Τη μεγαλύτερη μείωση στην παραγωγή ελαιολάδου καταγράφει η Ελλάδα, ανάμεσα σε όλες τις ελαιοπαραγωγές χώρες της Ευρώπης, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της έκθεσης για της βραχυπρόθεσμες προοπτικές της ευρωπαϊκής γεωργίας για το 2017-2018.
Η μείωση της παραγωγής φτάνει έως και 40% στη χώρα μας, ποσοστό που αντιστοιχεί στη μεγαλύτερη ζημιά των ελαιοπαραγωγών στην Ευρώπη, ενώ στο σύνολο των ελαιοπαραγωγών χωρών ο μέσος όρος περιορίζεται στο 23%. Σε κάθε περίπτωση, καταγράφει ιστορικό χαμηλό την τελευταία πενταετία κατά 13%, χωρίς αυτό να επηρεάζει τις εξαγωγές αλλά και τις τιμές που αυξήθηκαν σημαντικά.
Η έκδοση της Κομισιόν παρουσιάζει τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές για τις αροτραίες καλλιέργειες, το κρέας και τις αγορές γαλακτοκομικών προϊόντων στην ΕΕ για το 2017-2018 και βασίζεται στην ανάλυση των εμπειρογνωμόνων της αγοράς στη Γενική Διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Γεωργία και την Αγροτική Ανάπτυξη. Χρησιμοποιεί δε τις πληροφορίες και τα διαθέσιμα δεδομένα μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου 2017, ενώ η επόμενη έκθεση θα δημοσιευθεί το καλοκαίρι του 2017.
Το εξαιρετικά ενδιαφέρον στοιχείο για την Ελλάδα και κατ’ επέκταση την Κρήτη – πολυβραβευμένη Περιφέρεια για το ελαιόλαδο – είναι ότι για πρώτη φορά, περιλαμβάνεται στην συγκεκριμένη έκθεση η ανάλυση των εξελίξεων της αγοράς και οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές για το ελαιόλαδο. Προφανώς και αποτελεί μια εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη, αφενός γιατί φέρνει το προϊόν στα βασικά αγροτικά προϊόντα στα οποία επικεντρώνει το ενδιαφέρον της η Ε.Ε., αφετέρου διότι η καταγραφή αυτή γίνεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη στιγμή για τους παραγωγούς της Κρήτης και της Ελλάδας που βλέπουν την παραγωγή και το εισόδημά τους, να μειώνεται κατακόρυφα, έως και να εκμηδενίζεται, σε συνδυασμό με τις άλλες απώλειες εισοδήματος, λόγω της λιτότητας.
Τα στοιχεία
Η παραγωγή ελαιολάδου της Ε.Ε., εκτιμάται σε 1.790.000 τόνους το 2016 – 2017. Σύμφωνα δε με την έκθεση είναι πιθανό να είναι κατά 23% χαμηλότερη σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο εμπορίας, 2015-2016. Πάντως το βασικό συμπέρασμα είναι πως βρίσκεται σε ιστορικό χαμηλό αφού είναι 13% κάτω από τον τελευταίο μέσο όρο της πενταετίας.
Η μείωση είναι ιδιαίτερα αισθητή στην Ιταλία και την Ελλάδα (με ένα επίπεδο παραγωγής 30 έως 40% κάτω από τον τελευταίο μέσο όρο πενταετίας), ενώ οι ισπανικές και πορτογαλικές συγκομιδές θα μπορούσαν να φθάσουν το επίπεδο του τελευταίου μέσου επιπέδου των πέντε ετών.
Οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες επηρέασαν την παραγωγή σε όλες τις κύριες περιοχές παραγωγής, επισημαίνει η έκθεση και συνεχίζει: Η καλοκαιρινή υγρασία ευνοεί την ανάπτυξη του δάκου της ελιάς στην Ιταλία, όπου το κρύο και οι θυελλώδεις συνθήκες επηρέασαν επίσης την καρπόδεση.
Η ανάπτυξη του δάκου της ελιάς επηρεάζει επίσης την ανθοφορία στην Ελλάδα και τα ισχυρά κύματα καύσωνα του καλοκαιριού μείωσαν την παραγωγή στην Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα.
Τιμές ρεκόρ
Η μείωση της παραγωγής για την περίοδο 2016 – 2017 σε συνδυασμό με τα συνολικά χαμηλά αποθέματα κράτησε τις τιμές σε επίπεδα ρεκόρ από το 2005. Έτσι, κατά μέσο όρο είχαμε τα 100 κιλά της Ε.Ε. να κοστίζουν 332 ευρώ για το παρθένο ελαιόλαδο πάνω από τους 4 πρώτους μήνες του 2016/2017.
Στο πρώτο μέρος του 2016 – 2017 οι τιμές είναι αντίστοιχα 6% και 22% πάνω από πέρυσι στην Ισπανία και την Ιταλία. Οι τιμές είναι περίπου 30% πάνω από τον τελευταίο μέσο όρο των πέντε ετών στην ΕΕ και το 38% πάνω από αυτό, στην περίπτωση της Ιταλίας. Τα νούμερα είναι πολύ υψηλά και φανερώνουν πως το κέρδος από την εξέλιξη αυτή δεν μοιράζεται ισόποσα προς την πλευρά του παραγωγού, παρά την αύξηση που υπάρχει.
Σύμφωνα με την έκθεση, αναμένεται ότι οι τιμές θα παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα ή ακόμη και θα αυξηθούν περαιτέρω, διότι υπάρχει σταθερή ζήτηση και υποτονική προσφορά από τρίτες χώρες, καθώς και ανεπαρκής βροχή μέχρι τώρα για τον επόμενο κύκλο παραγωγής στην Ισπανία.
Οι εξαγωγές
Η κατάσταση αυτή δεν παρεμποδίζει μέχρι στιγμής την αύξηση στις ενδοκοινοτικές αγορές αλλά και εκτός ΕΕ.
Στο πρώτο μέρος της περιόδου εμπορίας, εντός της ΕΕ και εκτός ΕΕ η ζήτηση εισαγωγών παρέμεινε στο επίπεδο του τελευταίου μέσου όρου της πενταετίας, αν και οι τιμές λιανικής έχουν ακολουθήσει μια παρόμοια τάση αύξησης στις τιμές παραγωγού τα τελευταία χρόνια. Οι λιανικές πωλήσεις ως ποσοστό της συνολικής κατανάλωσης ελαιολάδου έχουν συγκρατήσει την αύξηση, από 49% το 2002-2004 σε 61% το 2014-2016.
Παρά τις χαμηλότερες διαθεσιμότητες και τις υψηλότερες τιμές, οι εξαγωγές της Ε.Ε. ήταν 3% πάνω από τον μέσο όρο των τελευταίων πέντε ετών, κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2016. Η ζήτηση από τρίτες χώρες παραμένει σε υψηλά επίπεδα (π.χ. από την Κίνα και την Ιαπωνία). Οι εισαγωγές αυξήθηκαν επίσης κατά 22% σε σύγκριση με το τελευταίο μέσο όρο της πενταετίας, οι ποσότητες όμως είναι μέτριες.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
