Μεγαλύτερα εμπόδια στους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας επιχειρεί να βάλει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Με τις νέες παρεμβάσεις, ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τις αμέσως επόμενες ημέρες και θα υποχρεώνει πλέον τους servicers, τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, να υποβάλουν πρόταση ρύθμισης, η οποία θα πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, με βάση την ικανότητα αποπληρωμής, τα εισοδήματα και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Πλέον τίθενται σαφείς προθεσμίες και ο πιστωτής οφείλει να απαντήσει εντός τριών μηνών, ενώ η διαδικασία πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες.
Οι προτάσεις θα γίνονται εγγράφως, ενώ όταν υπάρχουν δύο εναλλακτικές λύσεις θα κατατίθενται και οι δύο. Αν απορρίπτεται η ρύθμιση, θα απαιτείται έγγραφη αιτιολογία.
Επίσης, πριν από την ψήφιση του νομοσχεδίου προστέθηκαν δύο τροπολογίες οι οποίες μειώνουν το κόστος εξυπηρέτησης των ρυθμισμένων οφειλών για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες και αυξάνουν σημαντικά τα πρόστιμα προς τους servicers.
Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με πρόσφατη συνέντευξη που παραχώρησε στη Realnews η γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Θεώνη Αλαμπάση, φέτος προβλέπεται ότι θα ρυθμιστούν οφειλές περίπου 7 δισ. ευρώ μέσω του εξωδικαστικού. Στον πυρήνα των αλλαγών βρίσκονται 16 παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος: oκτώ για την προστασία των οφειλετών και την ενίσχυση των ρυθμίσεων και οκτώ για τη διαφάνεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Συνέπειες
Επίσης, θεσπίζεται ισχυρότερη προστασία για τον συνεπή οφειλέτη. Οσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση, απαγορεύονται η καταγγελία της, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, η κατάσχεση και η συνέχιση πλειστηριασμού. Σε περίπτωση παραβίασης, η πράξη είναι αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ, καθώς και αυξημένες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης. Παράλληλα, ο οφειλέτης αποκτά ρητό δικαίωμα να ζητά δωρεάν πλήρη εικόνα της οφειλής του, δηλαδή συμβάσεις, ιστορικό πληρωμών, τρόπο υπολογισμού επιτοκίου, κεφάλαιο, τόκους, προμήθειες και κάθε άλλη επιβάρυνση. Τα στοιχεία πρέπει να δίνονται εντός 45 ημερών. Αν η προθεσμία παρέλθει, αναστέλλεται η τοκοφορία μέχρι να χορηγηθούν πλήρως τα στοιχεία.
Παράλληλα, τίθεται ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει ο πιστωτής για απευθείας διμερή ρύθμιση. Μέχρι σήμερα το ύψος της προκαταβολής αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνούσε το 30% ή έφθανε ακόμη και στο 50% της οφειλής.
Λογοδοσία των servicers
Το δεύτερο σκέλος περιλαμβάνει οκτώ παρεμβάσεις για τους servicers. Οι εταιρείες θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν κάθε χρόνο στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη, την εταιρική διακυβέρνηση, τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται, τα αποτελέσματα της διαχείρισης και τον χειρισμό των παραπόνων των δανειοληπτών.
Κάθε servicer θα υποβάλει επίσης ετησίως στην Τράπεζα της Ελλάδος σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων, με προβλέψεις για εισπράξεις, στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, πόρους, κόστος, κινδύνους και δείκτες απόδοσης.
Χαμηλότερο επιτόκιο
Την ίδια στιγμή, οι δύο τροπολογίες που κατατέθηκαν προς ψήφιση στη Βουλή την περασμένη εβδομάδα αλλάζουν τις μηνιαίες δόσεις για χιλιάδες οφειλέτες. Αναλυτικότερα, η βασική διαφορά σε σχέση με το σημερινό καθεστώς είναι ότι το ευνοϊκό επιτόκιο δεν θα περιορίζεται πλέον στην πρώτη τριετία, αλλά θα παραμένει σταθερό μέχρι την ολοκλήρωση της αποπληρωμής, ανεξάρτητα από το εάν η οφειλή συνοδεύεται από εμπράγματες εξασφαλίσεις ή είναι ανεξασφάλιστη. Σημειώνεται ότι η νέα διάταξη αφορά τους ευάλωτους και τους επιλέξιμους οφειλέτες και θα εφαρμοστεί εκτός μεγάλου απροόπτου στις δόσεις που καταβάλλονται από την 1η Δεκεμβρίου του 2026 και μετά. Σημειώνεται ότι ευάλωτοι και επιλέξιμοι οφειλέτες είναι οι άγαμοι με ετήσια εισοδήματα έως 14.000 ευρώ και έγγαμοι έως 21.000 ευρώ, έχουν ακίνητη περιουσία έως 240.000 ευρώ και όσοι έχουν οφειλές έως 300.000 ευρώ.
Παραδείγματα
Για μια οφειλή 200.000 ευρώ, το σταθερό επιτόκιο 3% διαμορφώνει τη μηνιαία δόση στα 769,70 ευρώ, ενώ σε ολόκληρη τη διάρκεια της ρύθμισης το συνολικό ποσό αποπληρωμής ανέρχεται σε 323.274 ευρώ.
Με το σημερινό καθεστώς, εάν η οφειλή διαθέτει εμπράγματες εξασφαλίσεις, η δόση θα παρέμενε στα 769,70 ευρώ για την πρώτη τριετία, ενώ από τον 37ο μήνα θα αυξανόταν στα 1.012,18 ευρώ, με επιτόκιο 5,17%.
Η διαφορά φτάνει τα 242,48 ευρώ τον μήνα, επιβάρυνση που θα διατηρείτο για τις υπόλοιπες 384 δόσεις. Συνολικά, το όφελος από τη διατήρηση του σταθερού επιτοκίου 3% υπολογίζεται σε περίπου 93.043 ευρώ.
Ακόμη μεγαλύτερο είναι το κέρδος στην περίπτωση ανεξασφάλιστης οφειλής. Σήμερα, η μηνιαία δόση θα ξεκινούσε από τα 885,55 ευρώ για τους πρώτους 36 μήνες, με επιτόκιο 4%, και στη συνέχεια θα αυξανόταν στα 1.082,67 ευρώ, εφόσον το επιτόκιο διαμορφωνόταν στο 5,67%.
Με τη νέα ρύθμιση, η μηνιαία καταβολή περιορίζεται στα 769,70 ευρώ για όλη την περίοδο αποπληρωμής. Η εξοικονόμηση ανέρχεται σε 115,85 ευρώ τον μήνα κατά την πρώτη τριετία και φτάνει στα 312,97 ευρώ για καθεμία από τις επόμενες 384 δόσεις. Το συνολικό όφελος φτάνει έτσι τα 124.352 ευρώ.
