Εκατόν πενήντα δύο χρόνια μετά την κατασκευή του (το 1864), ο φάρος του Αγίου Ιωάννη στο ομώνυμο ακρωτήριο (Αφορεσμένος), ήταν ο προορισμός της Κυριακάτικης πεζοπορίας του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου. Αφορμή της διαδρομής μας ήταν η ευαισθητοποίηση του κόσμου, στην προσπάθεια που έχει ξεκινήσει ο Δήμος Αγίου Νικολάου για την επισκευή του πύργου και την αναστήλωση του τμήματος που έχει καταρρεύσει.
Τα ευχάριστα νέα πάντως ήρθαν πριν λίγες ημέρες όταν ανακοινώθηκε ότι το μνημείο αυτό χαρακτηρίστηκε επίσημα διατηρητέο και τώρα αναμένεται η καταχώρηση της απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κάτι που ελπίζουμε ότι θα διευκολύνει και θα συντομεύσει την διαδικασία αναστήλωσης.
Η χαρά μας έτσι έγινε ακόμα μεγαλύτερη και η πεζοπορία – επίσκεψη στο φάρο απέκτησε μεγαλύτερη αξία για τους 50 πεζοπόρους που ακολούθησαν τον Σύλλογο μας. Η ευχή μας τώρα είναι, την επόμενη φορά που θα περπατήσουμε εκεί, να αντικρύσουμε μιαν «άλλη εικόνα».
Η διαδρομή
Ξεκινήσαμε την πεζοπορία από την περιοχή των ανεμογεννητριών (Αιολικό Πάρκο). Περπατήσαμε από αγροτικούς δρόμους και περάσαμε από παλαιές μάντρες της περιοχής μέχρι που φτάσαμε στο κατάλευκο εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη.
Δίπλα από το εγκαταλελειμμένο από τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο μικρό οχυρό – παρατηρητήριο ξεκινά το παλιό μονοπάτι που κατηφορίζει προς την «Χωματίστρα» το μικρό υπήνεμο κολπίσκο, καταφύγιο των ψαράδων της περιοχής.
Το μονοπάτι αυτό περνά κοντά από ένα σημείο που οι Γερμανοί χρησιμοποιούσαν, την Κατοχή, σαν φυσικό παρατηρητήριο. Εδώ υπάρχουν πέτρινοι βράχοι γεμάτοι απολιθωμένα όστρακα, μαρτυρώντας ένα μοναδικό γεωλογικό φαινόμενο.
Από τον μικρό κόλπο της «Χωματίστρας» ξεκινάει το στενό και απόκρημνο μονοπάτι που μετά από εικοσάλεπτο περπάτημα, πάνω από την αφρισμένη θάλασσα, μας οδήγησε στο «φανάρι», όπως λένε το φάρο οι ψαράδες της περιοχής. Αριστερά μας, στην κορυφή του λόφου, δίπλα στην «χωματίστρα», διακρίνουμε τα λιγοστά ερείπια της παλιάς ενετικής βίγλας του ακρωτηρίου.
Η παλιά βίγλα του Ακρωτηρίου
Στο βορειότερο άκρο του Μεραμπέλλου, στο ακρωτήρι του Αφορεσμένου ή του Αγίου Ιωάννη, υπήρχε πύργος και σκοπιά (new.ims.forth.gr). Η βίγλα και το ακρωτήριο αποτυπώνονται σε βενετικούς χάρτες. Από τη θέση αυτή είναι ορατές οι σκοπιές Mesagorchia, Άσπρο Άρμι, Βαγί, Βρωμολίμνη, Γιαλού το Κεφάλι, Συκιά και τα μοναστήρια του Αγίου Παντελεήμονα, του Κάλυβος και του Προφήτη Ηλία στο Σκινιά.
Συμμετείχε στο παγκρήτιο δίκτυο των ενενήντα πέντε παράκτιων σκοπιών και ανήκε στο δίκτυο φρούρησης του έτους 1590 και του έτους 1633. Το 1663 προβλεπόταν για αυτήν κανόνι για την αποστολή σημάτων και εικοσιτετράωρη φύλαξη από έξι κατοίκους της Φουρνής στο χώρο του πύργου και επιπλέον τριών ανδρών τη νύχτα χαμηλότερα από τον πύργο.
Για το παγκρήτιο δίκτυο, με βάση τις αναλύσεις ορατότητας (GIS) έχει διαπιστωθεί ότι οι θέσεις φρούρησης έχουν όντως τις απαραίτητες οπτικές επαφές για τη μεταφορά των σημάτων από το καστέλι του Μεραμπέλλου -που λάμβανε από βίγλα της Παχιάς Άμμου- στη χερσόνησο της Κολοκύθας και στο Ακρωτήρι του Αγίου Ιωάννη, που έστελνε στη νήσο Ντία.
Φάρος Αγίου Ιωάννη
(Αφορεσμένος)
Ο φάρος στον Αφορεσμένο κατασκευάστηκε το 1864 από την Γαλλική Εταιρεία Φάρων. Το ύψος του πύργου του είναι 9 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 49 μέτρα. Βρίσκεται στην άκρη του ακρωτηρίου Άγιος Ιωάννης και εντάχθηκε στο Ελληνικό φαρικό δίκτυο το 1912-13 μετά την λήξη των Βαλκανικών Πολέμων.
Στο ακρωτήριο φυσούν πάντοτε μανιασμένοι άνεμοι και τα κύματα χτυπούν αλύπητα τα βράχια, αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος που ονομάστηκε το ακρωτήριο Αφορεσμένος. Η παράδοση θέλει να βρίσκεται εκεί θαμμένος ο Καϊάφας, ο οποίος όταν μετά την σταύρωση του Χριστού πηγαίνοντας στην Ρώμη για να συναντήσει το Καίσαρα πέθανε πάνω στο πλοίο που τον μετέφερε και οι άνδρες του τον έβγαλαν στην ακτή και τον έθαψαν. Η θάλασσα στο σημείο αυτό είναι πάντα ταραγμένη και το ακρωτήρι ονομάστηκε «Αφορεσμένος» αφού εκεί βρίσκεται θαμμένος αυτός που σταύρωσε τον Ιησού.
Η επιστροφή
Για την επιστροφή μας ακολουθήσαμε δυτική πορεία, επάνω σε παλιό μονοπάτι κατά μήκος της ακτογραμμής, σε άγριο και απόκρημνο τοπίο, με τα γυμνά βράχια να «δέρνονται» από τον αέρα και την αλμύρα, χαρακτηριστικά των βόρειων ακτών του Μεραμπέλλου.
Μετά από μισή ώρα περπάτημα φτάσαμε στην περιοχή «Αυλάκι» του Βρουχά και από εκεί ανηφορικά επιστρέψαμε στο σημείο εκκίνησής μας. Περπατήσαμε 4,5 ώρες έχοντας διανύσει απόσταση 8,5 χιλιομέτρων.
Η ευχή μας είναι την επόμενη φορά να υπάρχει ακόμα πιο σοβαρή εξέλιξη στο θέμα της αναστήλωσης του Φάρου, ενός εντυπωσιακού μνημείου που κοσμεί την είσοδο του Μεραμπελλιώτικου κόλπου.
Ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου, τα μέλη και φίλοι του, στηρίζουν με κάθε τρόπο την προσπάθεια αυτή του Δήμου και προτίθενται να προσφέρουν όποια εθελοντική εργασία ζητηθεί, τόσο στο έργο ανάπλασης, όσο και της πρόσβασης στον φάρο του Αφορεσμένου.
ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
