Μέσα σε κλίμα συγκίνησης και εθνικής υπερηφάνειας το Σάββατο 14 Αυγούστου 2021 αποδόθηκε φόρος τιμής στη μνήμη του Καπετάν Σήφη Δερμιτζάκη (1801-1876) στη γενέτειρά του, τη Μαρωνιά Σητείας, μεγάλου Οπλαρχηγού των Κρητικών Επαναστάσεων. Η σεμνή εκδήλωση διοργανώθηκε από την Ιερά Μητρόπολη Ιεραπύτνης και Σητείας σε συνεργασία με τον Δήμο Σητείας και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μαρωνιάς κατά το τρέχον επετειακό έτος, κατά το οποίο συμπληρώνονται 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821 και της Εθνικής μας Παλιγγενεσίας.
Το πρωί στον ιστορικό ενετικό Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Κάτω Παναγία) της Ενορίας Μαρωνιάς Σητείας ο Σεβ. Μητροπολίτης Ιεραπύτνης και Σητείας κ. Κύριλλος χοροστάτησε στην Ακολουθία του Όρθρου και στη συνέχεια ιερούργησε και τέλεσε το Ιερό Μνημόσυνο του Οπλαρχηγού των Κρητικών Επαναστάσεων Καπετάν Σήφη Δερμιτζάκη.
Επιμνημόσυνη ομιλία εκφώνησε ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Μαρωνιάς κ. Πολύχρονης Ζερβός, ο οποίος αναφέρθηκε περιεκτικά στη ζωή και τη δράση του μεγάλου Οπλαρχηγού.
Μεταξύ άλλων ο ομιλητής ανέφερε τα εξής: «Όταν ξέσπασε ο μεγάλος ξεσηκωμός του 1821, ο Σήφης Δερμιτζάκης, μόλις 20 ετών τότε, κατάφερε να διασωθεί από τη μεγάλη σφαγή που έκανε ο Ασφενταγάκης στους Τουρτούλους, να σχηματίσει επαναστατικό σώμα, του οποίου ηγήθηκε και να μεταβεί στις επαναστατημένες περιοχές της Κρήτης, για να λάβει μέρος στις επιχειρήσεις κατά των Τούρκων. Έτσι με τους άνδρες του, συνεργαζόμενους με άλλους Σητειακούς οπλαρχηγούς συμμετείχε στην πολιορκία της Ιεράπετρας το Ιούλιο του 1922 και της Σπιναλόγκας, καθώς και στη εξόντωση του Πιλαβιμεμέτη στο Κουφονήσι και σε πολλές άλλες επαναστατικές δραστηριότητες. Όταν η επανάσταση ατόνησε έφυγε μαζί με τους άνδρες του και πήγε στην Πελοπόννησο, όπου πολέμησε γενναία τους εχθρούς της πατρίδας με τους Καραϊσκάκη, Παπαφλέσσα και Νικηταρά και αξιώθηκε το βαθμό του Καπετάνιου.
Η αναζωπύρωση, ωστόσο, της Επανάστασης με την κατάληψη της Γραμβούσας από τους επαναστάτες το 1826 έφερε πίσω στην Κρήτη τον Καπετάν Σήφη, ο οποίος συμμετείχε ενεργά στην ιερή υπόθεση του Κρητικού Αγώνα, και έλαβε μέρος σε όλες τις μάχες που έγιναν στην Ανατολική Κρήτη… Τελικά μαζί με άλλους Κρητικούς μετέβη για δεύτερη φορά στην Πελοπόννησο και εγκαταστάθηκε στο Ναύπλιο, όπου κατατάχθηκε βαθμοφόρος στη Βασιλική Φάλαγγα κι έλαβε το αριστείο του Αγώνα… Όταν όμως ξέσπασε η μεγάλη τρίχρονη Επανάσταση του 1866-1869, αν και μεγάλος πια στην ηλικία και ως άλλος Κολοκοτρώνης και ως «Γέρος της Κρήτης» δεν μπορούσε να μείνει αμέτοχος στο μεγάλο αγώνα και κατέβηκε στην Κρήτη. Ανακηρύχθηκε μαζί με τον Εμμανουήλ Ξομπλάρο, Αρχηγός της Επανάστασης στην Επαρχία Σητείας, ωστόσο η δράση του είχε επεκταθεί και πέρα από τα όρια της επαρχίας, καθώς ένα διάστημα είχε αναλάβει την επιτήρηση των Μαλλών, του Βραχασίου και της Φουρνής. Όταν και αυτή η επανάσταση έσβησε γύρισε με την οικογένειά του στην Αμοργό χωρίς να καταθέσει τα όπλα και να υποταχθεί, όπως έκαναν αρκετοί άλλοι μετά την επικήρυξή τους με 500 λίρες… Από την Αμοργό επέστρεψε στην Κρήτη με την οικογένειά του όταν ο Σουλτάνος έδωσε γενική αμνηστία και γέρος πια ζούσε με τους πολεμιστές τους αναμνήσεις, τραγουδώντας συχνά το δίστιχο:
Πάλι σεφέρι θα γενεί , πάλι να πάω θέλω
Ή σκλαβους παίρνω κι έρχομαι ή σκλάβος απομένω.
Πέθανε σε ηλικία 75 ετών το έτος 1876 και ετάφη στο νεκροταφείο της Μαρωνιάς».
Πριν την Απόλυση τελέσθηκε από τον Σεβ. Μητροπολίτη Ιεραπύτνης και Σητείας κ. Κύριλλο επιμνημόσυνη δέηση μπροστά στο μνημείο με την προτομή του γενναίου και ξακουστού Μαρωνιώτη Οπλαρχηγού των Κρητικών Επαναστάσεων, στον αύλειο χώρο έξω από τον Ιερό Ναό.
Ο Σεβ. Μητροπολίτης Ιεραπύτνης και Σητείας κ. Κύριλλος σημείωσε την αξία της διατήρησης άσβεστης της συλλογικής ιστορικής μνήμης, όπως με την οφειλόμενη τιμή της μνήμης του μεγάλου Σητειακού Ήρωα και Αρχηγού των Κρητικών Επαναστάσεων Καπετάν Σήφη Δερμιτζάκη, με αφορμή τη συμπλήρωση 200 ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επαναστάσεως και της Εθνικής μας Παλιγγενεσίας. Επίσης, ο Σεβ. υπογράμμισε και ότι είναι χρέος να τιμούμε τους ήρωες προγόνους μας, που χάρη στο αγώνα και τη θυσία τους εμείς σήμερα απολαμβάνουμε το μεγάλο αγαθό της ελευθερίας.
Στην Αρχιερατική Θεία Λειτουργία και στο Αρχιερατικό Μνημόσυνο που ακολούθησε έλαβαν μέρος ο Πανοσιολ. Πρωτοσύγκελλος της Ι. Μητροπόλεως Αρχιμ. Αμβρόσιος Σκαρβέλης, ο Εφημέριος της Ενορίας Μαρωνιάς πρωτ. Κων/νος Ταβλαδάκης και ο Εφημέριος της παρακείμενης Ενορίας Πραισού π. Γεώργιος Καλύβας, ενώ παρέστησαν ο Δήμαρχος Σητείας κ. Γεώργιος Ζερβάκης, συνοδευόμενος από τους Αντιδημάρχους κ. Γεώργιο Αϊλαμάκη και κ. Ελένη Πλατανάκη, η Πρέδρος του ΔΟΚΑΣ κ. Μαρία Γιαννακάκη, ο εκ Μαρωνιάς Διευθύνων Σύμβουλος του Ο.Α.Σ. κ. Νίκος Διαλυνάς, η Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Τουρτούλων Πρεσβυτέρα Χαρίκλεια Καλύβα και πολλοί κάτοικοι της Μαρωνιάς.
