Η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη, τοποθετήθηκε στην εσπερίδα που διοργάνωσε το ΤΕΕ/ΤΑΚ σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης και τον Δήμο Ιεράπετρας, με αντικείμενο τον Νότιο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΝΟΑΚ), αναδεικνύοντας τη σημασία, τις εκκρεμότητες και τα κρίσιμα ζητήματα που συνοδεύουν την υλοποίηση του έργου. Ακολουθεί αυτούσια η τοποθέτησή της:
«Η σημερινή εσπερίδα, προσωπικά, τη θεωρώ ιδιαίτερα σημαντική για τον τόπο μας. Γιατί αφορά ένα ζήτημα που δεν εμφανίζεται πρώτη φορά. Είναι ένα θέμα που ξεκίνησε πριν από δεκαετίες ως όραμα, στη συνέχεια έγινε ανάγκη και σήμερα είναι πλέον καθολική απαίτηση.
Η οδική διασύνδεση –και ειδικά για εμάς στο Λασίθι– θυμίζει ένα σύγχρονο «Γιοφύρι της Άρτας». Το έχουμε ζήσει με τον ΒΟΑΚ. Διοικητικές καθυστερήσεις, απεντάξεις, αποζημιώσεις σε εργολάβους, αβεβαιότητα χρηματοδότησης. Και στο τέλος; Το κόστος το πληρώνει η κοινωνία: σε χαμένο χρόνο, σε οικονομική υστέρηση, σε δυσκολία μεταφορών, σε τουριστική εικόνα, αλλά και –δυστυχώς– σε ανθρώπινες ζωές.
Γι’ αυτό πρέπει να το πούμε καθαρά: η οδική διασύνδεση δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι ζήτημα καθημερινότητας, ασφάλειας, ανάπτυξης και τελικά δικαιοσύνης για την Κρήτη. Ο Νότιος Οδικός Άξονας έρχεται να καλύψει αυτό ακριβώς το κενό, ειδικά σε μια νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται με το αεροδρόμιο στο Καστέλλι.
Και εδώ το ερώτημα είναι καθαρά πολιτικό: Θέλουμε τον Νότο μέσα σε αυτή την αναπτυξιακή τροχιά ή εκτός; Θέλουμε ισόρροπη ανάπτυξη ή έναν νότο απομονωμένο; Θέλουμε το Λασίθι συνδεδεμένο ή τον «φτωχό συγγενή» της Κρήτης; Γιατί, στο τέλος της ημέρας, οι αποφάσεις που θα ληφθούν καθορίζουν ποιες κοινωνίες θα μπουν μπροστά και ποιες θα μείνουν πίσω.
Και εδώ βρίσκεται το βασικό πρόβλημα. Διότι, ενώ όλοι συμφωνούμε –και το τονίζω– στη σημασία του έργου, δεν υπάρχει ούτε σαφές χρονοδιάγραμμα, ούτε εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, ούτε ολοκληρωμένος σχεδιασμός. Έχουμε, δηλαδή, συμφωνία στη σημασία, αλλά αδυναμία στην υλοποίηση. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί.
Χρειάζεται συστράτευση, καθαρά αιτήματα, ξεκάθαροι ρόλοι, έγκαιρη χρηματοδότηση και συγκεκριμένα αυστηρά χρονοδιαγράμματα. Ακούσαμε κατά καιρούς από την πολιτική ηγεσία ότι το έργο θεωρείται «άκαιρο».
Να το πω καθαρά: μόνο άκαιρο δεν είναι. Είναι απολύτως επίκαιρο και αναγκαίο τώρα. Γιατί η πραγματικότητα είναι συγκεκριμένη: Υπάρχουν τμήματα με μελέτες σε εξέλιξη. Υπάρχουν τμήματα που καθυστερούν. Και υπάρχουν τμήματα χωρίς καμία μελέτη. Και το πιο κρίσιμο: η σύνδεση με το νέο αεροδρόμιο μέσω Αρκαλοχωρίου παραμένει ουσιαστικά στον αέρα.
Και εδώ υπάρχει ένα σοβαρό παράδοξο: Μιλάμε για ένα έργο εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, αλλά δεν έχουμε εξασφαλίσει τα –συγκριτικά μικρά– ποσά για τις βασικές μελέτες. Δεν έχουμε κάνει το πρώτο βήμα.
Παράλληλα, υπάρχει μια συζήτηση για τις αρμοδιότητες. Ακούμε από το Υπουργείο ότι πρόκειται για περιφερειακό δίκτυο και άρα ευθύνη της Περιφέρειας. Από την άλλη, η Περιφέρεια επισημαίνει ότι πρόκειται για ένα διευρωπαϊκό δίκτυο.
Όμως το ερώτημα είναι απλό: Αν το Υπουργείο μεταφέρει την ευθύνη στην Περιφέρεια, της έχει εξασφαλίσει και τους αντίστοιχους πόρους; Υπάρχει χρηματοδότηση; Υπάρχουν εργαλεία υλοποίησης; Γιατί όταν η ευθύνη μεταφέρεται χωρίς πόρους, στην πράξη μεταφέρεται απλώς το αδιέξοδο. Και τότε το έργο δεν προχωρά. Αυτό είναι που πρέπει να αλλάξει.
Την ίδια στιγμή, η κοινωνία της Κρήτης είναι ξεκάθαρη. Οι Δήμοι, το Τεχνικό Επιμελητήριο, οι παραγωγικοί φορείς έχουν κοινή θέση. Δεν υπάρχει αμφιβολία για το αν χρειάζεται το έργο. Υπάρχει μόνο καθυστέρηση στο πώς θα γίνει. Η κοινωνία έχει ήδη αποφασίσει. Η Πολιτεία οφείλει να ακολουθήσει.
Και εδώ πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Δεν ζητάμε υποσχέσεις. Δεν ζητάμε μεγάλα λόγια. Ζητάμε τα αυτονόητα: Να ολοκληρωθούν οι μελέτες. Να υπάρξει σαφές χρονοδιάγραμμα. Να ξεκαθαρίσει ποιος έχει την ευθύνη και με ποιους πόρους. Να υπάρξει συντονισμός μεταξύ Υπουργείου, Περιφέρειας και τοπικής αυτοδιοίκησης. Να υπάρξει συνολική στρατηγική. Γιατί η εικόνα είναι απλή: Αν λείπει ο ΝΟΑΚ, το σύστημα υποδομών της Κρήτης είναι ανολοκλήρωτο.
Και ειδικά για το Λασίθι, με έναν ΒΟΑΚ που δεν προχωρά με τους ρυθμούς που θα έπρεπε και με αβεβαιότητα για τη σύνδεση προς Σητεία, ο κίνδυνος απομόνωσης είναι πραγματικός. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ολοκληρωμένη ανάπτυξη με τέτοια κενά.
Κλείνω με τρία σαφή ερωτήματα: Πότε ξεκινά η μελέτη των εκκρεμών τμημάτων; Ποιος διασφαλίζει τη χρηματοδότηση των μελετών; Υπάρχει συνολικό, συνεκτικό σχέδιο για τον ΝΟΑΚ ή όχι; Κυρίες και κύριοι, η Κρήτη δεν ζητά προνόμια. Ζητά ισότιμη ανάπτυξη. Ο νότος δεν μπορεί να περιμένει άλλο. Και αυτό το έργο δεν είναι επιλογή. Είναι ανάγκη.
Σας ευχαριστώ»
