H Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου στη συνεδρίαση της 29ης Δεκεμβρίου 2025 αποφάσισε, για ένατη συνεχή χρονιά, να τιμήσει ανθρώπους οι οποίοι με το έργο τους συμβάλλουν στην ανάδειξη της πολιτιστικής και κοινωνικής φυσιογνωμίας του Νομού Λασιθίου.
Ομόφωνα αποφασίστηκε να απονεμηθεί τίτλος «Τιμής και Ευγνωμοσύνης 2025»:
Στον σύλλογο «Το θέατρο της Σητείας» για την συμβολή του στην καλλιέργεια και ανάπτυξη της θεατρικής παιδείας. Ο Σύλλογος «Το θέατρο της Σητείας» δημιουργήθηκε το 1993, από μια ομάδα νέων ανθρώπων με αγάπη για το θέατρο και κύριο στόχο να μεταδώσουν την αγάπη τους για το θέατρο και την τέχνη γενικότερα.
«Το Θέατρο της Σητείας» από την αρχή της δημιουργίας του μέχρι σήμερα έχει υλοποιήσει πολλές δράσεις πολιτισμού και πάνω από 35 θεατρικές παραστάσεις. Ο σύλλογος είναι ανοιχτός σε όποιον επιθυμεί να πλαισιώσει την Στειακή Θεατρική Ομάδα και να προτείνει κάποια πολιτιστική δράση. Και πραγματικά είναι αρκετοί εκείνοι που έχουν συμμετάσχει στις προσπάθειες του Συλλόγου.
Από το πολύ σπουδαίο ρεπερτόριο των παραστάσεων που έχουν υλοποιηθεί αναφέρουμε ενδεικτικά την «Κλεψά» της Ρούλας Ορφανουδάκη, την «Παρεξήγηση» του Αλμπέρ Καμύ, την «Ηλέκτρα του Σοφοκλή», το «Μιας πεντάρας νιάτα» των Ασημάκη Γιαλαμά και Κώστα Πρετεντέρη, την «Τελετή» του Παύλου Μάτεσι, την «Κομμέντια ή οι πανουργίες του Μπερτόλδου» του Γιώργου Σκούρτη, το έργο «Ο Μικρός Πρίγκιπας» του Αντουάν Σαιντ Εξυπερύ, «Ματίας Α΄» της Αλκη Ζέη, το «Ράφτης Κυριών» του Ζορζ Φεϊντό, το έργο «Ο Μορμόλης» του Ράινερ Χάκφελντ, το «Γράμμα στον Ορέστη και Δείπνος» του Ιάκωβου Καμπανέλη, τα «6+1 Μονόπρακτα» των Κώστα Μουρσελά και Γιώργου Σκούρτη.
Στην «Ερασιτεχνική Θεατρική Ομάδα Αγίου Νικολάου» (ΕΘΟΑΝ) για την συμβολή της στην καλλιέργεια και ανάπτυξη της θεατρικής παιδείας. Η Ερασιτεχνική Θεατρική Ομάδα Αγίου Νικολάου ιδρύθηκε το 1981 και από τότε διατηρεί αδιάλειπτη παρουσία στα πολιτιστικά δρώμενα του Αγίου Νικολάου, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διάδοση και καλλιέργεια της θεατρικής τέχνης σε τοπικό επίπεδο.
Κατά τη μακρόχρονη πορεία της, η ομάδα έχει παρουσιάσει σημαντικό αριθμό θεατρικών παραστάσεων, καλύπτοντας ευρύ φάσμα του ελληνικού και διεθνούς ρεπερτορίου. Ενδεικτικά αναφέρουμε τις παραστάσεις «Τα μωρά τα φέρνει ο πελαργός» των Παπαθανασίου και Ρέππα, την «Παγίδα» του Τόμας, την «Μικρή μας πόλη» του Γουάλντερ, το «Αν αργήσω κοιμήσου» του Άκη Δήμου, «Τα κόκκινα φανάρια» του Γαλανού, «Ένα παράξενο ζευγάρι» του Νιλ Σάιμον, την παράσταση «Αλέξης Ζορμπάς» με βάση το γνωστό μυθιστόρημα του Καζαντζάκη, το «Ράφτης κυριών» του Φεϊντό κ.ά.
Η ΕΘΟΑΝ λειτουργεί αποκλειστικά με τη συμμετοχή εθελοντών ερασιτεχνών, καθώς τόσο οι ηθοποιοί όσο και το σύνολο της παραγωγής (σκηνικά, κοστούμια, τεχνική υποστήριξη και οργάνωση) προέρχονται από μέλη που προσφέρουν αφιλοκερδώς τον χρόνο και τις δυνάμεις τους. Η συλλογικότητα, η ανιδιοτελής προσφορά και η αγάπη για το θέατρο αποτελούν διαχρονικά τον πυρήνα της δράσης της ομάδας.
Στον «Προοδευτικό Σύλλογο Ελούντας» για το κοινωνικό και πολιτιστικό του έργο. Το 2025 συμπληρώθηκαν πενήντα χρόνια δημιουργίας, πολιτισμού, πρωτοβουλιών και προσφοράς στην τοπική κοινωνία της Ελούντας από τον Προοδευτικό Σύλλογο Ελούντας. Με δράσεις και εκδηλώσεις συλλογικής συμμετοχής με στόχο την πνευματική και κοινωνική ανάπτυξη της περιοχής. Με εκδηλώσεις ανάδειξης και στήριξης της πολιτιστικής ταυτότητας του τόπου. Ένας σύλλογος που συνεχίζει να υφαίνει δεσμούς, να ενώνει γενιές και να κρατά άσβεστη τη φλόγα της πολιτιστικής ταυτότητας της περιοχής του.
Ο Σύλλογος ιδρύθηκε το 1975. Σκοπός του, όπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο του καταστατικού του, είναι η μελέτη, η προστασία, η υποστήριξη και η προαγωγή των ζητημάτων που απασχολούν τους κατοίκους της Ελούντας καθώς και με την φροντίδα για την ανύψωση του μορφωτικού επιπέδου των κατοίκων. Ο σκοπός υλοποιείται με την έκδοση ενημερωτικού δελτίου, την διοργάνωση διαλέξεων, καλλιτεχνικών εκδηλώσεων και άλλων δράσεων με στόχο την πρόοδο, την ανάπτυξη και την προβολή της περιοχής της Ελούντας.
Στο πλαίσιο που αναφέρθηκε εξέδωσε την εφημερίδα «Ελούντα». Δημιούργησε τμήμα αιμοδοσίας, τμήμα μαθητείας μουσικών οργάνων και παραδοσιακών χορών, έκανε παρεμβάσεις για θέματα περιβαλλοντικής μορφής που αφορούσαν την περιοχή, διοργάνωσε «ψαροβραδιά», συναυλίες και άλλες εκδηλώσεις επιμορφωτικού και ψυχαγωγικού χαρακτήρα.
Στον «Πολιτιστικό Μορφωτικό Αναπτυξιακό Σύλλογο Κριτσάς ‘ΛΑΤΩ’» για το κοινωνικό και πολιτιστικό του έργο. Ο Σύλλογος έχει έτος ίδρυσης το 1982 και είναι υπεύθυνος για τις περισσότερες πολιτιστικές εκδηλώσεις στην Κριτσά.
Ενδεικτικά αναφέρουμε την ετήσια διοργάνωση «Φεγγαροβραδιάς» στο Δάσος της Κριτσάς (στο Αστιβιδωπό), τον Κλήδονα, το Κυνήγι του Κρυμμένου Θησαυρού κ.α.
Βασικός άξονας των εκδηλώσεων του Συλλόγου είναι η διατήρηση της Παράδοσης, η κοινωνική προσφορά, η διατήρηση των εθίμων, η ανάδειξη του δημόσιου χώρου της Κριτσάς, η τοπική ιστορία αλλά και η ψυχαγωγία των κατοίκων και των επισκεπτών της περιοχής.
Ενδεικτικά αναφέρουμε την αναβίωση του παραδοσιακού κρητικού γάμου, τα «μαγεροτσικαλιάσματα», τη γιορτή της μυζηθρόπιτας, τη διοργάνωση αθλητικών εκδηλώσεων στο πλαίσιο της τοπικής ιστορίας, τη διοργάνωση εκθέσεων λαϊκού πολιτισμού, την ανάδειξη της γυναικείας τοπικής φορεσιάς (της κούδας), την διοργάνωση συναυλιών, βιβλιοπαρουσιάσεων, προβολή ταινιών και θεατρικών παραστάσεων, την δημιουργία τμημάτων διδασκαλίας παραδοσιακών οργάνων και χορών κ.ά.
Ιδιαιτέρως θα πρέπει να αναφέρουμε την εκδοτική δραστηριότητα του Συλλόγου με έξι βιβλία που αφορούν την περιοχή και την δημιουργία τμήματος αιμοδοσίας με την τράπεζα αίματος η οποία αριθμεί 350 μέλη και έχει διακινήσει από το 1994 πάνω από 5.000 μονάδες αίματος. Η Τράπεζα σε σχέση με τον πληθυσμό της Κριτσάς είναι από τις καλύτερες στην Ελλάδα και με μεγάλο αποθεματικό.
Στις ιδιαίτερες δράσεις του Συλλόγου περιλαμβάνεται ακόμα και το ετήσιο καθάρισμα των δημόσιων χώρων του χωριού και το παραδοσιακό ασβέστωμα των πεζοδρομίων.
Στον εικαστικό Μανώλη Σαριδάκη για την συμβολή του στην διδασκαλία και ανάπτυξη τόσο της ζωγραφικής γενικά όσο και της Ορθοδόξου Αγιογραφίας ειδικότερα. Ο Μανώλης Σαριδάκης γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης το 1961. Πατέρας του ήταν ο ζωγράφος Δημήτρης Σαριδάκης. Σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Δίδαξε στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση από το 1991 και από το 2004 έως 2023 στο Καλλιτεχνικό Σχολείο Ηρακλείου, καθώς επίσης τμηματικά δίδαξε μαθήματα σχεδίου στα τμήματα σχεδίασης μέσω Η.Υ. στο Ι. Ε. Κ. Ηρακλείου. Ασχολήθηκε με την αγιογραφία και σημαντικότερο έργο του είναι η καθολική τοιχογράφηση του παλαιού κοιμητηριακού ναού των αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης τα έτη 2007 και 2008, ενώ από το 1997 ίδρυσε σχολή Αγιογραφίας υπό την εποπτεία της ενορίας του Αγίου Τίτου και της αρχιεπισκοπής Κρήτης. Παράλληλα στο ελεύθερο ζωγραφικό του έργο, ζητήματα υφής, υλικότητας, επεξεργασίας, ρυθμού καθώς και συμβολικές προεκτάσεις και ερμηνείες επιχειρούν να οδηγήσουν τη ζωγραφική του, πέρα από τη τυπική περιγραφική απόδοση. Έχει παρουσιάσει το έργο του σε 18 ατομικές εκθέσεις στο Ηράκλειο και την Αθήνα. Ο Μανώλης Σαριδάκης από το 2007 μέχρι και σήμερα είναι τακτικός συνεργάτης του περιοδικού μας, της «Αμάλθειας».
Στον π. Θεμιστοκλή Ματθαιάκη για τη συμβολή του στην ανάπτυξη και διάδοση της Ορθοδόξου Αγιογραφίας. Ο π. Θεμιστοκλής Ματθαιάκης γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης το 1979. Μεγάλωσε στη Νεάπολη Λασιθίου, όπου φοίτησε στο Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο. Μετά το πέρας των στρατιωτικών του υποχρεώσεων, φοίτησε επί τέσσερα έτη στη Σχολή Βυζαντινής Αγιογραφίας της ενορίας του Αγίου Τίτου της Αρχιεπισκοπής Κρήτης, με δάσκαλο τον καταξιωμένο αγιογράφο κ. Γεώργιο Χειρακάκη.
Ασχολήθηκε επαγγελματικά με τη βυζαντινή αγιογραφία έως το 2014, οπότε και χειροτονήθηκε διάκονος από τον μακαριστό Μητροπολίτη Πέτρας και Χερρονήσου κυρό Νεκτάριο. Στις 30 Νοεμβρίου 2014 χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και διακόνησε στην ενορία Αγίου Αντωνίου Μεραμβέλλου καθώς και στην Ιερά Μονή Ταξιαρχών Κρεμαστών.
Σήμερα, με την ευλογία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πέτρας και Χερρονήσου κ.κ. Γερασίμου, είναι εφημέριος του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Λατσίδας. Παράλληλα με τα ιερατικά του καθήκοντα, συνεχίζει να ασχολείται με τη βυζαντινή αγιογραφία, την οποία διδάσκει στη Σχολή Βυζαντινής Αγιογραφίας της Ιεράς Μητροπόλεως Πέτρας και Χερρονήσου από το έτος 2012 έως σήμερα.
Στον Γιάννη Περράκη, Πρόεδρο του Συλλόγου Ιεραπετριτών Αττικής και Αντιδήμαρχο δήμου Αιγάλεω για τη συμβολή του στην ανάπτυξη και διάδοση του λαϊκού μας πολιτισμού, όσο και για την εν γένει κοινωνική του προσφορά.
Ο Γιάννης Περράκης γεννήθηκε στην Βασιλική Ιεράπετρας, τελείωσε τις γυμνασιακές σπουδές του στην Ιεράπετρα και έλαβε το πτυχίο του από την Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά. Εργάστηκε σε διάφορες θέσεις στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και συνταξιοδοτήθηκε από τη θέση του διευθυντή του ΚΕΠ του Δήμου Αγίων Αναργύρων Καματερού.
Έχει διατελέσει Πρόεδρος, Γενικός Γραμματέας και μέλος πολλών συλλόγων Κρητών, Αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Κρητών Επιστημόνων, Κοσμήτορας της Παγκρητίου Ενώσεως Αθηνών και σήμερα είναι Πρόεδρος της Ενώσεως Ιεραπετριτών Αθήνας καθώς και Αντιδήμαρχος Δήμου Αιγάλεω Αττικής.
Είναι ιδρυτής και Πρόεδρος του Ιστορικού Λαογραφικού Μουσείου Αιγάλεω και
εκδότης της τοπικής εφημερίδας στο Δήμο Αιγάλεω «Ελαιώνας».
Ασχολείται ακόμα με τη ζωγραφική στην οποία είναι αυτοδίδακτος και με την έμμετρη ελληνική ποίηση.
Για την Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου
Ο Πρόεδρος Η Γενική Γραμματέας
Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος Άρτεμις Μπλαζογιαννάκη
