Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ήταν χθες το βράδυ κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση της Grant Thornton στην Κρήτη, παρουσία εκατοντάδων εκπροσώπων της οικονομικής και επιχειρηματικής ζωής του τόπου.
Η εκδήλωση με θέμα «Unlocking the Next Decade of Growth: Embracing Technology, Investment, and Global Expansion» έγινε στο Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου, υπό την αιγίδα του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Ηρακλείου.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας του Υπουργού:
Η Κρήτη δεν είναι απλώς και μόνο ένα νησί με βαριά ιστορική μνήμη. Είναι κάτι περισσότερο. Είναι τόπος που διαχρονικά αποτελεί σημείο αναφοράς. Σημείο αναφοράς για τη σχέση της Ελλάδας με το χρόνο, τη γεωγραφία και την ιστορική προοπτική.
Η Κρήτη βρίσκεται στο Νότο της χώρας μεν, στο κέντρο των εξελίξεων δε, ιστορικών αλλά, θα έλεγα, και καθημερινών. Στο πιο στρατηγικό σημείο της Μεσογείου και στο επίκεντρο των πολιτιστικών ρευμάτων από την Μινωική εποχή μέχρι σήμερα.
Η Κρήτη είναι τόπος εύφορος. Εδώ γεννήθηκαν πολιτισμοί που έγιναν η αφετηρία της ευρωπαϊκής ιστορίας. Στον τόπο αυτό γεννήθηκαν πνευματικές μορφές και πολιτικές ηγεσίες, που σφράγισαν τη νεότερη ιστορία της χώρας. Από τις τέχνες και τα γράμματα έως την πολιτική σκέψη και δράση η Κρήτη βρίσκει πάντοτε τον τρόπο να διαμορφώνει τις ελληνικές εξελίξεις σε διαφορετικές εποχές.
Σήμερα στην Κρήτη μεγάλα έργα υποδομών καθώς και κρίσιμες παρεμβάσεις στις μεταφορές, στην ενέργεια και στους υδάτινους πόρους ανοίγουν νέες προοπτικές και διαμορφώνουν ένα νέο υπόδειγμα προόδου. Πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, δημόσιες επενδύσεις και ιδιωτικές πρωτοβουλίες συνθέτουν ένα οικοσύστημα που αποδεικνύει ότι η περιφέρεια μπορεί να γίνει μοχλός εθνικής ισχύος.
Η επιχειρηματικότητα είναι «σήμα κατατεθέν» της Κρήτης
Τα οικονομικά μεγέθη επιβεβαιώνουν ξεκάθαρα αυτή τη δυναμική. Η Κρήτη συμμετείχε το 2023 με 5,1% στη συνολική περιφερειακή παραγωγή της χώρας.
Και έξω από τα εθνικά μας σύνορα η επιχειρηματικότητα αποτελεί «σήμα κατατεθέν» της Κρήτης: 153.775 επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται στο νησί – περίπου το 10% του συνόλου της χώρας – με κύκλο εργασιών 18,7 δισ. ευρώ.
Η δομή της οικονομίας συνδυάζει τον τουρισμό με το εμπόριο, τη δημόσια διοίκηση, την εκπαίδευση, την υγεία, τη διαχείριση ακίνητης περιουσίας, τη γεωργία, τη βιομηχανία και ενέργεια. Δικαίως, λοιπόν, μιλάμε για ένα πολυσύνθετο παραγωγικό μίγμα, που προσδίδει στην περιοχή ανθεκτικότητα και προοπτική.
Η αγορά εργασίας παρουσιάζει πολύ θετική εικόνα: το ποσοστό ανεργίας διαμορφώθηκε το 2024 στο 8,6%, ενώ στο Γ΄ τρίμηνο 2025 – δηλαδή την περίοδο αιχμής – υποχώρησε στο 3,1%, αποτυπώνοντας την πλήρη δυναμική του νησιού.
Η Ελλάδα πρωτοστατεί στην υπεράσπιση του Διεθνούς Δικαίου
Κυρίες και κύριοι,
Θα έλεγα συνολικά για τη χώρα, τώρα, πλέον, όχι μόνο για την Κρήτη, ότι αυτό το οποίο κάποτε αποκαλούσαμε ως εθνικό στόχο “επιστροφή στην κανονικότητα”, δεν ήταν και δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί και να διατηρηθεί. Και αυτό γιατί πέρα από τα σοβαρά προβλήματα που έκαναν την κανονικότητα, τότε, να μοιάζει με πολύ φιλόδοξο, με άπιαστο στόχο, εμφανίστηκαν στην πορεία των τελευταίων ετών και νέα πρωτόγνωρα εμπόδια.
Πανδημία. Πόλεμος στα σύνορα της Ευρώπης, ο οποίος επιμένει, οι κάθε λογής προκλήσεις στα ελληνικά σύνορα αλλά και οι σοβαρές πληθωριστικές πιέσεις.
Όλα αυτά απείλησαν να ανατρέψουν την πορεία επιστροφής στην κανονικότητα.
Παρ’ όλα αυτά η κυβέρνηση επέμεινε σε μια στρατηγική η οποία κατά βάση ήταν διπλή. Να επιλύει χρόνιες παθογένειες μέσω μεταρρυθμίσεων, εκκρεμότητες δεκαετιών, εμμένοντας στην εφαρμογή ενός προγράμματος το οποίο ήταν πολύ καλά σχεδιασμένο. Και παράλληλα, να αντιδρά γρήγορα. Να μπορεί δηλαδή με αποτελεσματικότητα, με αξιοπιστία να παρεμβαίνει στο απρόβλεπτο, σε όλες τις προκλήσεις οι οποίες εμφανίζονται.
Οι νέες γεωπολιτικές ανακατατάξεις, ο διεθνής ανταγωνισμός γύρω από την τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη, στις υποδομές, στις αλυσίδες αξίας δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι χώρες, βασικά, καλούνται να επιλέξουν ρόλο.
Η Ελλάδα έχει επιλέξει και υπηρετεί τον ρόλο του αξιόπιστου εταίρου και πλέον του πυλώνα σταθερότητας.
Υπάρχει μια ευρύτερη ευρωπαϊκή και διεθνής συζήτηση σχετικά με τη μεταβαλλόμενη σχέση ανάμεσα στο δίκαιο και την ισχύ.
Αν το δίκαιο, δηλαδή, διατηρεί την ισχύ του ή αν εισερχόμαστε εκ νέου σε μια εποχή όπου η ισχύς δημιουργεί δίκαιο.
Η Ελλάδα απαντάει τολμηρά σε αυτό το ερώτημα. Για εμάς, βασικά, δεν υπάρχει δίλημμα.
Πρωτοστατούμε στο σεβασμό και την υπεράσπιση των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου ως καθοριστικού παράγοντα των διεθνών σχέσεων.
Παράλληλα, εργαζόμαστε άοκνα και συστηματικά για την αδιάκοπη ενίσχυση της ισχύος της χώρας μας.
Η ευθύνη και το καθήκον της διακυβέρνησης σε αυτόν τον τόπο είναι το να απαντά καταφατικά και έμπρακτα και στα δύο ζητούμενα.
Η ισχυρή Ελλάδα στην οικονομία και στη διπλωματία.
Η ισχυρή Ελλάδα στην άμυνα και στις θάλασσες
Είναι η Ελλάδα που καλύτερα από ποτέ μπορεί να υποστηρίζει τα εθνικά δίκαια τα οποία σαφώς εκπορεύονται από το Διεθνές Δίκαιο.
Με τους γείτονες μας συνομιλούμε επι «ίσοις όροις»
Και θα έλεγα ότι η ουσία της πολιτικής είναι να βάζεις πέρα και πάνω από όλα το εθνικό συμφέρον τον τόπο σου.
Και σε αυτό το πλαίσιο, συνομιλούμε με όλους τους γείτονές μας με αυτοπεποίθηση, με την αυτοπεποίθηση που πηγάζει από τις καθαρές θέσεις της εξωτερικής μας πολιτικής.
Επιστρέψαμε χθες από την Άγκυρα, όπου υπογράψαμε μια σειρά από σημαντικές συμφωνίες, και υπήρξαν και κάποιες άλλες οι οποίες ανακοινώθηκαν προφορικώς, αλλά το σημαντικότερο είναι ότι συνομιλούμε επί ίσοις όροις.
Είχαμε μια ειλικρινή συζήτηση με τον Υπουργό Οικονομικών τον κύριο Σιμσέκ. Συμφωνήσαμε να ενισχύσουμε τις εμπορικές μας σχέσεις. Δεν έχουμε το φόβο του διαλόγου. Γιατί διαθέτουμε την αυτοπεποίθηση και την αποφασιστικότητα των καθαρών θέσεων. Αναζητούμε συγκλίσεις χωρίς να επιτρέπουμε την παραμικρή αμφισβήτηση των εθνικών δικαίων μας.
Η ιστορία διδάσκει ότι οι μεγάλες εθνικές τομές πραγματοποιούνται όταν η πολιτική ηγεσία κατορθώνει να συνδυάσει μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό με μια καθαρή στρατηγική στο εξωτερικό. Εγώ εδώ θα πω ότι αυτή είναι και η κληρονομιά του Ελευθερίου Βενιζέλου, μιας και είμαστε σε αυτό εδώ το νησί. Όταν μπορούμε δηλαδή να αφουγκραστούμε τη βοή των επερχόμενων γεγονότων και να κινηθούμε έγκαιρα με προορατικότητα.
Αυτός είναι ο αγώνας της σημερινής Ελλάδας να αξιοποιήσει τη δυναμική της, να ενισχύσει την οικονομία της και να θωρακίσει τη θέση της στην περιοχή. Θα συνεχίσουμε έτσι; Ή θα παίξουμε στα ζάρια όσα με κόπους και θυσίες κατακτήσαμε όλα αυτά τα χρόνια;
Βασικά σήμερα υπάρχει ένα θεμελιώδες πολιτικό δίλημμα. Και θα έλεγα και ένα δίλημμα γενιάς.
Θα είναι η επόμενη δεκαετία μία δεκαετία σταθερότητας και αποφασιστικότητας για διαρκή πρόοδο και βελτίωση; Ή όπως έχει συμβεί στο παρελθόν θα υπάρξει ξανά ομφαλοσκόπηση. Οπισθοχώρηση, παλινδρόμηση. Επιστροφή του εκκρεμούς στην εσωστρέφεια και στην απώλεια προσανατολισμού.
Η Ελλάδα έχει θυσιάσει τις θυσίες της στο παρελθόν
Το ερώτημα δεν είναι απλό και το ερώτημα δεν είναι και εύκολο και αυταπόδεικτο ότι θα απαντηθεί σωστά αν δει κανείς την μακρά ελληνική ιστορία. Γιατί η Ελλάδα έχει οπισθοχωρήσει στο παρελθόν. Η Ελλάδα έχει θυσιάσει τις θυσίες της στο παρελθόν. Μόνο και μόνο για να αναγκαστεί να τις επαναλάβει.
Δεν πρέπει να το επιτρέψουμε αυτή τη φορά. Πρέπει να κλειδώσουμε όσα πετύχαμε.
Να τα θωρακίσουμε διπλά και τριπλά.
Θα έλεγα και κάτι ακόμα.
Πρέπει να καταστεί εθνικός στόχος, πάθος και πείσμα, να μπούμε και στο πλαίσιο πραγμάτων τα οποία συζητούσατε πριν, να παράγουμε ελληνικά προϊόντα και αυτά να κατακτήσουν το μεγαλύτερο κομμάτι του κόσμου, αν αυτό είναι δυνατόν, να φτάσουν στις περισσότερες γωνίες της γης. Να δοκιμάζουμε διαρκώς τις δυνάμεις μας και σε τομείς που σήμερα καλύπτονται, εγώ θα έλεγα κυρίως από εισαγωγές.
Ο Έλληνας μπορεί να είναι δημιουργός στην τεχνολογία, στη ναυπηγική, στη ρομποτική, στην αεροναυτική και σε άλλα πεδία.
Πρέπει να το πιστέψουμε και αφού το πιστέψουμε, πρέπει να ορίσουμε ένα προς ένα τα βήματα για να μπορέσουμε αυτό να το κατακτήσουμε.
Η Ελλάδα αν θέλει να αποκτήσει μεγαλύτερες δυνατότητες, αν θέλει πραγματικά να αλλάξει εποχή όχι μόνο στο ημερολόγιο αλλά επί της ουσίας, αν θέλει να διαμορφώσει αλλιώς την τρίτη εκατονταετία της ιστορικής της διαδρομής, πρέπει να αντικαταστήσει – στον βαθμό που το κάνει – την επιλογή της κατανάλωσης, με το όραμα της δημιουργίας, με το όραμα της παραγωγής.
Μπορούμε να κατασκευάσουμε μόνοι μας το μέλλον που θέλουμε.
Δεν χρειάζεται πάντοτε να το αγοράζουμε έτοιμο.
Η οικονομία δεν είναι μόνο οι αριθμοί. Είναι οι άνθρωποι πίσω από τους αριθμούς.
Κυρίες και Κύριοι,
Η οικονομία, και αυτό το λέω και ως Υπουργός Οικονομικών, δεν είναι απλώς αριθμοί.
Είναι οι άνθρωποι πίσω από τους αριθμούς. Ωστόσο, χωρίς τον ορθολογισμό των αριθμών, δεν υπάρχει οικονομία που να υπηρετεί τους πολλούς.
Σήμερα, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να κινείται με βηματισμό ταχύτερο από εκείνον της Ευρώπης, αναφέρθηκε και πριν. Η ανάπτυξη προβλέπεται με ρυθμό 2,4% για το 2026, αριθμός περίπου διπλάσιας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ ο πληθωρισμός σταθεροποιήθηκε, κάτι το οποίο σημαίνει ότι βασικά δεν παράγεται αυτή τη στιγμή νέα ακρίβεια. Η ακρίβεια στην αγορά και ιδιαίτερα στα τρόφιμα και στην ενέργεια που έχει συσσωρευτεί, γίνεται συστηματική προσπάθεια να αντιμετωπιστεί μέσα από τις στοχευμένες πρωτοβουλίες αύξησης της αγοραστικής δύναμης, όπως αυτές που ανακοινώθηκαν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο. Αποτυπώθηκαν σε σχετικό σχέδιο νόμου καθώς και στον Προϋπολογισμό του 2026 και υλοποιούνται ήδη αυτή τη στιγμή από το τέλος του Ιανουαρίου, συνολικά.
Ο κατώτατος μισθός αυξάνεται συνολικά κατά 46% από το 2021 έως το 2027. Οι καθαρές αμοιβές μετά τις μειώσεις φόρων και εισφορών αυξάνονται ταχύτερα από τον σωρευτικό πληθωρισμό. Οι χαμηλοσυνταξιούχοι στηρίζονται με μόνιμες και έκτακτες ενισχύσεις, με δικαιότερη φορολογία, με σταδιακή άρση των αδικιών της προσωπικής διαφοράς. Οι εργαζόμενοι βλέπουν αυξημένες καθαρές αποδοχές. Οι οικογένειες με παιδιά και οι νέοι ωφελούνται περισσότερο, ενώ οι ασφαλιστικές εισφορές μειώνονται περισσότερο. Και έτσι η φορολογική πολιτική γίνεται πιο δίκαιη και πιο αναπτυξιακή. Γιατί όντως το βάρος της, ακόμα και σήμερα, παραμένει μεγάλο.
Μειώνονται τα τεκμήρια διαβίωσης, ο ΕΝΦΙΑ περιορίζεται. Για τους μικρούς οικισμούς – το βιώνετε εδώ στην Κρήτη – θα μηδενιστεί σε βάθος διετίας, ήδη κόπηκε κατά 50%. Ενισχύονται οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αγρότες, στηρίζονται οι ακριτικές και οι νησιωτικές περιοχές της χώρας με μειώσεις ΦΠΑ και ειδικά μέτρα.
Πρόκειται, βασικά, για τη μεγαλύτερη παρέμβαση στη φορολογία φυσικών προσώπων των τελευταίων δεκαετιών. Ο τρόπος που το είχαμε περιγράψει τότε ο Πρωθυπουργός και εγώ και το Οικονομικό Επιτελείο: ήταν η μεγαλύτερη φοροαπαλλαγή της Μεταπολίτευσης.
Θα μπορούσε να μας προσάψει κάποιος καλόπιστος παρατηρητής ότι καλά όλα τα παραπάνω, αλλά μοιάζουν σαν μία απρόσωπη λίστα μέτρων χωρίς κάποια σαφή πολιτική στόχευση, ότι είναι λίγο από όλα για όλους.
Κατά τη γνώμη μου, δεν θα μπορούσε να κάνει μεγαλύτερο λάθος.
Διότι όλα τα παραπάνω συναποτελούν μια πολιτική κοινωνικής δικαιοσύνης στην πράξη. Πρόκειται για τη δίκαιη απόδοση της ανάπτυξης πίσω στους πολίτες.
Και εγώ θα πω για κάτι τελείως διαφορετικό από εκείνο το οποίο σήμερα βιώνουν οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, δηλαδή να βρεθούν σε μια εκδοχή της δικιάς μας παλιάς θέσης, να πρέπει να διαχειριστούν μέτρα λιτότητας, όχι φυσικά στον βαθμό κατά τον οποίο τα υπέστημεν εμείς, αλλά σίγουρα να πρέπει να διαχειριστούν μια δύσκολη κατάσταση για τους προϋπολογισμούς τους και δη πλέον τα μεγαλύτερα κράτη από εμάς. Πρόβλημα το οποίο την προηγούμενη δεκαετία αφορούσε την Περιφέρεια της Ευρώπης, πλέον σε πολύ μεγάλο βαθμό, βλέπει και νιώθει κανείς ότι αφορά τον πυρήνα της.
Και αυτό είναι κάτι το οποίο επί της ουσίας δρα καθοριστικά στην ευρύτερη ευρωπαϊκή εξίσωση αυτή τη στιγμή σε ό,τι αφορά την ευρωπαϊκή πλέον δημοσιονομική σταθερότητα.
Η κυβέρνηση αυτή αντιστέκεται σθεναρά στις σειρήνες που θα ήθελαν πυροτεχνήματα συγκινησιακής φόρτισης με παροχές χωρίς τέλος, αυξήσεις χωρίς μέλλον.
Αν το έδαφος δεν είναι σταθερό, δεν μπορείς να χτίσεις πάνω του
Επιλέγουμε πολιτικές οι οποίες είναι υπεύθυνες γιατί επιλέγουμε να μην περάσουμε το λογαριασμό στην επόμενη γενιά. Πολιτικές που σηματοδοτούν μια πολιτική για μια καλύτερη και πιο δίκαιη κοινωνία.
Για μια κοινωνία που θέλουμε να προχωράει μπροστά χωρίς αποκλεισμούς και χωρίς κερδισμένους και χαμένους. Παροχές χωρίς τέλος και χωρίς μέλλον έχει γνωρίσει η Ελλάδα στο παρελθόν και είδαμε τα αποτελέσματα.
Σήμερα σχεδιάζουμε και εφαρμόζουμε πολιτικές που έχουν μέλλον χωρίς τέλος και όχι ένα ψευδεπίγραφο μέλλον που θα βρει τέλος στην επόμενη στροφή της συγκυρίας.
Η επιλογή της δημοσιονομικής σταθερότητας δεν είναι μια απόφαση λογιστικής φύσεως. Δεν είναι μια λογιστική απόφαση. Η σταθερότητα είναι κοινωνική πολιτική με βάθος ορίζοντα. Αν το γήπεδο δεν είναι σταθερό, αν το έδαφος δεν είναι σταθερό, δεν μπορείς να χτίσεις πάνω του. Και νομίζω ότι αυτό το κατάλαβε πολύ καλά στο πετσί τους μια ολόκληρη γενιά, η οποία υπέστη το κόστος που της παρεδόθη από τις προηγούμενες.
Η μείωση του χρέους, η ενίσχυση της αξιοπιστίας της χώρας μειώνουν το κόστος δανεισμού, απελευθερώνουν πόρους για το κοινωνικό κράτος, φέρνουν περισσότερο πραγματικό και φθηνότερο χρήμα στην πραγματική οικονομία. Και όλο αυτό μεταφράζεται- μεταφράζεται σε περισσότερες επενδύσεις, σε καλύτερους μισθούς, περισσότερες δουλειές. Η αστάθεια στραγγίζει τη ρευστότητα, αυξάνει την ανεργία και οδηγεί σε φαύλους κύκλους λιτότητας, καθώς και αβεβαιότητας.
Αντίθετα, η εμπιστοσύνη μεταφράζεται σε επενδυτικές εξελίξεις. Θα αναφέρω ένα παράδειγμα, επειδή αναφερθήκατε πριν, σε συγχωνεύσεις και εξαγορές. Η ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο δίκτυο της Euronext είναι μια πολύ σοβαρή εξέλιξη, η οποία ενισχύει τη ρευστότητα και εντάσσει την Ελλάδα στον πυρήνα της ευρωπαϊκής χρηματοοικονομικής ζωής. Το Χρηματιστήριο της Αθήνας πλέον θα είναι κομμάτι ενός δικτυού το οποίο θα συνδέεται αυτόματα με το Παρίσι, το Άμστερνταμ τις Βρυξέλλες, το Δουβλίνο. Και αυτό είναι μεγάλο κομμάτι του πώς θα μπορέσουμε να κατακτήσουμε μια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και είναι μεγάλο κομμάτι του πώς οι ελληνικές επιχειρήσεις θα μπορέσουν να βρουν και περισσότερες ευκαιρίες χρηματοδότησης. Δημιουργούνται δηλαδή οι συνθήκες για ισχυρότερες επιχειρήσεις και για συγχωνεύσεις που αυξάνουν την παραγωγικότητα και την αγοραστική δύναμη. Η εθνική οικονομία και το τραπεζικό σύστημα θα είναι έτσι σε θέση να υποστηρίξουν ξανά όχι αυτό που λέγαμε παλιά τη δημιουργία εθνικών πρωταθλητών αλλά πλέον Ευρωπαίων Πρωταθλητών που μπορούν να έχουν το ελληνικό εθνικό χρώμα.
Οι επιχειρήσεις καλούνται να ανταγωνιστούν σε παγκόσμια κλίμακα
Και αυτό είναι πολύ σημαντικότερο, γιατί πλέον ο ανταγωνισμός είναι παγκόσμιος. Οι επιχειρήσεις καλούνται να ανταγωνιστούν σε παγκόσμια κλίμακα και αυτή την κλίμακα είναι που πρέπει να μπορέσουμε να κατακτήσουμε και στην Ελλάδα και ευρύτερα στην Ευρώπη, να αφαιρέσουμε τα εμπόδια που υπάρχουν μεταξύ μας, να θεμελιώσουμε την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Αυτό θα δώσει μια ώθηση στην ανάπτυξη, όχι μόνο στην ελληνική αγορά. Γιατί υπάρχει αυτό το ερώτημα, το οποίο ετέθη πριν. Υπάρχει και τίθεται με πολύ σαφή τρόπο: «μετά το Ταμείο Ανάκαμψης τι;» με δεδομένες τις δημογραφικές πιέσεις που έχουμε στην Ελλάδα, με δεδομένο το ευρύτερο πλαίσιο της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, με δεδομένες άλλες κρίσεις, όπως η κλιματική κρίση που έχει και αυτή τις συνέπειές της, οικονομικές και κοινωνικές. Αλλά πλέον υπάρχει μία κουλτούρα σταθερότητας, πεποίθησης ότι αυτή η χώρα, όπως και αυτός ο τόπος εδώ, έχει τεράστιες δυνατότητες και μπορούν αυτές να απελευθερωθούν συνολικά μέσα από διαρκείς μεταρρυθμίσεις και διαρκείς αλλαγές και βέβαια μέσα από τη διαρκή αξιοποίηση πλεονεκτημάτων και αφαίρεση εμποδίων. Γιατί πρέπει να κάνουμε και τα δύο, γιατί ακόμα έχουμε εμπόδια. Η ψηφιοποίηση ήταν μια πολύ μεγάλη κατάκτηση της χώρας, αυταπόδεικτα. Αγκαλιάστηκε από όλο τον κόσμο, ανεξάρτητα από κόμμα, ανεξάρτητα από παράταξη, διευκόλυνε τους πάντες. Τι καλύτερο από το να μην μπορεί, να μην χρειάζεται να έχεις μια φυσική επίσκεψη σε μια δημόσια υπηρεσία , είτε είσαι επιχειρηματίας, είτε είσαι ένας απλός πολίτης που απλώς δεν θέλει να ταλαιπωρείται.
Αλλά αυτή η στρατηγική έχει ακόμα πολλά βήματα για να υλοποιηθεί εξ ολόκληρου. Γιατί για κάθε μία υπηρεσία η οποία έχει ψηφιοποιηθεί και έχει απλουστευτεί, υπάρχουν ακόμη οι εκκρεμότητες διασυνδέσεων, απλουστεύσεων, βελτιώσεων, είτε αυτό αφορά το Κτηματολόγιο, είτε αφορά τις πολεοδομίες, είτε αφορά τις ίδιες τις Εφορίες.
Αλλά αυτή η στρατηγική θα γίνει. Αυτή η στρατηγική θα ολοκληρωθεί και χάρη στο Ταμείο Ανάκαμψης. Και όλο αυτό συνιστά από μόνο του μία αναπτυξιακή ώθηση, η οποία μαζί με την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων μας, του φυσικού μας χώρου, μεταρρυθμίσεων οι οποίες απελευθερώνουν δυναμικό. Αναφέρθηκε πριν ο κύριος Βέττας στην Παιδεία, στην εκπαίδευση, σε μεταρρυθμίσεις οι οποίες εκκρεμούν και αναφέρθηκε να ξεκινήσουμε από κάπου. Συμφωνώ. Προσπαθήσαμε και ξεκινήσαμε να το κάνουμε, ξεκινώντας από τους παιδικούς σταθμούς, αλλά ακόμη και η ιστορική ανορθογραφία του να είσαι η μόνη χώρα στον κόσμο που φοβάται να έχει Μη Κρατικά Πανεπιστήμια- πέρα από την ουσία της πράξης, πέρα από το γεγονός ότι γίναμε ένας τόπος όπου δεν δεχότανε ξένους φοιτητές επί της ουσίας, στην κλίμακα που μου είπανε χθες στην Τουρκία. Ρωτήσαμε πόσοι είναι οι ξένοι φοιτητές που σπουδάζουν στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλες πόλεις της Τουρκίας και ακούσαμε ένα δυσθεώρητο αριθμό. Γιατί όχι εδώ; Τι φοβόμαστε;
Κάθε μεταρρύθμιση απελευθερώνει αναπτυξιακό δυναμικό
Γιατί όχι στην Κρήτη, γιατί όχι στην Ελλάδα; Κάθε μεταρρύθμιση – η ουσία της κάθε μεταρρύθμισης είναι ακριβώς αυτή: απελευθερώνω – απελευθερώνει δυναμικό, απελευθερώνει αναπτυξιακές δυνατότητες και πάνω απ’ όλα απελευθερώνει αυτό το οποίο σκέφτεσαι. Γιατί το θεμελιώδες πνεύμα δημιουργίας το οποίο πρέπει να έχεις, είτε αυτό αφορά μια επιχείρηση, είτε αυτό αφορά ένα άτομο, είτε αυτό αφορά έναν τόπο, είτε αυτό αφορά μια χώρα είναι να τολμάς. Και να πιστεύεις στον εαυτό σου. Λοιπόν, εκεί είμαστε. Έχουμε πολλά πράγματα μπροστά μας. Προφανή πράγματα τα οποία πρέπει να κάνουμε, αφενός να ολοκληρώσουμε το Ταμείο Ανάκαμψης. Να ολοκληρώσουμε όλη εκείνη τη στρατηγική πάταξης της φοροδιαφυγής, η οποία ήταν μία μάστιγα. Όταν συζητούσαμε την υποψηφιότητά μου στο Eurogroup κοιτούσαμε τα πρωτοσέλιδα 10 χρόνια πίσω. Και βλέπουμε ότι τα πρωτοσέλιδα σε χώρες, όπως η Γερμανία, παντού ήταν «η Ελλάδα, η πρωταθλήτρια της φοροδιαφυγής». Και τώρα αυτό γυρνάει πίσω και μας λένε, «πείτε μας πως το κάνατε». Και απαντάμε. Η λέξη «ύβρις» είναι ελληνική.
Γιατί ακόμη έχουμε εκκρεμότητες, έχουμε ακόμη στοιχήματα που πρέπει να κερδηθούν, πολίτες που πρέπει να στηριχθούν. Κόσμο που θέλει τη βοήθειά μας. Φυσικά και δεν έχουν λυθεί όλα τα προβλήματα. Ποιος τολμά να πει κάτι τέτοιο; Αλλά φυσικά και η μόνη στρατηγική για να τα λύσεις είναι να οικοδομείς βήμα-βήμα, όροφο-όροφο, με σηκωμένα μανίκια, με αίσθηση λαθών όταν τα κάνεις, αναγνώρισή τους και φυγή προς στα εμπρός. Αυτό είναι, λοιπόν, θα έλεγα, κλείνοντας αυτήν την ανάλυση, σε ό,τι αφορά, τόσο την θέση της Ελλάδας, όσο και ευρύτερα την θέση της Ευρώπης, ότι αυτό πρέπει να πιστέψουμε αυτή τη στιγμή, στο κουράγιο του να συνεχίσουμε, στην αντοχή την οποία δείξαμε, η οποία ήταν πολύ μεγαλύτερη από αυτή την οποία έδειξαν άλλες χώρες ή δείχνουν άλλες χώρες σήμερα και στη θεμελιώδη πεποίθηση ότι όλα αυτά μπορούμε να τα κατακτήσουμε – εγώ θα πω όχι παρά το περιβάλλον αστάθειας, ειδικά σε περιβάλλον αστάθειας – η Ελλάδα του 2026 δεν είναι η Ελλάδα του 2019.
Και αυτό ακριβώς είναι το επίκεντρο της συνταγής του να μπορέσουμε να λύσουμε όλα εκείνα τα οποία εκκρεμούν. Χρειάζεται να είμαστε ανυπόμονοι, αλλά χρειάζεται να είμαστε δημιουργικά ανυπόμονοι, όχι ανυπόμονοι με έναν τρόπο που θα μας παλινδρομήσει στο χθες. Η Κρήτη φυσικά διδάσκει πάρα πολλά θετικά πράγματα σε αυτή την εξίσωση την οποία μόλις περιέγραψα και έχουμε σε εξέλιξη πολύ σημαντικά έργα. Πρόκειται για τον ΒΟΑΚ. Ο ΒΟΑΚ μαζί με το Μετρό της Θεσσαλονίκης ήτανε εκείνα τα έργα που κανείς ποτέ δεν πίστευε ότι θα δημιουργηθούν στην Ελλάδα. Το Μετρό της Θεσσαλονίκης έγινε. Εδώ ακόμη, είμαστε σε εκκρεμότητα.
Κοιτάζω όλες και όλους εσάς και σας λέω ότι το έργο αυτό θα γίνει. Και όλες οι ιστορικές εκκρεμότητες αυτής της χώρας μία-μία θα υλοποιούνται. Και έχουμε βέβαια και άλλα έργα υποδομής τα οποία γίνονται στο νησί. Έργα από την Κίσσαμο μέχρι τον Άγιο Νικόλαο και μελλοντικά σε ό,τι αφορά τον ΒΟΑΚ, 55 χιλιόμετρα έως την Σητεία. Ο ΒΟΑΚ βασικά είναι το μεγαλύτερο έργο υποδομής στη χώρα. Είναι ενεργοποιημένος με σύμβαση και οι τρεις εργολαβίες που αφορούν τα τμήματα Κίσσαμος, Χανιά, Ηράκλειο, Χερσόνησος, Χερσόνησος-Νεάπολη και Νεάπολη-Άγιος Νικόλαος με συνολικό κόστος περί τα 2,5 δισ. ευρώ. Σήμερα είναι το μεγαλύτερο έργο αυτοκινητόδρομου στην Ευρώπη.
Στα έργα της Κρήτης ξεχωρίζει ακόμη και το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι. Το ποσοστό ολοκλήρωσης του βρίσκεται σήμερα στο 68% και προβλέπεται να ολοκληρωθεί το 2027 και να λειτουργήσει το 2028. Μια επένδυση 1 δισ. ευρώ. Είναι το μεγαλύτερο έργο αεροδρομίου στη χώρα αυτή τη στιγμή. Ολοκληρώθηκε, επίσης, η ηλεκτρική διασύνδεση με την Αττική, ύψους 1,1 δισ. ευρώ και δυναμικού 1 γιγαβάτ και τέθηκε σε λειτουργία το Μάιο. Είναι η δεύτερη διασύνδεση μετά τη διασύνδεση του 2021 της Κρήτης με την Πελοπόννησο, με την οποία αίρεται πλήρως η ενεργειακή απομόνωση του νησιού.
Στα παραπάνω έργα προστίθενται οι φοιτητικές εστίες στο Πανεπιστήμιο Κρήτης προϋπολογισμού 255 εκατομμυρίων ευρώ και διάρκεια σύμβασης 30 ετών. Το φράγμα Βραμιανών ύψους 55 εκατομμυρίων ευρώ, αλλά καθώς και το διπλό φράγμα στο Λασίθι. Έγιναν όλα; Πετύχαμε σε όλα; Φυσικά και όχι. Θα παραδεχτούμε λάθη, αστοχίες και καθυστερήσεις και θα πούμε καθαρά ότι ο χρόνος προχωρά και μαζί του αυξάνονται οι απαιτήσεις και οι προσδοκίες των πολιτών. Γι’ αυτό και όσα περιέγραψα πριν, κυρίες και κύριοι, δεν είναι το τέλος. Είναι ένα εφαλτήριο. Δεν είναι μια κατάληξη. Είναι μια νέα αφετηρία.
Το όραμα για το αύριο πρέπει να είναι μία Ελλάδα που μπορεί να επιλύει προβλήματα πιο γρήγορα και πιο δραστικά
Τα επόμενα χρόνια, αλίμονο, αν χάσουμε, όλα όσα κατακτήσαμε. Όχι για να μείνουμε στο ίδιο σημείο, αλλά για να πατήσουμε πάνω σε αυτά που πετύχαμε, ώστε να χτίσουμε μια πιο ισχυρή οικονομία, μια πιο δίκαιη κοινωνία. Μια κυβέρνηση 7 ετών περίπου πλέον για να συνεχίσει μετά την ολοκλήρωση της θητείας της για άλλα 4 χρόνια πρέπει να αναμετρηθεί με τον εαυτό της και πρέπει να καταφέρει να τον υπερβεί. Η σύγκριση με την αντιπολίτευση μας ευνοεί, αλλά η εύνοια αυτή δεν μας αρκεί και δεν αρκεί και στην ελληνική κοινωνία. Το όραμα για το αύριο πρέπει να είναι μία Ελλάδα που μπορεί να επιλύει προβλήματα πιο γρήγορα και πιο δραστικά και που έχει την αυτοπεποίθηση να θέτει στόχους ευρωπαϊκής εμβέλειας στην οικονομία, στις κοινωνικές κατακτήσεις, στο Κράτος. Δεν μας αρκεί το λίγο. Δεν μας αρκεί η πιθανώς ευμενής σύγκριση με άλλες περιφερειακές χώρες ή η σύγκριση που βλέπουμε σήμερα στις αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων.
Θέλουμε στο μέλλον να αναμετρηθούμε με εκείνους που έχουν πετύχει τις καλύτερες επιδόσεις σε κάθε τομέα. Ειδικά, εγώ θα έλεγα στους τομείς εκείνους στους οποίους πραγματικά μπορούμε και εμείς να κατακτήσουμε κορυφές. Σε κάποια πεδία, όπως το ψηφιακό κράτος που ανέφερα πριν, κατορθώσαμε πρωτιές τα προηγούμενα χρόνια, ξεκινώντας από πάρα πολύ χαμηλά. Δεν ήταν εύκολο, ακόμη και να τις πιστέψουν πολλοί ακόμη και όταν έκαναν κλικ στον υπολογιστή τους.
Με όχημα την γνώση, την τεχνολογία, αλλά προπαντός με μια νέα νοοτροπία αποφασιστικότητας, αυτοπεποίθησης, με μια νέα νοοτροπία που επικεντρώνεται στη δημιουργία και όχι στην οπισθοδρόμηση, μπορούμε να πάμε ακόμα πιο μπροστά.
Και στον αγώνα αυτό θέλουμε η Κρήτη να πρωτοστατήσει και θέλουμε να δείξει τον δρόμο.
