση αυτή, ριζωμένη βαθιά στην αρχαιοελληνική και χριστιανική παράδοση, υπενθυμίζει ότι η φιλοξενία είναι μια ιερή υποχρέωση. Η προτροπή του, «της ξενίας μη επιλανθάνεσθε», θα έπρεπε να είναι το πρώτο μάθημα σε κάθε τουριστική σχολή.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στην «ομορφιά του παρόντος». Σε έναν κόσμο που τρέχει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς προς ένα αβέβαιο μέλλον, ο κ. Ευγένιος μας κάλεσε να σταθούμε και να εκτιμήσουμε το «εδώ και τώρα». «Δεν είμαστε πλασμένοι για να ζήσουμε εδώ αιώνια, αλλά να ζήσουμε για πάντα. Αλλά αυτή η αιωνιότητα ξεκινάει από την ομορφιά του παρόντος». Αυτή η ομορφιά είναι που προσφέρουμε στους επισκέπτες μας, και αν δεν την βιώνουμε εμείς οι ίδιοι, δεν μπορούμε να την μεταδώσουμε.
Αυτοδιοίκηση και θεσμική παρουσία
Η παρουσία του Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρου Αρναουτάκη, του Δημάρχου Αγίου Νικολάου Μανόλη Μενεγάκη και του Αντιπεριφερειάρχη Λασιθίου Γιάννη Ανδρουλάκη, δεν ήταν εθιμοτυπική. Υπογράμμισε τη σημασία του Ομίλου Domes ως πυλώνα οικονομικής σταθερότητας για την περιοχή. Μαζί τους οι αρμόδιοι για τον Τουρισμό σε Περιφέρεια και Δήμο, Μιχάλης Κλώντζας και Αντώνης Μαυρής καθώς και άλλοι αιρετοί που αναγνωρίζουν τη σημασία που έχει για τον τόπο η επιχειρηματικότητα του τουρισμού.
Ο Σταύρος Αρναουτάκης, ο άνθρωπος που γνωρίζει όσο λίγοι την αναπτυξιακή δυναμική του νησιού, αναγνωρίζει στον Όμιλο Σπανού έναν αξιόπιστο εταίρο κι αναπτυξιακό φορέα όπως και σε αρκετές άλλες μεγάλες επιχειρήσεις του νησιού. Άλλωστε ο ιδιος επισημαίνει πως το τρίπτυχο «ποιότητα – ταυτότητα – ανταγωνιστικότητα» πρέπει να χαρακτηρίζει την στόχευση όλων στο νησί για μια Κρήτη που δρα με αυτοπεποίθηση και εξωστρέφεια και παραμένει πάντα αυθεντική και τόπος αυθεντικών βιωμάτων. Στόχευση που υπηρετείται μόνο μέσα από επιλογές ποιότητας στον τουρισμό εμπειριών.
Ο Δήμαρχος Μανόλης Μενεγάκης, από την πλευρά του, βλέπει στην Ελούντα το πρότυπο ανάπτυξης που ανέδειξε ο τόπος και πρέπει να ακολουθήσει όλος ο Δήμος, με ποιότητα αντί για ποσότητα.
Οι επενδύσεις στην Ελούντα και την περιοχή
Είναι κρίσιμο να κατανοήσουμε ότι η επιτυχία τέτοιων επενδύσεων έχει άμεσο αντίκτυπο στην τοπική κοινωνία. Θέσεις εργασίας, στήριξη του πρωτογενούς τομέα (καθώς τα ξενοδοχεία της περιοχής και του ομίλου επιλέγουν πρωτίστως να προμηθεύονται κρητικά τοπικά προϊόντα) και προβολή του Λασιθίου στα πέρατα της οικουμένης. Η οικογένεια Σπανού, παρά τη διεθνή της εμβέλεια, παραμένει δεμένη με τον τόπο της. Ο Αρχιεπίσκοπος το επεσήμανε με νόημα, αναφερόμενος στη σχέση τους με την ενορία της Μεγάλης Παναγίας στη Νεάπολη. Αυτή η «ρίζα» είναι που κρατά το δέντρο της ανάπτυξης όρθιο στις καταιγίδες των παγκόσμιων κρίσεων.
Γιώργος Σπανός: Ο Αρχιτέκτονας ενός Διεθνούς Οράματος
Στην καρδιά αυτής της εντυπωσιακής εξέλιξης βρίσκεται ένα πρόσωπο που έχει καταφέρει να επαναπροσδιορίσει τον χάρτη της επιχειρηματικότητας στον ελληνικό τουρισμό. Ο Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου, Γιώργος Σπανός που ανοίγει δρόμους στον ελληνικό τουρισμό. Η παρουσία του στον φετινό αγιασμό ήταν η επιτομή της σεμνότητας που συνοδεύει τη μεγάλη επιτυχία.
Ο Γιώργος Σπανός θεωρείται σήμερα από την αγορά, κι όχι άδικα, ο πιο δυναμικός και επιτυχημένος CEO (για να το γράψουμε σε άπταιστα κρητικά) στον τομέα του τουρισμού στη χώρα. Αυτό δεν είναι μια δημοσιογραφική ή φιλική φιλοφρόνηση, αλλά μια πραγματικότητα που αποτυπώνεται στα γεγονότα. Με στρατηγικές κινήσεις «ματ», κατάφερε να μετατρέψει το brand της «Domes» από μια τοπική δύναμη σε έναν διεθνή παίκτη ολκής, με παρουσία στην Πορτογαλία, την Κέρκυρα, τη Μήλο, τη Χαλκιδική και σύντομα σε νέους προορισμούς σε όλο τον κόσμο με πρότζεκτ που παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον.
Το εντυπωσιακό με την περίπτωση του Γιώργου Σπανού είναι η ικανότητά του να συνδυάζει την παγκόσμια οπτική με την τοπική ευαισθησία. Κατάφερε να φέρει στην Ελούντα τα μεγαλύτερα διεθνή funds και brands (όπως η Marriott), χωρίς όμως να επιτρέψει στην ταυτότητα του τόπου να αλλοιωθεί. Αντιθέτως, την ανέδειξε. Ο Όμιλος Domes αποτελεί σήμερα το πρότυπο για το πώς η ελληνική οικογενειακή επιχείρηση μπορεί να εξελιχθεί σε πολυεθνικό οργανισμό, διατηρώντας το «DNA» της κρητικής (και της κυπριακής ) αρχοντιάς.
Το Στοίχημα της Ελούντας: Υποδομές και Βιωσιμότητα
Όμως, ως δημοσιογράφος που οφείλει να «ιχνηλατεί» και τις δυσκολίες, δεν μπορώ να μην επισημάνω ότι η ιδιωτική πρωτοβουλία, όσο λαμπρή κι αν είναι, δεν αρκεί. Το στοίχημα της Ελούντας για το 2026 και μετά, είναι το στοίχημα των υποδομών.
Το Οδικό Δίκτυο είναι προβληματικό, ως γνωστόν με ευθύνη ανθρώπων που ανήκουν και «υπηρέτησαν» τον τόπο. Η πρόσβαση στην Ελούντα παραμένει ένα διαχρονικό αγκάθι που ξεκινά ν’ αλλάζει γιατί – επιτέλους – όπως είπε και ο περιφερειάρχης η παράκαμψη μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης.
Η «Ιχνηλασία» της επόμενης μέρας
Η φετινή σεζόν ξεκινά με υψηλές προσδοκίες, αλλά και με την ευθύνη που φέρει το όνομα «Ελούντα». Η συνταγή της επιτυχίας φαίνεται να είναι ο συνδυασμός της διορατικής στρατηγικής του Γιώργου Σπανού και της βαθιάς πίστης στις αξίες της κρητικής γης. Ένας όμιλος που μεγαλώνει αλλά δεν ξεχνά τις ρίζες του. Αυτό προσδοκούμε να δούμε κι από άλλες επιχειρήσεις της περιοχής. Το έχει ανάγκη ο τόπος που έχει σοβαρά ελλείμματα σε ανθρώπινο δυναμικό, στελέχη, ηγετικές παρουσίες και δημιουργικές δυνάμεις. Η έμπνευση είναι καθοριστική στον τόπο που αποτελεί το στολίδι της Κρήτης.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Αρχιεπίσκοπος Ευγένιος μίλησε για μια ζωή «λουσμένη στο φως της Ανάστασης». Ο τουρισμός, στην καλύτερη εκδοχή του, είναι μια αναστάσιμη διαδικασία, αναζωογονεί τον ταξιδιώτη, δίνει ζωή στις τοπικές κοινωνίες και αναδεικνύει το κάλλος της δημιουργίας. Κι ο τόπος αυτός έχει αυτά τα στοιχεία. Όσοι επιχειρούν σε αυτόν οφείλουν ν’ αντιληφθούν το ρόλο τους ως δημιουργοί που αποτελούν πρότυπα. Διαφορετικά, λειτουργούν μόνο ως εισπράκτορες χρήματος και καταναλωτές ενός αποθέματος που δεν τους ανήκει. Τα πρόσωπα όμως που διέπρεψαν εδώ, όπως ο Σπύρος Κοκοτός στο παρελθόν ή ο Σπανός σήμερα, διακατέχονται από το δημιουργικό πάθος και την αφοσίωση σε στόχους που υπερβαίνουν τα απλά και εμπνέουν.
Κλείνοντας αυτό το σημείωμα, κρατώ την εικόνα της οικογένειας Σπανού να υποδέχονται τους καλεσμένους τους με μια απλότητα που ξενίζει όσους έχουν συνηθίσει τα «δήθεν» της υψηλής κοινωνίας. Αυτή η αυθεντικότητα είναι η μεγαλύτερη περιουσία τους και η μεγαλύτερη παρακαταθήκη για τον τόπο μας.
Ευχόμαστε σε όλη την οικογένεια, στα στελέχη του Ομίλου Domes και σε κάθε εργαζόμενο που αποτελεί τον «πνεύμονα» αυτής της προσπάθειας, μια παραγωγική χρονιά. Να είναι η ζωή όλων, μια δημιουργική προσπάθεια για το καλό και του τόπου. Κι όπως είπε ο Σεβασμιώτατος, ας είναι για όλους «μια αναστάσιμη γιορτή».
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
- Από τη στήλη ΙΧΝΗΛΑΣΙΕΣ στην έντυπη έκδοση της ΑΝΑΤΟΛΗΣ
