Με πρωτοβουλία του Αντιπεριφερειάρχη Γιάννη Ανδρουλάκη, ξεκινά εξάμηνη γεωφυσική έρευνα και καταγραφή των δεδομένων στην περιοχή «Τσιμπιστής» για την οριστική χωροθέτηση του Φράγματος στο Καθαρό της Κριτσάς. Διερευνάται και η δυνατότητα δημιουργίας «δίδυμου» φράγματος. Κρίσιμο πλεονέκτημα είναι το κοινοτικό ιδιοκτησιακό καθεστώς που επιταχύνει τις διαδικασίες.
Πρόσφατα πραγματοποιήθηκε μια κρίσιμη αυτοψία στην προτεινόμενη θέση «Τσιμπιστής», στην περιοχή του Οροπεδίου Καθαρού της Κριτσάς. Στην αυτοψία, δίπλα στον Αντιπεριφερειάρχη ήταν ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου Μανώλης Μενεγάκης, επιβεβαιώνοντας τη στενή συνεργασία Περιφέρειας και Δήμου για ένα αναπτυξιακό έργο υψίστης σημασίας, ο Πρόεδρος της Κοινότητας Κριτσάς Γιώργος Σκύβαλος, ο πρώην Αντινομάρχης Λασιθίου Γιώργος Βάρδας, του οποίου η συμβολή σε παλαιότερες φάσεις του σχεδιασμού υπήρξε καθοριστική, καθώς και υπηρεσιακοί παράγοντες, που συζήτησαν με τον γεωλόγο- μελετητή Μιχάλη Πουλτσίδη τα πραγματικά δεδομένα επί του πεδίου και για τις έρευνες που απαιτούνται να γίνουν.
Η κινητοποίηση σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη της διαδικασίας για την πλήρη διερεύνηση της γεωλογικής και υδρολογικής καταλληλότητας της περιοχής, με τελικό στόχο την κατασκευή ενός φράγματος που θα δώσει οριστική λύση στο υδατικό πρόβλημα της περιοχής, ενισχύοντας την αγροτική παραγωγή και διασφαλίζοντας την επάρκεια για το μέλλον.
«Ερχόμαστε και κάνουμε την πλήρη διερεύνηση, τόσο της λεκάνης όσο και της ευρύτερης περιοχής γεωλογικά, έτσι ώστε να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου, Γιάννης Ανδρουλάκης, δίνοντας το στίγμα της νέας προσπάθειας. Όπως εξήγησε, παλαιότερες μελέτες δεν είχαν λάβει τις απαραίτητες εγκρίσεις. Η σημερινή διοίκηση της Περιφέρειας Κρήτης αναλαμβάνει να «μετουσιώσει την πρόταση σε ουσία», ελέγχοντας και επικαιροποιώντας τα δεδομένα με σύγχρονες επιστημονικές μεθόδους.
«Στόχος είναι, εφ’ όσον οι συνθήκες είναι οι σωστές μέσα από τις διερευνήσεις που κάνουμε, να προχωρήσουμε στην πλήρη ολοκλήρωση των μελετών, στα τεύχη δημοπράτησης και ακολούθως στη διεκδίκηση της χρηματοδότησης», συμπλήρωσε ο κ. Ανδρουλάκης. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη μιας πλήρους αγροτοοικονομοτεχνικής αποτύπωσης, η οποία θα τεκμηριώνει την αναγκαιότητα του έργου, προϋπόθεση απαραίτητη για την έγκριση χρηματοδότησης από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους.
Γεωφυσική έρευνα και το σενάριο του «δίδυμου» φράγματος
Στο επίκεντρο του τεχνικού σχεδιασμού είναι ο Μιχάλης Πουλτσίδης, μελετητής δημοσίων έργων στην κατηγορία γεωλογικών, γεωφυσικών, υδρογεωλογικών ερευνών και μελετών και περιβαλλοντικών μελετών από το 1995.
«Ο βασικός στόχος σε αυτό το στάδιο είναι να κάνουμε τη γεωφυσική διερεύνηση στη θέση που έχει προταθεί. Στην ουσία, κάνουμε τη χωροθέτηση του άξονα κατασκευής του φράγματος», ανέφερε. Αυτή η διαδικασία θα καθορίσει την ακριβή θέση θεμελίωσης, θα αποκαλύψει την ύπαρξη ή μη τεκτονικών ρηγμάτων και θα προσδιορίσει το τελικό κόστος και τις τεχνικές προδιαγραφές.
Παράλληλα, η έρευνα θα επεκταθεί και στη λεκάνη κατάκλισης, δηλαδή στην περιοχή που θα καλυφθεί από το νερό, προκειμένου να διαπιστωθεί η στεγανότητά της και να αποκλειστούν πιθανές απώλειες υδάτων.
Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πτυχή που τέθηκε στο τραπέζι είναι η διερεύνηση της δυνατότητας κατασκευής ενός δεύτερου, συμπληρωματικού φράγματος. «Θα εκτιμήσουμε κατά πόσο μπορεί να γίνει και ένα δεύτερο φράγμα, εφόσον έχουμε τις απορροές και τις απαιτούμενες ποσότητες», σημείωσε ο κ. Πουλτσίδης. Αν τα δύο φράγματα είναι κοντά, θα λειτουργούν ως «δίδυμο» σύστημα. Αν είναι σε απόσταση, θα είναι αυτόνομα, αλλά υδρολογικά συνδεδεμένα, με την υπερχείλιση του ενός να τροφοδοτεί το άλλο, μεγιστοποιώντας την ταμίευση του πολύτιμου νερού.
Το γεωλογικό πλεονέκτημα και ο παράγοντας «γη»
Η επιλογή της συγκεκριμένης περιοχής δεν είναι τυχαία. Βασίζεται σε ισχυρά γεωλογικά κριτήρια. «Η θέση είναι σημαντική καθαρά για γεωλογικούς παράγοντες. Τα πετρώματα που επιφανειακά φαίνονται ανήκουν στον σχηματισμό του φλύσχη της ζώνης Τριπόλεως, τα οποία είναι πρακτικά αδιαπέρατα», τόνισε ο κ. Πουλτσίδης. Αυτού του είδους οι γεωλογικοί σχηματισμοί θεωρούνται οι καταλληλότεροι για την κατασκευή φραγμάτων, καθώς εξασφαλίζουν τη φυσική στεγανότητα της λεκάνης. Η επικείμενη γεωφυσική έρευνα αναμένεται να επιβεβαιώσει στην πράξη αυτή τη θεωρητική εκτίμηση.
Ένα επιπλέον, τεράστιο πλεονέκτημα που καθιστά το έργο άμεσα υλοποιήσιμο, είναι το ιδιοκτησιακό καθεστώς της γης. Όπως επιβεβαίωσε ο κ. Ανδρουλάκης, το γεγονός ότι η έκταση αποτελεί κοινοτικό κτήμα είναι καθοριστικής σημασίας. «Αυτό βοηθάει πάρα πολύ, γιατί θα αποφύγουμε τις απαλλοτριώσεις, οπότε θα προχωρήσει πολύ πιο γρήγορα η διαδικασία», ανέφερε. Αλλά και τόνισε πως έτσι παρακάμπτεται ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια που συχνά καθυστερούν ή και ματαιώνουν μεγάλα δημόσια έργα. «Είμαστε σε συνεργασία με το Δήμο Αγίου Νικολάου και προχωράμε», σημείωσε.
Το χρονοδιάγραμμα
Το πρώτο, κρίσιμο στάδιο της έρευνας έχει σαφές χρονοδιάγραμμα. «Η έρευνα αυτή θα ολοκληρωθεί σε 6 μήνες», προανήγγειλε ο κ. Πουλτσίδης που θα κάνει τομές και έρευνες επί του πεδίου το επόμενο διάστημα. Η έναρξη των εργασιών τον Σεπτέμβριο κρίθηκε στρατηγική, καθώς επιτρέπει στους μελετητές να παρακολουθήσουν και να μετρήσουν τις υδατικές απορροές καθ’ όλη τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου.
Μετά την ολοκλήρωση της έρευνας και την οριστική χωροθέτηση του άξονα του φράγματος, θα δρομολογηθεί η εκπόνηση της οριστικής μελέτης κατασκευής. Ταυτόχρονα, η Περιφέρεια θα εργαστεί εντατικά για την εξασφάλιση των περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων, ένα ζήτημα στο οποίο δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα ώστε να θωρακιστεί το έργο από κάθε πλευρά.
Η επανεκκίνηση της προσπάθειας για το φράγμα του Καθαρού, με συγκεκριμένα βήματα, επιστημονική τεκμηρίωση και ισχυρή πολιτική βούληση, αναπτερώνει τις ελπίδες για ένα έργο που μπορεί να αλλάξει τον αναπτυξιακό χάρτη ολόκληρης της περιοχής. Ένα όραμα δεκαετιών, ένα έργο πνοής για την ενδοχώρα του Δήμου Αγίου Νικολάου, που σηματοδοτεί την αρχή των παρεμβάσεων για ολόκληρο το Μεραμπέλλο, το φράγμα στο Οροπέδιο Καθαρού, παίρνει ξανά σάρκα και οστά. Όχι πλέον ως μια θεωρητική πρόταση σε παλαιότερες μελέτες που δεν προχώρησαν, αλλά ως ένα συγκεκριμένο και μεθοδικό σχέδιο που εισέρχεται στην πλέον κρίσιμη φάση του, την τεχνική του τεκμηρίωση.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
