«Ένας λαός που ντρέπεται (;) για τη γλώσσα του και θεωρεί τα αγγλικά πιο… μοντέρνα»
Αυτό αναφέρει ο γνωστός σεφ Γιάννης Μπαξεβάνης βλέποντας γύρω του επιγραφές σε άλλη γλώσσα, κυρίως αγγλικά. «Αυτό το διάστημα, που γίνονται εκπτώσεις, αντί να βλέπουμε στις βιτρίνες τη λέξη Εκπτώσεις, βλέπουμε… Summer Sales» αναφέρει.
«Αν αυτό συνέβαινε σε μια καθαρά τουριστική περιοχή, θα το καταλάβαινα. Αν όχι, σε ποιους απευθύνονται; Σε Έλληνες ή σε Άγγλους; Το χειρότερο είναι ότι πολλοί ξεκινούν να γράφουν στα αγγλικά και συνεχίζουν στα ελληνικά. Αυτή η γλωσσική σύγχυση δείχνει έλλειψη σεβασμού προς τη δική μας γλώσσα.
»Και δεν είναι μόνο οι επιγραφές. Είναι οι διαφημίσεις, οι εταιρείες, ακόμη και οι κυβερνητικές ιστοσελίδες που μας βομβαρδίζουν με ξενόγλωσσες λέξεις και εκφράσεις. Ένας Έλληνας γράφει σε έναν άλλο Έλληνα στα αγγλικά, λες και δεν υπάρχει ελληνική γλώσσα.
»Το ίδιο συμβαίνει και στο επάγγελμά μου, τη μαγειρική. Πολλοί έχουν σχεδόν ξεχάσει τα ελληνικά και χρησιμοποιούν παντού αγγλικούς όρους, σαν να έγιναν ξαφνικά παγκόσμιες φίρμες. Και μετά φοβόμαστε ότι θα αλλοιωθεί η ταυτότητά μας από τους μετανάστες. Η αλήθεια είναι ότι ο Έλληνας αλλοιώνει μόνος του τη γλώσσα και την ταυτότητά του. Οι αρχαίοι Έλληνες δημιουργούσαν λέξεις με σκέψη, νόημα και ετυμολογία. Δεν αντέγραφαν άλλες γλώσσες. Η ελληνική γλώσσα επηρέασε ολόκληρο τον κόσμο.
»Σήμερα, πολλοί Έλληνες που έχουν οικονομική άνεση στέλνουν τα παιδιά τους σε ξενόγλωσσα σχολεία, ενώ έχουμε σταματήσει να τους διδάσκουμε την ετυμολογία των ελληνικών λέξεων, ώστε να κατανοήσουν τον πλούτο, τη λογική και την ομορφιά της γλώσσας μας. Άλλη μία φορά, η κατάντια ενός λαού δεν είναι ότι χάνει τη γλώσσα του από τους άλλους, αλλά ότι την εγκαταλείπει μόνος του.»
Αυτά σχολιάζει ο σεφ Γιάννης Μπαξεβάνης και σίγουρα έχει δίκιο. Η υπερβολική χρήση αγγλικών όρων στην καθημερινότητα, υποβαθμίζει τη θέση της ελληνικής γλώσσας. Η ελληνική γλώσσα διαθέτει πλούτο, ιστορία και ετυμολογική συνέπεια, στοιχεία που αξίζει να διαφυλαχθούν και να διδάσκονται στις νεότερες γενιές.
Αγγλικές λέξεις που… δανείζονται ελληνικές ρίζες
Συχνά λέγω σε αλλοδαπούς επισκέπτες μας ότι γνωρίζουν εκατοντάδες ελληνικές λέξεις, χωρίς να γνωρίζουν ότι αυτές είναι ελληνικές. Παραθέτω, για παράδειγμα, έναν πίνακα με αγγλικές λέξεις, που έχουν σχέση με το… φόβο. Όλες αυτές οι λέξεις είναι σύνθετες επιστημονικές ορολογίες που δανείζονται αυτούσιες τις ελληνικές ρίζες (-phobia / -φοβία + πρώτο συνθετικό):
▪ Hydrophobia: Από το ύδωρ (νερό).
▪ Demophobia: Από το δήμος (πλήθος/λαός).
▪ Aerophobia: Από τον αέρα.
▪ Thanatophobia: Από τον θάνατο.
▪ Cacophobia: Από το κακός (με τη σημασία του άσχημου/δύσμορφου).
▪ Xenophobia: Από τον ξένο.
▪ Callophobia: Από το κάλλος (ομορφιά). Συχνά συναντάται και ως Caligynephobia (φοβία για τις όμορφες γυναίκες).
▪ Chromophobia: Από το χρώμα.
▪ Pyrophobia: Από το πυρ (φωτιά).
▪ Cynophobia: Από τον κύνα (κύων/σκύλος).
▪ Agoraphobia: Από την αγορά (ανοιχτός/δημόσιος χώρος ή τόπος συγκέντρωσης).
▪ Ophidiophobia: Από το οφίδιον (υποκοριστικό του όφις = φίδι).
- Δεν ξεχνάμε και την ομιλία του πρώην Διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδας Ξενοφώντος Ζολώτα, που εκφώνησε δύο ιστορικές ομιλίες στην Ουάσιγκτον, στις ετήσιες συνελεύσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (1957) και της Παγκόσμιας Τράπεζας (1959). Μίλησε στα αγγλικά, χρησιμοποιώντας σχεδόν αποκλειστικά λέξεις ελληνικής προέλευσης. Μόνο τα απαραίτητα άρθρα, οι σύνδεσμοι, οι προθέσεις και ορισμένα βοηθητικά ρήματα ήταν καθαρά αγγλικά. Όσα είπε μπορούσαν να τα κατανοήσουν τόσο οι Αγγλόφωνοι όσο και οι Ελληνόφωνοι.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ
