«Ένα ασημένιο μετάλλιο βρέθηκε από τον πατέρα μου στο σπίτι μας, στον Παραλιακό δρόμο του Αγίου Νικολάου. Το είχαν φτιάξει οι Ιταλοί κατά τον πόλεμο του 1940», έγραψε σε ανάρτησή του ο συμπολίτης μας Στέλιος Πεδιαδίτης.
Το σπίτι βρίσκεται δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Είχε επιταχθεί κατά τη διάρκεια της ιταλικής και, στη συνέχεια, της γερμανικής Κατοχής. Σήμερα στεγάζει τουριστικό κατάστημα και εστιατόριο, αλλά κουβαλά τη δική του ιστορία. Για πολλά χρόνια φιλοξένησε το σωματείο «Πνευματική Εστία» της πόλης μας, ενώ στο πεζοδρόμιο μπροστά του παρακολουθούσαμε, παιδιά ακόμη τη δεκαετία του ’50, παραστάσεις Καραγκιόζη!
Το μετάλλιο χρονολογείται στο 1941 και συνδέεται με τη συμμετοχή Ιταλών στρατιωτικών στην κατοχή της Ελλάδας. Δημιουργός ήταν ο χαράκτης Francesco Giannone, ενώ κατασκευαστής η Lorioli. Στην μπροστινή όψη απεικονίζεται ο Παρθενώνας, μαζί με τη χρονολογία και την επιγραφή «OCCUPAZIONE ITALIANA DELLA GRECIA», δηλαδή «Ιταλική κατοχή της Ελλάδας». Ο λατινικός αριθμός XIX παραπέμπει στο 19ο έτος της φασιστικής εποχής.
Στην πίσω όψη διακρίνεται ένας αετός με απλωμένα φτερά πάνω από χάρτη της Ελλάδας, καθώς και οι λέξεις «ROMA» και «DOMA» που σημαίνουν: «Η Ρώμη δαμάζει», αποτυπώνοντας τον προπαγανδιστικό χαρακτήρα του μεταλλίου. Στα δεξιά υπάρχει ο χαρακτηριστικός κόμπος της Σαβοΐας, σύμβολο του βασιλικού οίκου της Ιταλίας. Η ιταλική μοναρχία καταργήθηκε το 1946, έπειτα από δημοψήφισμα.
Όπως αναφέρει ο Κωστής Μαυρικάκης, στον συγγραφέα Κώστα Ουράνη χαρίστηκε ένα τέτοιο μετάλλιο στη Νεάπολη το 1947. Ο ίδιος ο Ουράνης έγραψε ότι είχαν φτάσει στην Κρήτη ολόκληρα κιβώτια για τους Ιταλούς στρατιώτες. Σύμφωνα με την αφήγησή του, η διανομή δεν ολοκληρώθηκε λόγω της ιταλικής συνθηκολόγησης και οι Γερμανοί πέταξαν τα κιβώτια που βρήκαν στις αποθήκες.
ΛΕΩΝ.Κ.
