Η Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή, με αφορμή την εορταστική περίοδο, καλεί τους γονείς και όσους φροντίζουν παιδιά να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, ως προς την επιλογή και χρήση παιχνιδιών και άλλων καταναλωτικών προϊόντων που απευθύνονται σε παιδιά, τα οποία υπό συγκεκριμένες συνθήκες μπορούν να βλάψουν την ψυχική υγεία τους. Η Επιτροπή Προστασίας Ανηλίκων, που λειτουργεί συμβουλευτικά προς τη Γενική Γραμματεία, εφιστά την προσοχή όλων στην καταλληλότητα των παιχνιδιών για την κάθε ηλικία και την προσεκτική επιλογή τους, την προστασία των παιδιών από βίαια παιχνίδια, τα χρονικά όρια έκθεσης των παιδιών σε οθόνες και ηλεκτρονικούς υπολογιστές, τη χρήση κινητών τηλεφώνων από παιδιά, που μπορεί να συνεπάγονται κινδύνους τόσο για τη σωματική όσο και για την ψυχική υγεία τους, την προστασία της ιδιωτικής ζωής των παιδιών, ιδίως στο διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και γενικότερα την προσεκτική αναγνώριση των προϊόντων και πρακτικών που μπορεί να παραβιάζουν τα δικαιώματα των παιδιών και να έχουν βλαπτικές συνέπειες στην ανάπτυξή τους.
Ακολουθεί το μήνυμα της Επιτροπής Προστασίας Ανηλίκων
Αγαπητοί γονείς και όσοι φροντίζετε παιδιά,
Η προστασία της ψυχικής υγείας των παιδιών από κάθε προϊόν ή εμπορική πρακτική που μπορεί να τα βλάψει, είναι υπόθεση που μας αφορά όλους. Για το λόγο αυτό, με αφορμή και την εορταστική περίοδο, θα θέλαμε να επισημάνουμε τις παρακάτω βασικές αρχές που αφορούν τα παιδιά ως καταναλωτές:
- Αποφεύγουμε την αγορά παιγνιδιών που δε φέρουν πιστοποίησηή έχουν εμφανή επικινδυνότητα για τη σωματική ή ψυχική υγεία των παιδιών
- Όταν πρόκειται να επισκεφτούμε τα μαγαζιά μαζί με τα παιδιά μας, συζητάμε από πριν μαζί τους για τον σκοπό και το εύρος των αγορών μας, για θέματα κόστους, ποιότητας, ποσότητας και χρησιμότητας των αγαθών. Φροντίζουμε να προμηθευόμαστε προϊόντα που αντιστοιχούν στην ηλικία και τις δεξιότητες των παιδιών μας.
- Επιδιώκουμε τα παιδιά μας να μην βρίσκονται για μεγάλο χρονικό διάστημα μπροστά σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές και ηλεκτρονικά παιχνίδια, και αποφεύγουμε την έκθεσή τους σε σκηνές βίας ή βίαια παιχνίδια. Θέτουμε εκ των προτέρων χρονικό όριο στη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών και παιχνιδιών, ιδίως στα μικρότερα παιδιά, διότι συχνά αποκόπτονται από τον γύρω κόσμο και εξαρτώνται από αυτά.
- Προτιμούμε την τοποθέτηση υπολογιστή σε κοινό χώρο (π.χ. σαλόνι) και ενημερωνόμαστε για τη χρήση γονικών φίλτρων. Φροντίζουμε να είμαστε παρόντες όταν παιδιά μικρότερης ηλικίας παρακολουθούν τηλεόραση ή χρησιμοποιούν Η/Υ και σύνδεση στο διαδίκτυο.
- Δε δίνουμε πιστωτική κάρτα ή την ταυτότητά μας στα παιδιά για την πραγματοποίηση ηλεκτρονικών συναλλαγών.
- Αποφεύγουμε την αγορά και τη χρήση κινητών τηλεφώνωναπό παιδιά κάτω των 12 ετών, προκειμένου να τα προστατεύσουμε από την ακτινοβολία αλλά και από άλλους κινδύνους, όπως πρόσβαση σε ακατάλληλο υλικό, επικοινωνία με άγνωστα πρόσωπα, ανεξέλεγκτη χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών, χρεώσεις κλπ.
- Η προμήθεια κινητού τηλεφώνου, προπληρωμένων καρτών, κλπ από παιδιά άνω των 12 ετών πρέπει να γίνεται με τη συναίνεση του γονέα.
- Αποφεύγουμε να δίνουμε στοιχεία των παιδιών μας για συμμετοχή σε διαγωνισμούς, παιγνίδια κλπ και τα ενημερώνουμε για τους ενδεχόμενους κινδύνους που μπορεί να επιφέρει μια τέτοια πράξη. Γενικότερα σεβόμαστε και προστατεύουμε την ιδιωτική ζωήτων παιδιών μας, και δεν επιτρέπουμε τη δημοσιοποίηση προσωπικών τους στοιχείων, εικόνας και δεδομένων, που μπορεί να τα εκθέσει σε τρίτους ή να τους προκαλέσει δυσάρεστα συναισθήματα.
- Όταν τα παιδιά μας βλέπουν τηλεόραση, φροντίζουμε να τηρούμε τους κανόνες σήμανσης των εκπομπών, αποφεύγουμε την έκθεση των παιδιών σε ακατάλληλες ζώνες τηλεθέασης και καλλιεργούμε την κριτική σκέψη τουςαπέναντι σε κάθε τι που βλέπουν.
- Γενικότερα, ενθαρρύνουμε τη φυσική συναναστροφή και τις δημιουργικές δραστηριότητες των παιδιών, έναντι της παθητικής ενασχόλησής τους με ηλεκτρονικά μέσα (τηλεόραση, Η/Υ), που ενδέχεται μάλιστα να μειώνει σε σημαντικό βαθμό την ανάπτυξη πρωτοβουλιών και τη φαντασία.
- Οι γονείς, που σύμφωνα με το νόμο είμαστε υπεύθυνοι για τη συμμετοχή των παιδιών μας σε ραδιοτηλεοπτικά προγράμματα και διαγωνισμούς, δεν θα πρέπει να δίνουμε άκριτα την έγκρισή μας. Μια τέτοια συμμετοχή μπορεί να προκαλέσει στα παιδιά ψυχική και σωματική εξουθένωση, άγχος από τη διαδικασία κρίσεων και βαθμολογιών, διαταραχή του συνήθους ρυθμού ζωής τους και της ψυχικής τους ισορροπίας, δημόσια έκθεση, παρενόχληση και ορισμένες φορές ακόμα και εμπαιγμό από το περιβάλλον τους.
- Προσέχουμε ιδιαίτερα το ζήτημα της συμμετοχής των παιδιών μας σε ταινίες ή διαφημίσεις, ιδίως όταν τα παιδιά χρησιμοποιούνται σε ρόλους και συμπεριφορές ασύμβατες με την ηλικία τους.
- Γενικότερα, ως γονείς ή φροντιστές των παιδιών, χρειάζεται διαρκώς να έχουμε στο μυαλό μας ότι τα παιδιά έχουν δικαίωμα να επικοινωνούν και να ψυχαγωγούνται με τα σύγχρονα μέσα, χρειάζεται όμως παράλληλα να προστατεύονται από τους κινδύνους που παραμονεύουν για τη σωματική και την ψυχική τους υγεία.
Αν κρίνετε ότι χρειάζεται να ελεγχθούν περιπτώσεις που παραβιάζονται τα δικαιώματα των παιδιών ως καταναλωτών και ιδίως η ψυχική τους υγεία, μπορείτε να απευθυνθείτε στα αρμόδια όργανα της πολιτείας.
Η Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή δέχεται σχετικές καταγγελίες στην τηλεφωνική γραμμή 1520, καθώς και στην ιστοσελίδα επικοινωνίας www.1520.gov.gr και την ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected].
