Πρόταση για την παραχώρηση κατά χρήση του Αγροκηπίου Καλού Χωριού υπέβαλε ο Δήμος Αγίου Νικολάου προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με στόχο την αξιοποίηση του χώρου ως Κέντρο Κοινωνικής, Εκπαιδευτικής και Αγροτουριστικής Ανάπτυξης, ικανοποιώντας το διαχρονικό αίτημα της Δημοτικής Κοινότητας Καλού Χωριού και της τοπικής κοινωνίας.
Το αίτημα αφορά την παραχώρηση έκτασης συνολικού εμβαδού περίπου 48.183 τ.μ., που περιλαμβάνει κύρια έκταση 40.157 τ.μ. και επιπλέον τμήμα 8.026 τ.μ..
Η πρωτοβουλία του Δήμου εντάσσεται στη στρατηγική αξιοποίησης δημόσιων εκτάσεων με κοινωνικό, εκπαιδευτικό και περιβαλλοντικό χαρακτήρα, με στόχο τη δημιουργία ενός πρότυπου χώρου που θα συνδυάζει αγροτική παραγωγή, εκπαίδευση, περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και αγροτουρισμό.
Το Αγροκήπιο βρίσκεται σε περιοχή ιδιαίτερου φυσικού ενδιαφέροντος στο Ίστρον Καλού Χωριού και διαθέτει ήδη βασικές υποδομές, όπως: θερμοκήπιο περίπου 1.000 τ.μ., ελαιώνα με περίπου 100 παραγωγικά δέντρα, οπωρώνα με διάφορες καλλιέργειες, δύο βοηθητικά κτίρια, υπόγειο δίκτυο άρδευσης με δεξαμενή χωρητικότητας 100 κ.μ..
Ωστόσο, λόγω μακρόχρονης αδράνειας, οι εγκαταστάσεις έχουν υποστεί φθορές, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την αποκατάσταση και τον εκσυγχρονισμό τους.
Η αξιοποίηση του χώρου προβλέπει επενδύσεις συνολικού ύψους 250.000 ευρώ, οι οποίες θα επιδιωχθεί να χρηματοδοτηθούν μέσω του προγράμματος LEADER / CLLD.
Δημιουργία πρότυπου αγροτουριστικού και εκπαιδευτικού κέντρου
Η πρόταση αξιοποίησης του Αγροκηπίου προβλέπει τη δημιουργία ενός πολυλειτουργικού χώρου που θα προσφέρει:
- εκπαιδευτικά προγράμματα βιώσιμης γεωργίας για μαθητές, φοιτητές και νέους αγρότες
- βιωματικές εμπειρίες αγροτικής ζωής για επισκέπτες
- δράσεις περιβαλλοντικής εκπαίδευσης
- προβολή της τοπικής παραγωγής και της κρητικής γαστρονομίας
- δημιουργία βοτανικού κήπου με ενδημικά και αρωματικά φυτά της Κρήτης.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει την ανάπτυξη θεματικών διαδρομών και εκπαιδευτικών δραστηριότητων που θα αναδεικνύουν τη σχέση της αγροτικής παραγωγής με την παράδοση και το φυσικό περιβάλλον της περιοχής.
Επένδυση 250.000 ευρώ – στόχος για το πρόγραμμα LEADER
Η οικονομοτεχνική μελέτη του έργου προβλέπει συνολική επένδυση ύψους 250.000 ευρώ, η οποία επιδιώκεται να χρηματοδοτηθεί μέσω του προγράμματος LEADER / CLLD 2025–2030.
Οι βασικές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:
- ανακατασκευή θερμοκηπίων συνολικής έκτασης περίπου 2.400 τ.μ.
- αποκατάσταση και εκσυγχρονισμό του αρδευτικού συστήματος
- στεγανοποίηση και αναβάθμιση της δεξαμενής νερού 100 κ.μ.
- δημιουργία εκπαιδευτικού κτιρίου περίπου 50 τ.μ.
- διαμόρφωση θεματικών ζωνών φυτεύσεων και βοτανικού κήπου
- δημιουργία μονοπατιών και ψηφιακής σήμανσης με QR codes
- εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος ισχύος 10 kW για ενεργειακή αυτονομία.
Λειτουργία του Κέντρου και επισκεψιμότητα
Το Κέντρο σχεδιάζεται να λειτουργήσει ως επισκέψιμο αγρόκτημα με εκπαιδευτικό και τουριστικό χαρακτήρα.
Σύμφωνα με την οικονομοτεχνική μελέτη, εκτιμάται ότι ο χώρος μπορεί να προσελκύει περίπου 7.260 επισκέπτες ετησίως, μέσω:
- σχολικών επισκέψεων και εκπαιδευτικών εκδρομών
- τουριστικών επισκέψεων
- θεματικών εργαστηρίων και σεμιναρίων, δωρεάν ή με οικονομικό εισιτήριο.
Η ετήσια οικονομική δραστηριότητα του κέντρου εκτιμάται περίπου σε 42.000 ευρώ και το λειτουργικό κόστος προσωπικού περίπου σε 49.200 ευρώ ετησίως.
Το εγχείρημα έχει μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα, καθώς τα έσοδα θα επανεπενδύονται αποκλειστικά στη λειτουργία και ανάπτυξη του χώρου.
Αξιοποίηση και της δεύτερης έκτασης
Η πρόταση περιλαμβάνει και την αξιοποίηση του δεύτερου τμήματος της έκτασης 8.026 τ.μ., με στόχο τη δημιουργία ενός πνεύμονα πρασίνου για την περιοχή.
Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται:
- διατήρηση του υφιστάμενου κτιρίου που χρησιμοποιείται από τη Διεύθυνση Γεωργίας
- ενίσχυση της φύτευσης δέντρων και καλλωπιστικών φυτών
- δημιουργία χώρων περιβαλλοντικής αναψυχής για κατοίκους και επισκέπτες.
Αναπτυξιακά οφέλη για την περιοχή
Η δημιουργία του Κέντρου αναμένεται να συμβάλει στην ενίσχυση του αγροτουρισμού, στην ανάδειξη της τοπικής παραγωγής, στην περιβαλλοντική εκπαίδευση νέων και επισκεπτών, στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και στην ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας στην ευρύτερη περιοχή του Ίστρον και του Καλού Χωριού.
Το έργο εκτιμάται ότι μπορεί να προσελκύσει χιλιάδες επισκέπτες ετησίως, λειτουργώντας ως χώρος εκπαίδευσης, πολιτισμού και βιωματικής εμπειρίας.
Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης
Η υλοποίηση του έργου εκτιμάται ότι μπορεί να ολοκληρωθεί σε περίπου 12 μήνες από την παραχώρηση του Αγροκηπίου και την ανάθεση των σχετικών εργασιών, περιλαμβάνοντας:
- μελέτες και προετοιμασία
- αποκατάσταση υποδομών
- φυτεύσεις και ενεργειακές παρεμβάσεις
- δημιουργία εκπαιδευτικών χώρων
- δοκιμαστική λειτουργία και έναρξη δράσεων.
Όπως αναφέρει σχετικά σε δήλωσή του ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου κ. Μανώλης Μενεγάκης: «Η πρόταση αξιοποίησης του Αγροκηπίου Καλού Χωριού αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία για τον Δήμο μας και την ευρύτερη περιοχή της Δημοτικής Κοινότητας Καλού Χωριού. Στόχος μας είναι να μετατρέψουμε έναν χώρο που σήμερα παραμένει ανενεργός σε ένα πρότυπο κέντρο αγροτικής εκπαίδευσης, περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και αγροτουρισμού.
Με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον και την αγροτική παράδοση του τόπου μας, στόχος μας είναι να δημιουργηθεί ένας χώρος ανοιχτό στην κοινωνία, που θα συνδέει την παραγωγή, την εκπαίδευση και τον τουρισμό».
Παράλληλα, ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου απηύθυνε τις ευχαριστίες του προς τον πρόεδρο και το τοπικό συμβούλιο της Δημοτικής Κοινότητας Καλού Χωριού, τους αντιδημάρχους και τη γενική γραμματέα του Δήμου, για την βοήθειά τους στην προώθηση της πρότασης.
