Ο ιατρικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πλέον δυναμικά αναπτυσσόμενους τομείς της παγκόσμιας οικονομίας, προσφέροντας σημαντικά πολλαπλασιαστικά οφέλη, όπως η μείωση της ανεργίας και η αύξηση του ΑΕΠ στις περιοχές όπου αναπτύσσεται. Η Ελλάδα, και ειδικότερα η Κρήτη με τον ποιοτικό τουρισμό της, διαθέτει σημαντικές προοπτικές σε αυτόν τον τομέα. Σε μια χρονική περίοδο όπου διατυπώνονται ενστάσεις και γκρίνιες για τον τουρισμό που αυξάνεται σε αριθμό, αλλά αδυνατεί να προσφέρει στην τοπική οικονομία με πραγματικές δαπάνες, η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού, αποτελεί μια νέα μορφή με αυξημένο ενδιαφέρον για τις περιοχές που έχουν αναπτύξει τον ποιοτικό τουρισμό, όπως αυτή του Αγίου Νικολάου.
Η Κρήτη, και ειδικότερα η ανατολική περιοχή της, με τον καθιερωμένο ποιοτικό της τουρισμό, εμφανίζει ιδιαίτερες προοπτικές για την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού. Μια έρευνα που διεξήχθη από το Εργαστήριο Financial Engineering του Πολυτεχνείου Κρήτης αναδεικνύει την ισχυρή δυναμική του νησιού. Τόσο οι ξενοδόχοι (ιδίως 4 και 5 αστέρων), όσο και οι ιατροί της Κρήτης είναι θετικά διακείμενοι προς την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού. Συγκεκριμένα, το 86,05% των ξενοδόχων πολυτελών ξενοδοχείων στην Κρήτη πιστεύουν ότι ο ιατρικός τουρισμός μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη της περιοχής, ενώ το 44,44% των ξενοδόχων θεωρεί την τοπική αγορά έτοιμη να υποστηρίξει τέτοιες υπηρεσίες. Από την πλευρά της ζήτησης, το 70% των τουριστών που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσε ότι θα επισκεπτόταν την Κρήτη για ιατρικές υπηρεσίες, με τη μεγαλύτερη ζήτηση να προέρχεται από τουρίστες της Βόρειας Ευρώπης και άλλων χωρών της Μεσογείου.
Η ηλικιακή κατηγορία με τη μεγαλύτερη πρόθεση για ιατρικό τουρισμό είναι οι 35-64 ετών. Η βούληση για λήψη ιατρικών υπηρεσιών στην Κρήτη αυξάνεται όσο αυξάνεται το οικογενειακό εισόδημα, με τα μεγαλύτερα ποσοστά θετικών απαντήσεων να καταγράφονται στις εισοδηματικές κατηγορίες 60.001-80.000 ευρώ (75,56%), 80.001-100.000 ευρώ (74,42%) και άνω των 120.000 ευρώ (84,91%). Αυτό συνάδει με τον χαρακτηρισμό της περιοχής ως προορισμού ποιοτικού τουρισμού, καθώς οι ιατρικοί τουρίστες έχουν υψηλότερη κατά κεφαλή δαπάνη (€5.000 έναντι € 1.500 ενός απλού τουρίστα), με συνολικά έσοδα ανά επισκέπτη που κυμαίνονται μεταξύ 7.000 και 10.000 ευρώ.Οι γυναίκες είναι πιο θετικά διακείμενες στην κατανάλωση υπηρεσιών ιατρικού τουρισμού, ιδίως όσον αφορά την εξωσωματική γονιμοποίηση.
Οι τομείς
Οι τομείς που αναγνωρίζονται ως πλέον υποσχόμενοι για την Κρήτη είναι η οφθαλμολογία (23,5%), η εξωσωματική γονιμοποίηση (20,8%), οι υπηρεσίες χρόνιας αιμοκάθαρσης (15,2%) και οι οδοντιατρικές υπηρεσίες (13%). Αυτοί οι τομείς συμπληρώνουν τις γενικότερες δημοφιλείς ιατρικές υπηρεσίες στον ιατρικό τουρισμό, όπως η αισθητική χειρουργική, οι ορθοπεδικές και καρδιολογικές επεμβάσεις, και οι ιαματικές θεραπείες.
Το ήπιο κλίμα της περιοχής προσφέρει ιδανικές συνθήκες για αποθεραπεία και αποκατάσταση. Παρά το μεγάλο αριθμό νοσοκομείων (περίπου 160 δημόσια, ιδιωτικά και στρατιωτικά), η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού μέχρι τώρα εστιάζει κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, αλλά σε τουριστικές περιοχές εκτιμάται πως μπορεί να αξιοποιηθεί κι από το δημόσιο σύστημα υγείας.
Το κόστος της ιατρικής περίθαλψης στην Ελλάδα εκτιμάται ότι είναι 60-90% χαμηλότερο σε σύγκριση με χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς. Για παράδειγμα, μια εξωσωματική γονιμοποίηση στην Ελλάδα κοστίζει περίπου 3.000-5.000 ευρώ, έναντι περίπου 20.000 ευρώ σε ΗΠΑ/Καναδά και 8.000 ευρώ στην Αγγλία.
Την ίδια ώρα η περιοχή διαθέτει έναν άρτια οργανωμένο τουριστικό τομέα με σύγχρονες ξενοδοχειακές υποδομές. Ως δημοφιλής τουριστικός προορισμός, προσφέρει τη δυνατότητα συνδυασμού ιατρικής θεραπείας με δραστηριότητες αναψυχής, που αποτελεί σημαντικό κίνητρο για τους ιατρικούς τουρίστες.
Στο πλαίσιο αυτό η Κρήτη μπορεί να διεκδικήσει ένα σημαντικό μερίδιο της αγοράς ιατρικού τουρισμού, συμβάλλοντας στην εθνική οικονομία με εκτιμώμενα έσοδα 400 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως για τα επόμενα πέντε χρόνια, με δυνατότητα να φτάσουν από 1 έως 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως εάν προσελκύσει 150.000-180.000 ιατρικούς τουρίστες. Επιπλέον, ο ιατρικός τουρισμός μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της εποχικότητας του τουριστικού προϊόντος και στην αντιστροφή του φαινομένου του braindrain των Ελλήνων ιατρών. Σε ένα τέτοιο σενάριο η Ανατολική Κρήτη με την ποιότητα του τουρισμού της και τα ισχυρά συγκριτικά της πλεονεκτήματα, βρίσκεται σε μια προνομιακή θέση να αναπτύξει τον ιατρικό τουρισμό.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
