Μου ζήτησαν πληροφορίες για την ακτοπλοϊκή σύνδεση του Αγίου Νικολάου, περασμένων φυσικά χρόνων, αφού το λιμάνι του Αγίου Νικολάου δεν υφίσταται πλέον για την ακτοπλοΐα.
Στο εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο με τον τίτλο «Κρήτη, το νησί των προσαρμογών: Οικονομία και κοινωνία τον 19ο αιώνα (1830-1913), που συγγραφέας του είναι ο Μάνος Περάκης, κάτοχος διδακτορικού διπλώματος από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, υπάρχουν σημαντικές πληροφορίες για τις πρώτες ακτοπλοϊκές συνδέσεις της Κρήτης. Στις σελίδες 193-4 διαβάζουμε:
«Στην Κρήτη η πρώτη ακτοπλοϊκή προσπάθεια αναλήφθηκε από τη Lloyd το 1885 για διάστημα τεσσάρων ετών και προέβλεπε την τακτική σύνδεση των λιμανιών του Αγίου Νικολάου και της Σητείας στη βόρεια ακτή της ανατολικής Κρήτης με το Ηράκλειο».
«Η εμφάνιση της Lloyd και στην κρητική ακτοπλοΐα δεν προκαλεί έκπληξη, καθώς είχε την πιο μακροχρόνια και σταθερή παράδοση στη σύνδεση της Κρήτης με το εξωτερικό. Η γραμμή επιδοτούνταν κατά την πρώτη διετία, με επιβολή δασμού στα εισαγόμενα και εξαγόμενα εμπορεύματα των δύο λιμανιών. Η σύνδεση των δύο βόρειων λιμανιών του νομού Λασιθίου (Αγίου Νικολάου και Σητείας) από τα μέσα περίπου της δεκαετίας του 1880 με το Ηράκλειο είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της εμπορικής τους κίνησης».
«Το 1889 μαρτυρείται ότι είχε εγκριθεί η επανανέωση της επιχορήγησης των δρομολογίων της εταιρείας Lloyd για τα δύο βόρεια λιμάνια του νομού Λασιθίου. Το 1893 είχε επανέλθει η συζήτηση για τη σύνδεση των λιμανιών του Αγίου Νικολάου και της Σητείας στο πλαίσιο των τακτικών δρομολογίων των μεγάλων ατμοπλοϊκών εταιρειών που συνέδεαν το νησί με άλλες περιοχές. Μετά από μια πρώτη βραχυχρόνια προσπάθεια της εταιρείας Κουρτζή το φθινόπωρο του 1893, η εταιρεία στις αρχές του 1894, μετά από συμφωνία για καταβολή ετήσιας αποζημίωσης, προσέγγιζε τα δύο λιμάνια ανά δεκαπενθήμερο», αναφέρει ο Μάνος Περάκης.
Όπως μαρτυρά ανακοίνωση δρομολογίου που δημοσιεύεται στην εφημερίδα Καθημερινή (Οκτώβριος 1946), το πλοίο «Σκύρος» (ημέρα Παρασκευή και ώρα 8 μ.μ.) εκτελούσε τότε το δρομολόγιο Ηράκλειο, Σητεία, Παχειά Άμμος, Άγιος Νικόλαος, Πειραιά!
Προσωπικά ενθυμούμαι, τη δεκαετία του 50 στο λιμάνι του Αγίου Νικολάου, μέχρι τα μισά του 60, τα ατμόπλοια «Αρκαδία», «Δέσποινα», «Έσπερος», «Αιγεύς». Ένα ταξίδι που τότε διαρκούσε γύρω στις 15 ώρες, με πολύ κούνημα και… εμετούς.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ
