Ο λαγοκέφαλος, το λεοντόψαρο, η ακαρπία και οι ζημιές της κλιματικής κρίσης, μπήκαν στην ατζέντα των εννιά υπουργών Γεωργίας του Νότου της Ευρώπης. Τα θέματα αυτά που απασχολούν αγρότες και αλιείς του Λασιθίου αλλά και της Κρήτης ευρύτερα, μπήκαν σε μια κρίσιμη και ενδιαφέρουσα συνεδρίαση με στόχο να διεκδικηθούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτήσεις ή δράσεις και μέτρα που θα βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών.
Το πρώτο βήμα βέβαια είναι να διαμορφωθούν ενιαίες απόψεις και προτάσεις. Κι εκεί υπήρξε μια εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη. Η απόφαση για ενιαία στάση απέναντι στα κοινά προβλήματα, ώστε η φωνή του αγροτικού νότου της Ε.Ε. να ακουστεί πιο δυνατά στα ευρωπαϊκά φόρα. Με το συμπέρασμα αυτό ολοκληρώθηκε ουσιαστικά η πρώτη συνεδρίαση της ομάδας των Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας των 9 χωρών του Νότου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUMED-9), η οποία συνήλθε για πρώτη φορά, στις Βρυξέλλες, ύστερα από πρωτοβουλία του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Λευτέρη Αυγενάκη.
Ο Έλληνας Υπουργός Λευτέρης Αυγενάκης, στην εισήγησή του, έθεσε ουσιαστικά τρία μείζονα ζητήματα: Τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης και την ανάγκη δημιουργίας μόνιμου μηχανισμού για την αντιμετώπισή τους. Την ακαρπία και τον περονόσπορο. Την αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργούν στην αλιεία, τα ψάρια εισβολείς στη Μεσόγειο, όπως ο λαγοκέφαλος και το λεοντόψαρο.
«Ήταν μια συνάντηση πολύ ενδιαφέρουσα. Είναι η πρώτη φορά που συναντηθήκαμε οι 9 χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου για θέματα Γεωργίας και Αλιείας. Η ατζέντα ήταν εξαιρετικά πλούσια και οι προτάσεις μας αγκαλιάστηκαν από το σύνολο των ανθρώπων των χωρών», τόνισε ο ΥπΑΑΤ και πρόσθεσε ότι η συνάντηση αυτή θα επαναληφθεί μέσα στον Φεβρουάριο ώστε να γίνονται βήματα συντονισμένα με στόχο κάθε φορά την υλοποίηση διαφορετικών στόχων.
Λεοντόψαρο και Λαγοκέφαλος
Για το πρόβλημα με τα ψάρια εισβολείς στη Μεσόγειο, ο Λευτέρης Αυγενάκης είπε πως το φαινόμενο με τα ψάρια εισβολείς από την Ερυθρά Θάλασσα ή τον Ινδικό Ωκεανό στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω της διώρυγας του Σουέζ, πλήττει κυρίως – μέχρι στιγμής- την Κύπρο και την Ελλάδα. Πρόκειται για το λεοντόψαρο, τον λαγοκέφαλο και τον μπλέ κάβουρα. Ωστόσο ο λαγοκέφαλος, ο οποίος προκαλεί μεγάλη ζημιά στα δίχτυα των αλιέων και είναι δηλητηριώδης, επεκτείνεται γρήγορα και έχει εγκατασταθεί στις ακτές της Ελλάδας, της Κύπρου, της Ιταλίας και της Κροατίας (επίσης εμφανίζεται περιστασιακά στη Μάλτα, τη Γαλλία και την Ισπανία). Η εκτίμηση είναι ότι οι πληθυσμοί αυτοί θα συνεχίσουν να αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο. Ερευνώνται τρόποι αντιμετώπισης όπως η πρόβλεψη αποζημίωσης για τις απώλειες που υφίστανται οι αλιείς και η επιδότηση αλίευσης των συγκεκριμένων τοξικών ψαριών. Βασική προτεραιότητα, τόνισε ο υπουργός, είναι η ενίσχυση των μικρών αλιέων και η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των ερευνητικών μας ινστιτούτων και των αρμόδιων φορέων μας, προκειμένου να αναπτύξουμε αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης των προβλημάτων μας.
Για την ακαρπία ελαιοδέντρων
Για την ακαρπία ο υπουργός σημείωσε πως οι υψηλές θερμοκρασίες του φθινοπώρου και του χειμώνα, περίοδος κρίσιμη για την ανθοφορία της ελιάς, αλλά και το ξηρό καλοκαίρι που ακολούθησε, είχαν ως αποτέλεσμα στη χώρα μας, να μειωθεί σημαντικά η παραγωγή. Στην Ελλάδα, η μείωση της παραγωγής υπολογίζεται σε περίπου 60% στις ελαιοποιήσιμες και σε 45% στην επιτραπέζια ελιά. Ενδεικτικά ανέφερε μείωση 80% στην Χαλκιδική, 50% στην Κρήτη, άνω από 50% στην Πελοπόννησο και 40% στην Κεντρική Ελλάδα, τη Θεσσαλία και τη Φθιώτιδα.
Για το πρόβλημα αυτό – και τον περονόσπορο – τόνισε πως βασική προτεραιότητα είναι η στήριξη των αγροτών, που μειώνεται σημαντικά το εισόδημά τους και συνεργασία και ανταλλαγή γνώσεων, σε επίπεδο ερευνητικών ινστιτούτων, αρμόδιων φορέων, κλπ για την βελτίωση της ανθεκτικότητας των καλλιεργειών.
Νέα ΚΑΠ και κλιματική κρίση
Σε ό,τι αφορά στη συζήτηση για τις προκλήσεις της νέας ΚΑΠ, ο ΥπΑΑΤ, τόνισε ότι πρέπει να υπάρξει απλοποίηση και ότι οι προκλήσεις του μέλλοντος απαιτούν ευελιξία και άμεσα μέτρα. Ανέφερε δε ως παράδειγμα τις προτάσεις για την κλιματική κρίση όπου είναι επιτακτική η ανάγκη για την απλοποίηση των διαδικασιών, προκειμένου να στηρίξουμε ουσιαστικά τους αγρότες μας, να ανταποκριθούμε άμεσα και γρήγορα στις προκλήσεις, να αυξήσουμε την απορροφητικότητα των ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων. Και πρόσθεσε ότι στη νέα ΚΑΠ πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν ότι η κλιματική κρίση αποτελεί την κύρια πρόκληση του πρωτογενή τομέα. «Η νέα ΚΑΠ θα πρέπει να στηρίζει τις προτεραιότητές της στην ανάγκη προσαρμογής του αγροτικού τομέα στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης», είπε χαρακτηριστικά. Ενώ στις δηλώσεις του στα ΜΜΕ τόνισε: «Είναι αδιανόητο να μεταφέρουμε μια γραφειοκρατία και ένα άγχος στις πλάτες των αγροτών την ώρα που πρέπει να κάνουμε τα πάντα για να αυξήσουμε την απορροφητικότητα των χρηματοδοτήσεων».
Κλιματική κρίση
Για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης στον πρωτογενή τομέα, ο Υπουργός πρότεινε:
– Αύξηση του ύψους του Γεωργικού Αποθεματικού. Το ποσό των 450 ευρώ είναι πολύ μικρό συγκριτικά με τις ανάγκες του πρωτογενούς τομέα και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στο εισόδημα των αγροτών.
-Ad hoc αντιμετώπιση κρίσεων με χρήση μέγιστου ποσοστού 2% επί του προϋπολογισμού του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023-2027.
-Δημιουργία Νέου Ταμείου για αποκλειστική κάλυψη των απωλειών γεωργικής και κτηνοτροφικής παραγωγής λόγω της κλιματικής κρίσης και απλοποίηση των διαδικασιών για ενίσχυση της απορροφητικότητας των ευρωπαϊκών πόρων. «Είναι κρίμα να υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι και να μένουν αναξιοποίητοι, ενώ ο αγροτικός κόσμος τα χρειάζεται», τόνισε χαρακτηριστικά ο Λευτέρης Αυγενάκης.
Η ομάδα των EUMED-9, έχει συνεδριάσει στο παρελθόν για ζητήματα που αφορούν οικονομική ή μεταναστευτική πολιτική, αλλά για πρώτη φορά, με ελληνική πρωτοβουλία, επιδιώχθηκε η συγκρότηση ενός κοινού μετώπου των 9 ευρωπαϊκών μεσογειακών χωρών, για την αντιμετώπιση προβλημάτων που αφορούν τον πρωτογενή τομέα, τα οποία είναι απόρροια της κλιματικής κρίσης.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
