Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε η περιβαλλοντική μελέτη για το υβριδικό έργο της «Τέρνα Ενεργειακή» που βρίσκεται στη Σητεία και στο Ρέθυμνο.
Η Περιφέρεια Κρήτης απεύθυνε πρόσκληση για συμμετοχή στην Ανοιχτή Διαβούλευση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) της «Τροποποίησης ΑΕΠΟ του Υβριδικού Σταθμού Ισχύος: (α) 81,6MW (Μονάδες ΑΠΕ) στις θέσεις Φρούδια-Λυγιάς-Πλατύβολο και Τρούλα-Χαλκιάς-Κορφή, Δήμου Σητείας. ΠΕ Λασιθίου & (β) 50MW (Εγγυημένη ισχύς) στη θέση Φράγμα Ποταμών, Δήμων Αμαρίου και Ρεθύμνης, ΠΕΡεθύμνης» της εταιρείας ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΒΕΤΕ.
Το έργο είναι ένα ολοκληρωμένο υβριδικό σύστημα, το οποίο αξιοποιεί στο μέγιστο την αιολική παραγωγή 17 ανεμογεννητριών (Α/Γ) και τη συνδυάζει με σχήμα ελεγχόμενης λειτουργίας/ αντλησοταμίευσης (εγκατάσταση εγγυημένης ισχύος).
Σημειώνεται ότι ο αρχικός σχεδιασμός του έργου, που είχε αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά το Σεπτέμβριο του 2019, ακυρώθηκε με περσινή (1378/2022) Απόφαση του ΣΤΕ και περιλάμβανε μεγαλύτερο αριθμό ανεμογεννητριών (26 Α/Γ), οι οποίες τώρα μειώνονται κατά εννέα.
Η φιλοσοφία του υβριδικού έργου βασίζεται στη μεγιστοποίηση της αξιοποίησης της στοχαστικής και μη προβλέψιμης παραγωγής ΑΠΕ για την εξυπηρέτηση της άντλησης, με συνακόλουθη ικανοποίηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, στις ώρες αιχμής, μέσω της υδροηλεκτρικής παραγωγής και εν συνεχεία της διοχέτευσης της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας στο Εθνικό Διασυνδεμένο Σύστημα Μεταφοράς.
Σύμφωνα με την παραπάνω Απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για το Υποέργο Α που είναι αυτό της Σητείας (ΑΣΠΗΕ) ακυρώθηκε η περιβαλλοντική του αδειοδότηση, μετά την προσφυγή που είχε γίνει από οργανώσεις και τοπικούς φορείς. Ειδικότερα στην απόφαση του ΣΤΕ αναφέρεται ότι: Το Συμβούλιο «Απορρίπτει την αίτηση ακυρώσεως…ως προς τα νομικά πρόσωπα: Οικολογική Παρέμβαση Ηρακλείου, Πολιτιστικός Σύλλογος Κατσιδωνίου Σητείας, Κυνηγετικός Σύλλογος Επαρχίας Σητείας «ο Αετός», Πολιτιστικός Σύλλογος Σιτάνου Δήμου Σητείας, Πολιτιστικός Σύλλογος Καρυδίου Δήμου Ιτάνου, Αγροτικός -Ελαιοκομικός Συνεταιρισμός Ζάκρου, Εμπορικός Σύλλογος Σητείας, Πολιτιστικός Σύλλογος Θρόνου – Κλεισιδίου, Αστικός Συνεταιρισμός για την αλληλέγγυα οικονομία, Ορειβατικός Σύλλογος και Ένωση λειτουργών μέσης εκπαίδευσης Ρεθύμνου. Τότε δέχτηκε «εν μέρει την αίτηση ως προς τους λοιπούς αιτούντες» και ακύρωσε την απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (2019), στο μέρος που αφορά το υποέργο 1 (αιολικό Σητείας).
Οι λόγοι της αίτησης ακύρωσης που έγιναν δεκτοί, συνοπτικά είναι οι εξής: Ότι δεν τηρούνται οι νόμιμες αποστάσεις τεσσάρων ανεμογεννητριών των δύο ΑΣΠΗΕ του έργου από κηρυγμένους αρχαιολογικούς χώρους. Ότι δεν εκπονήθηκε Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση στο υποέργο α, το οποίο βρίσκεται εκτός, αλλά πλησίον περιοχής Natura, ενώ οι υπόλοιπες 19 αιτιάσεις απορρίφθηκαν.
Νέα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων
Με τη νέα ΜΠΕ, οι συντάκτες αναφέρουν πως «αντιμετωπίζονται πλήρως οι απαιτήσεις της παραπάνω απόφασης του ΣΤΕ. Ειδικότερα αφενός μεν τηρούνται οι αποστάσεις από το σύνολο των αρχαιολογικών χώρων της άμεσης περιοχής του Υποέργου Α (ΑΣΠΗΕ) και περιλαμβάνεται στη νέα ΜΠΕ πλήρης Μελέτη Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης για το εν λόγω Υποέργο. Επιπλέον προτείνεται μικρού βαθμού και επί τω βελτίω τροποποίηση του περιβαλλοντικά αδειοδοτημένου σχεδιασμού του Yπoέργου Β (Σύστημα Ελεγχόμενης Παραγωγής και Αποθήκευσης Ενέργειας, ΣΕΠΑΕ).
Να σημειωθεί πως ο ΑΣΠΗΕ αποτελείται από δύο Αιολικά Πάρκα (ΑΠ), που χωροθετούνται στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου. Πρόκειται για το “Φρούδια- Λυγιάς- Πλατύβολο” (εν συντομία «Φρούδια»), το οποίο περιλαμβάνει 9 ανεμογεννήτριες (Α/Γ) και το Α/Π “Τρούλα- Χαλκιάς – Κορφή”(εν συντομία «Χαλκιάς»), το οποίο περιλαμβάνει 8 Α/Γ.
Το Αιολικό Πάρκο «Φρούδια» αναπτύσσεται σε δύο πολύγωνα: Το Βόρειο πολύγωνο, το οποίο αποτελείται από 3 ανεμογεννήτριες, οι οποίες αναπτύσσονται κατά μήκος της κορυφογραμμής με την ονομασία «Πλατύβολο». Πρόκειται για επιμήκη κορυφογραμμή με κατεύθυνση Ανατολικά – Δυτικά. Το Νότιο πολύγωνο με 6 ανεμογεννήτριες και ανάπτυγμα κατά μήκος της κορυφογραμμής «Λυγιάς». Πρόκειται για επιμήκη κορυφογραμμή με κατεύθυνση Ανατολικά – Δυτικά.
Το Αιολικό Πάρκο «Χαλκιάς» αναπτύσσεται σε τρία πολύγωνα: Το Βόρειο πολύγωνο, το οποίο αποτελείται από 3 ανεμογεννήτριες, οι οποίες αναπτύσσονται κατά μήκος της κορυφογραμμής με την ονομασία «Χαλκιάς». Πρόκειται για επιμήκη κορυφογραμμή με κατεύθυνση Ανατολικά – Δυτικά. Το Νότιο πολύγωνο με 2 ανεμογεννήτριες και ανάπτυγμα κατά μήκος της κορυφογραμμής «Τρούλα». Πρόκειται για επιμήκη κορυφογραμμή με κατεύθυνση Βορειοανατολικά – Νοτιοδυτικά. Το Νοτιοδυτικό πολύγωνο με 3 ανεμογεννήτριες και ανάπτυγμα κατά μήκος της κορυφογραμμής «Τρούλα». Πρόκειται για επιμήκη κορυφογραμμή με κατεύθυνση Βορειοανατολικά – Νοτιοδυτικά.
Τα έργα
Τα ΑΠ περιλαμβάνουν συνολικά 17 ανεμογεννήτριες, τύπου Nordex N133, ισχύος 4,8 MW έκαστη, με διάμετρο πτερωτής 133 μ. και ύψος πυλώνα 83 μ., οπότε η συνολική εγκατεστημένη ισχύς ηλεκτρικής παραγωγής του έργου ανέρχεται στα 81,6 ΜW.
Τα συνοδά έργα που είναι απαραίτητα για την κατασκευή και λειτουργία των πάρκων είναι τα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης και τα έργα οδοποιίας, που περιλαμβάνουν την εσωτερική οδοποιία και την οδοποιία πρόσβασης. Προβλέπεται η διάνοιξη νέων δρόμων και η βελτίωση/ συντήρηση υφιστάμενων. Το μήκος των δρόμων πού θα διανοιχτούν και θα βελτιωθούν συνολικά είναι 25.046,7 μ. Έργα ζωνών πρόσβασης για την πρόσβαση στους πυλώνες Υψηλής Τάσης και για τα έργα υπογειοποίησης του καλωδίου. Το συνολικό μήκος των ζωνών πρόσβασης ανέρχεται σε 7.750 μ.
Τα κυρίως έργα δεν εμπίπτουν σε Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ) ή Τόπο Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ) του Δικτύου Natura 2000, ειδικά για το Βορειοανατολικό άκρο Κρήτης: Διονυσάδες, ‘Ελασα και Χερσόνησος Σίδερο (Άκρα Μαύρο Μούρι- Βάι – Άκρα Πλάκας) και θαλάσσια ζώνη αφού βρίσκεται σε απόσταση περί τα 8.4 χλμ από την ανεμογεννήτρια F14. Τμήμα των συνοδών έργων εμπίπτει εντός της ΕΖΔ. Σε απόσταση περί 8,8 χλμ εντοπίζεται η Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) εντός της οποίας εμπίπτουν σημειακές επεμβάσεις στο επαρχιακό δίκτυο από το Κυριαμίδι έως τη Μονή Τοπλού.
Εντός της περιοχής μελέτης του έργου εντοπίζεται η ΖΕΠ “‘Ορη Ζάκρου”, σε απόσταση 1,9 χλμ από την ανεμογεννήτρια F11. Τα συνοδά έργα εντοπίζονται εντός της ΖΕΠ ‘’Βορειοανατολικό άκρο Κρήτης”.
Η περιοχή μελέτης εμπίπτει εντός της Σημαντικής Περιοχής για τα Πουλιά «Όρη Ζάκρου» με την πλησιέστερη ανεμογεννήτρια σε αυτή να είναι η F14 σε απόσταση περί τα 437 μ. Επίσης οι σημειακές επεμβάσεις στο επαρχιακό δίκτυο από το Κυριαμίδι έως τη Μονή Τοπλού εμπίπτουν εντός της ΣΠΠ «Βορειανατολικό Άκρο Κρήτης» (GR193) με την πλησιέστερη ως προς αυτή να είναι η F14, η οποία βρίσκεται σε απόσταση 7,25 χλμ.
Η θέση του έργου
Το ΑΠ “ΦΡΟΥΔΙΑ-ΛΥΓΙΑΣ-ΠΛΑΤΥΒΟΛΟ” χωροθετείται στην ανατολική πλευρά της Π.Ε. Λασιθίου, μεταξύ των οικισμών Ζάκρος, Βρυσίδι, Καρύδι και Σίτανο, σε μέσο υψόμετρο 602 μ. περίπου από το επίπεδο της θάλασσας.
Το ΑΠ “ΤΡΟΥΛΑ-ΧΑΛΚΙΑΣ-ΚΟΡΦΗ” χωροθετείται δυτικά και σε άμεση γειτονία με το ΑΠ “ΦΡΟΥΔΙΑ- ΛΥΓΙΑΣ-ΠΛΑΤΥΒΟΛΟ”, μεταξύ των οικισμών Καρύδι, Κατσιδώνιο και Σίτανος, σε μέσο υψόμετρο 695 μ. περίπου από το επίπεδο της θάλασσας.
Η επιλογή των θέσεων εγκατάστασης των αιολικών πάρκων, έγινε μετά από σχολαστική εξέταση της περιοχής, ώστε να ικανοποιεί όλους τους περιορισμούς της σχετικής νομοθεσίας, να μην επηρεάσει αρνητικά το περιβάλλον, τους υπάρχοντες οικισμούς και τις εν γένει δραστηριότητες της ευρύτερης περιοχής.
Η θέση της εγκατάστασης των υπό μελέτη αιολικών πάρκων επιλέχθηκε με κριτήρια: Το πολύ υψηλό αιολικό δυναμικό της κάθε περιοχής εγκατάστασης. Την κατά το δυνατόν χρήση υφιστάμενων οδών για την οδοποιία πρόσβασης στην εγκατάσταση και τη γραμμή σύνδεσης με το δίκτυο της ΔΕΗ. Την καταλληλότητα του εδάφους για θεμελίωση. Τα υψομετρικά χαρακτηριστικά που τεχνικά είναι απαραίτητο να διαθέτουν οι θέσεις εγκατάστασης. Την κατά το δυνατόν μεγαλύτερη απόσταση από τα όρια των υφιστάμενων οικισμών και των περιοχών ιστορικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Η βέλτιστη δυνατή ένταξη της εγκατάστασης στο φυσικό ανάγλυφο, ώστε να περιοριστεί τυχόν αλλοίωση του φυσικού τοπίου και να εξασφαλιστεί η μικρότερη δυνατή οπτική όχληση, τόσο από το κύριο όσο και από τα συνοδά έργα. Την κατά το δυνατό μείωση των προκαλούμενων επιπτώσεων στο φυσικό περιβάλλον.
Τα δεδομένα
Επιπλέον για τον τελικό σχεδιασμό του υπό μελέτη έργου, όπως αυτός παρουσιάζεται στη νέα μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων που τέθηκε σε διαβούλευση και συγκεκριμένα για την επιμέρους χωροθέτηση των ανεμογεννητριών, ελήφθησαν υπόψη η τοπογραφία και τα ανεμολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής, ικανοποιώντας τον τεχνικό περιορισμό της ελάχιστης απόστασης μεταξύ τους ώστε να ελαχιστοποιηθούν τα φαινόμενα σκίασης και κοπωτικής φόρτισης τους. Συγκεκριμένα, ο σχεδιασμός του υπό μελέτη έργου ακολούθησε κριτήρια που σχετίζονται με τη βέλτιστη αξιοποίηση του αιολικού δυναμικού και τη βέλτιστη ενεργειακή απόδοση των ανεμογεννητριών, τη χαμηλή ένταση ατμοσφαιρικής τύρβης, τις επικρατέστερες διευθύνσεις του ανέμου με βάση τη στατιστική ανάλυση των πρόσφατων ανεμολογικών στοιχείων. Την ελάχιστη απόσταση ανάμεσα σε δύο διαδοχικές ανεμογεννήτριες σε σχέση με το ροδόγραμμα του ανέμου για την ελαχιστοποίηση του φαινομένου της αεροδυναμικής σκίασης. Την απόσταση μεταξύ δύο διαδοχικών Α/Γ, η οποία είναι μεγαλύτερη από την ελάχιστη επιτρεπόμενη (2,5 φορές της διαμέτρου της φτερωτής της ανεμογεννήτριας (2,5*133=332.5m), σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 49828, ΦΕΚ 2464Β/3.12.2008) «Έγκριση ειδικού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και της στρατηγικής μελέτης.
Οι μελετητές υποστηρίζουν πως για το σχεδιασμό του έργου στη νέα ΜΠΕ δόθηκε, ιδιαίτερη βαρύτητα στην εξέταση θεμάτων που αφορούν στο φυσικό περιβάλλον. Τα προτεινόμενα αιολικά πάρκα χωροθετούνται εκτός περιοχών του Εθνικού Καταλόγου Προστατευόμενων περιοχών του Ευρωπαϊκού οικολογικού Δικτύου ΝΑTURΑ 2000. Πλην τμήματος της προτεινόμενης οδοποιίας πρόσβασης καθώς η βασική πρόσβαση προς τα αιολικά πάρκα γίνεται μέσω της Επαρχιακής οδού «Μονή Τοπλού & Σητεία – Παλαίκαστρο – Βάι» η οποία εμπίπτει εντός της ΖΕΠ με κωδικό GR4320009. ’’Βορειοανατολικό άκρο Κρήτης”. Συγκεκριμένα εντός της εν λόγω περιοχής εμπίπτουν σημειακές επεμβάσεις εξομάλυνσης για τη διέλευση των βαρέων οχημάτων σε ακανόνιστα σχήματα. Οι επιφάνειες αυτές θα αποκατασταθούν μετά τη μεταφορά του εξοπλισμού.
