Με τον όρο «σάτιρα», κατά το Λεξικό Λογοτεχνικών Όρων, χαρακτηρίζουμε συνήθως ένα λογοτεχνικό έργο ή και κάποιο απόσπασμα, το οποίο έχει ταυτόχρονα σκωπτική και έντονα επικριτική διάθεση απέναντι σε συγκεκριμένα ζητήματα της επικαιρότητας ή της καθημερινής ζωής. Η σάτιρα βασίζεται κυρίως στα έξυπνα σχόλια, τα υπονοούμενα και τους υπαινιγμούς, καθώς και στη χρήση της ειρωνείας. Δεν ταυτίζεται με την απλή κωμωδία, διότι δε θέτει ως βασικό και μοναδικό της στόχο το γέλιο και τη διασκέδαση του κοινού αλλά γεννά τον προβληματισμό και πολλές φορές προδίδει μια μάλλον πικρή διάθεση (πικρή σάτιρα). Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα από τα πιο ισχυρά όπλα κάθε δημιουργού, καθώς μπορεί να στραφεί ενάντια στην ανθρώπινη συμπεριφορά τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο. Συγκεκριμένα, η σάτιρα επικρίνει και στηλιτεύει τόσο τα ανθρώπινα ελαττώματα όσο και τα κακώς κείμενα της κοινωνίας, ενώ πολύ συχνά βάλλει εναντίον ξεπερασμένων καταστάσεων, ιδεών ή αντιλήψεων, που κρατούν δέσμιο τον άνθρωπο και την κοινωνία του.
Και μπορεί ο όρος «σάτιρα» να προέρχεται από τους Λατίνους, όμως σατιρικά έργα υπήρχαν πολύ πριν δημιουργηθεί ο συγκεκριμένος όρος για να τα χαρακτηρίσει. Πρόχειρα αναφέρουμε τον Αρχίλοχο και τον Αριστοφάνη. Εξάλλου, σε ό,τι αφορά τη νεοελληνική λογοτεχνία, η σάτιρα καλλιεργήθηκε από πολύ νωρίς και ενδεικτικά μόνο μπορούμε να αναφέρουμε τον Ιωάννη Βηλαρά, τον Αλέξανδρο Σούτσο, τον Ανδρέα Λασκαράτο, τους Εμμανουήλ Ροΐδη και Γεώργιο Σουρή, τον Διαλυνομιχάλη, καθώς και την πικρή σάτιρα του Καρυωτάκη. Πέρα, όμως, από τους συγκεκριμένους δημιουργούς, σατιρικά στοιχεία μπορούμε να εντοπίσουμε στο έργο πολλών ποιητών και πεζογράφων, όπως για παράδειγμα του Κωστή Παλαμά, του Κώστα Βάρναλη κ.ά.
Στο πλαίσιο του καθιερωμένου τα τελευταία χρόνια διαγωνισμού μαντινάδας, η Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου και το περιοδικό «Αμάλθεια», επιθυμώντας να προσεγγίσουν το θέμα της Σάτιρας μέσα από τη μαντινάδα προκηρύσσουν διαγωνισμό στην Κρητική Μαντινάδα, με θέμα «Κρητική ζωή, κοινωνία, λαογραφία και σάτιρα στη μαντινάδα».
Καλούμε λοιπόν τους ριμαδόρους της κρητικής μαντινάδας να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό συνθέτοντας μαντινάδες με ένα θέμα από την Κρητική ζωή με τους ακόλουθους όρους:
Όροι συμμετοχής
1) Οι μαντινάδες θα πρέπει να είναι πρωτότυπες και αδημοσίευτες.
2) Στον διαγωνισμό μπορεί να συμμετάσχει οποιοσδήποτε -εκτός από τα μέλη της κριτικής επιτροπής- χωρίς περιορισμό ενώ οι εργασίες που θα κατατεθούν δεν επιστρέφονται.
3) Κάθε δημιουργός μπορεί να συμμετάσχει με το πολύ επτά (7) μαντινάδες, όπως ορίστηκαν παραπάνω. Καταληκτική ημερομηνία υποβολής ορίζεται η Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου 2024.
Οδηγίες αποστολής
Οι συμμετέχοντες θα πρέπει να στείλουν έναν φάκελο στην διεύθυνση:
ΒΙΒΛΙΟΧΑΡΤΟΠΩΛΕΙΟ ΠΟΛΥΠΛΕΥΡΟ
ΚΑΠΕΤΑΝ ΚΟΖΥΡΗ 3
72100 ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ – ΚΡΗΤΗ
(Για τον Διαγωνισμό Μαντινάδας)
Στον φάκελο αυτό θα πρέπει να περιέχονται:
α) Οι μαντινάδες σε τέσσερα δακτυλογραφημένα (ή καθαρογραμμένα) αντίγραφα τα οποία θα υπογράφονται στο τέλος με το ψευδώνυμο του συμμετέχοντος χωρίς καμία άλλη ένδειξη.
β) Ένας μικρότερος φάκελος όπου εξωτερικά θα αναγράφεται το ψευδώνυμο ενώ στο εσωτερικό του τα ακόλουθα στοιχεία:
Ψευδώνυμο, όνομα, επώνυμο, επάγγελμα, διεύθυνση κατοικίας, τηλέφωνο, e-mail (αν υπάρχει).
Βραβεία-Κριτική Επιτροπή
Οι δημιουργοί των δέκα καλύτερων μαντινάδων, κατά την κρίση της επιτροπής, θα τιμηθούν με έπαινο σε ειδική εκδήλωση –αν το επιτρέψουν οι συνθήκες- και οι μαντινάδες τους αυτές θα δημοσιευτούν στο περιοδικό «Αμάλθεια», της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου. Θα λάβουν ακόμα και ένα τεύχος του περιοδικού «Αμάλθεια» καθώς και το τεύχος του περιοδικού που θα τις δημοσιεύσει.
γ) Η κριτική επιτροπή θα αποτελείται από 3 διακεκριμένους φιλολόγους.
Για πρόσθετες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στο τηλέφωνο 6977192004 ή στο e-mail [email protected]
Ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής
Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος
