Παρακολούθησα την εκπομπή της ΕΡΤ1 «Η ζωή αλλιώς», ήταν αφιερωμένη στο φάρο του Κάβο Μαλέα. Το ακρωτήριο Μαλέας βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο της Πελοποννήσου. O πέτρινος φάρος του κατασκευάστηκε το 1883 με ύψος πύργου 15 μέτρα και εστιακό ύψος 40 μέτρα. Το πέρασμα των πλοίων από το ακρωτήρι του Μαλέα εγκυμονούσε πολλούς κινδύνους και για τις φουρτούνες του ο Στράβων αναφέρει: «Μαλέαν δε κάμψας επιλάθου των οίκαδε» που σημαίνει «σαν αποφασίσεις να περάσεις τον Μαλέαν ξέχασε πως έχεις οικογένεια»…
Τον φάρο αναστήλωσε πλήρως το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη και σήμερα είναι προσβάσιμος και επισκέψιμος για τους λάτρεις του εναλλακτικού τουρισμού. Μάλιστα έχει δημιουργηθεί και χάρτης πεζοπόρων διαδρομών της περιοχής η οποία είναι ένας θησαυρός που ανακαλύπτεται σιγά – σιγά από τους περιπατητές. Η εναλλακτική αυτή μορφή τουρισμού αποτελεί το μέλλον του τόπου μας και σ’ αυτήν οφείλουμε να επενδύσουμε περισσότερο.
- Γιατί τα γράφω όλα αυτά; Γιατί έχουμε δίπλα μας το φάρο στον Αφορεσμένο, ίδιας αξίας και πιο ιστορικό, τον οποίο όχι μόνο δεν έχουμε φροντίσει να αναδείξουμε, αλλά τον έχουμε αφήσει στη μοίρα του, κάθε χρόνο και χειρότερα. Τα τελευταία 20 χρόνια έχουμε ακούσει πολλά, ότι κάτι θα γίνει, μέχρι και δρόμος -άνευ ιδιαίτερου λόγου- φτιάχτηκε… για να πάνε, λένε, τα υλικά αναστήλωσης, λες και το 1864 που τον έφτιαξαν είχαν καλύτερα μέσα. Τέλος πάντων. Αυτό είναι δευτερεύον! Το πρωτεύον είναι να αναστηλωθεί και έτσι να αξιοποιηθεί ο φάρος. Μέχρι σήμερα παρακολουθούμε μια ακόμα κλασική περίπτωση αδυναμίας του κράτους να αξιοποιήσει τους θησαυρούς του.
Να υπενθυμίσουμε ότι ο φάρος κτίστηκε το 1864 από τη Γαλλική Εταιρεία Φάρων, με χρηματοδότηση του Σουλτάνου της Κωνσταντινούπολης. Μεγάλο του τμήμα έχει καταρρεύσει, ενώ και το υπόλοιπο κτίριο είναι έτοιμο να σωριαστεί αν δεν επέμβει η πολιτεία άμεσα. Αυτή η πέτρινη μασίφ σκάλα, που ανέβαζε το φαροφύλακα στο πιο ψηλό σημείο του, είναι έργο τέχνης. Δεν ξεχνάμε και το μεταλλικό κάλυμμα της οροφής του που πριν λίγα χρόνια το πήρε ο αέρας και έκτοτε δεν γνωρίζουμε την τύχη του.
Ο φάρος του Αφορεσμένου αποτελεί ιστορικό μνημείο και προστατεύεται από τον Νόμο 3028/02 περί «Προστασίας Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» καθώς και από τον Νόμο 2039/92 περί «Κύρωσης της Σύμβασης για την Προστασία της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Ευρώπης».
Η παλιά βίγλα του ακρωτηρίου Αφορεσμένος
Παράλληλα με την ανάδειξη του φάρου, ας σώσουμε ό,τι έχει απομείνει από τα ερείπια της βίγλας (σκοπιάς) που αποτυπώνεται σε ενετικούς χάρτες του 1590 και ήταν ενταγμένη στο παγκρήτιο δίκτυο των σκοπιών. Βρίσκεται στον χαμηλό λόφο πίσω και πάνω από το φάρο. Από τη θέση αυτή είναι ορατές οι σκοπιές Mesagorchia, Άσπρο Αρμί, Βαγί, Βρωμολίμνη, Γιαλού το Κεφάλι, Συκιά και τα μοναστήρια Αγίου Παντελεήμονα, Κάλυβος και Προφήτη Ηλία στο Σκινιά.
¡ Συμμετείχε στο παγκρήτιο δίκτυο των 95 παράκτιων σκοπιών και ανήκε στο δίκτυο φρούρησης του έτους 1590 και του έτους 1633. Το 1663 προβλεπόταν για αυτήν κανόνι για την αποστολή σημάτων και εικοσιτετράωρη φύλαξη από έξι κατοίκους της Φουρνής στο χώρο του πύργου και επιπλέον τριών ανδρών τη νύχτα χαμηλότερα από τον πύργο.
¡ Για το παγκρήτιο δίκτυο σκοπιών, με βάση τις αναλύσεις ορατότητας (GIS) έχει διαπιστωθεί ότι οι θέσεις φρούρησης έχουν όντως τις απαραίτητες οπτικές επαφές για τη μεταφορά των σημάτων από το Καστέλι του Μεραμπέλλου -που λάμβανε από βίγλα της Παχιάς Άμμου- στη χερσόνησο της Κολοκύθας και στο Ακρωτήρι του Αγίου Ιωάννη, που έστελνε στη νήσο Ντία.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ
