Μέσα από μια νέα πρωτοβουλία επιχειρείται η σωτηρία των ανεμόμυλων του Οροπεδίου Λασιθίου. Σκοπός είναι η συντήρηση- αποκατάσταση περίπου 270 οι οποίοι παραχωρήθηκαν από τους ιδιοκτήτες τους στο Δήμο Οροπεδίου, προκειμένου να καταστεί εφικτή η συμμετοχή στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Mediterranean Hydraulic Heritage -Med H₂» και η εξασφάλιση χρηματοδότησης 437.300 € για την Αναπτυξιακή Λασιθίου.
Αλλά και 257.512 € για τον Δήμο Οροπεδίου Λασιθίου, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος, που περιλαμβάνει:
– Αποκατάσταση και επαναλειτουργία μέρους του ιστορικού δικτύου υδρόμυλων, που αξιοποιούσαν την ενέργεια του ανέμου για άντληση και διανομή νερού από το υπόγειο καρστικό σύστημα.
– Δημιουργία Εκπαιδευτικού Εργαστηρίου -Μουσείου- Διαδραστικής Έκθεσης, που θα φιλοξενεί δράσεις εκπαίδευσης, έρευνας και προβολής της πολιτιστικής κληρονομιάς.
– Διοργάνωση σεμιναρίων, θεματικών ξεναγήσεων και βιωματικών εργαστηρίων για κατοίκους, επισκέπτες, φοιτητές και ερευνητές, ενισχύοντας τον εκπαιδευτικό και τουριστικό χαρακτήρα της περιοχής.
Αυτές τις δράσεις και παρεμβάσεις προβλέπει η πρόταση που εντάχθηκε από την Αναπτυξιακή Λασιθίου στο πρόγραμμα «Mediterranean Hydraulic Heritage- Med H₂» το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος INTERREG Euro-MED, με επικεφαλής τον Οργανισμό «Υδραυλικού» Εξοπλισμού Κορσικής.
Βιώσιμη τοπική ανάπτυξη
Το Med H₂ στοχεύει στη διατήρηση, ανάδειξη και βιώσιμη διαχείριση της «υδραυλικής κληρονομιάς» της Μεσογείου, επιδιώκοντας να μετατρέψει την παραδοσιακή τεχνογνωσία και τις ιστορικές υποδομές διαχείρισης του νερού σε μοχλό για ένα βιώσιμο, ανθεκτικό και συμμετοχικό μέλλον. Στο πλαίσιο του έργου, η «υδραυλική κληρονομιά» αντιμετωπίζεται όχι ως στατικό παρελθόν, αλλά ως ζωντανό εργαλείο που μπορεί να προσφέρει λύσεις σε σύγχρονες προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή και η έλλειψη νερού.
Όπως ανέφερε η συντονίστρια της δράσης κ. Ελίνα Μικρουλέα στην παρουσίαση του προγράμματος στα γραφεία της Αναπτυξιακής Λασιθίου, η διεθνής διάκριση για την πρόταση του Λασιθίου είναι της Αναπτυξιακής Λασιθίου και ξεχώρισε ανάμεσα σε 92 αιτήσεις από όλη τη Μεσόγειο. Στη Β’ φάση προχώρησαν μόνο 25 και τελικά εγκρίθηκαν 9 έργα με συνολικό προϋπολογισμό 34,6 εκατ. ευρώ, ανάμεσα στα οποία και το Med H₂, μια επιλογή που επιβεβαιώνει τον στρατηγικό χαρακτήρα και την υψηλή ποιότητα της πρότασης.
«Η πρωτοβουλία αυτή της Αναπτυξιακής Λασιθίου έρχεται να ενισχύσει τη βιώσιμη τοπική ανάπτυξη του Οροπεδίου Λασιθίου, αξιοποιώντας την πολιτιστική του κληρονομιά και να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός μοντέλου πράσινης μετάβασης, με ισχυρό κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα», σχολίασε η κ. Μικρουλέα ως επικεφαλής του έργου.
Σήμα -κατατεθέν
Για την περιοχή του Λασιθίου, το έργο σηματοδοτεί μια μοναδική ευκαιρία αναβίωσης των ιστορικών νερόμυλων, στέρνων και άλλων υδραυλικών υποδομών, με στόχο να επανενταχθούν στη ζωή της τοπικής κοινωνίας ως λειτουργικά και βιώσιμα εργαλεία.
Ο Δήμαρχος Οροπεδίου Λασιθίου, κ. Γεώργιος Αθανασάκης, υπογράμμισε ότι το έργο υλοποιείται μέσω μιας στενής και αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ του Δήμου και της Αναπτυξιακής. Ο Δήμος συμμετέχει με ενεργό ρόλο σε όλες τις φάσεις του πιλοτικού προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της τεκμηρίωσης και αποκατάστασης των υδρόμυλων, της δημιουργίας του εκπαιδευτικού εργαστηρίου/ μουσείου, καθώς και της υλοποίησης πρωτοβουλιών ευαισθητοποίησης και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο το στρατηγικό και κοινωνικό αποτύπωμα της πρωτοβουλίας.
Ο κ. Αθανασάκης είπε χαρακτηριστικά ότι οι ξένοι που επισκέπτονται το Οροπέδιο, έχοντας υπ’ όψιν τους φωτογραφίες από τουριστικούς οδηγούς και καρτποστάλ αναζητούν να δουν τους ανεμόμυλους όταν μπουν στο Οροπέδιο, αλλά ανεμόμυλους δεν βλέπουν και είναι αναγκαίο και επείγον να περισωθούν και αποκατασταθούν όσοι περισσότεροι είναι εφικτό, γιατί ο χρόνος πλέον τους καταστρέφει και η τέχνη του τρόπου αποκατάστασής τους ξεχνιέται.
Είναι σημαντικό ότι η δημιουργία Εργαστηρίου θα δώσει τη δυνατότητα να εκπαιδευτούν νέοι για να μάθουν την κατασκευή του μύλου, ενώ παράλληλα να βοηθήσει να συντηρείται το Αιολικό πάρκο που θα διαμορφωθεί ή και να επεκταθεί. Είπε ότι τα χρήματα των 437.000 ευρώ του προγράμματος θα επαρκέσουν για τη διαμόρφωση αιολικού πάρκου τουλάχιστον στο μεγάλο τμήμα, από τα τρία σημεία (το ένα στη διακλάδωση Πινακιανού, το άλλο στην περιοχή Κερασά και το μεγαλύτερο στις περιοχές Αγίου Κωνσταντίνου και Αγίου Γεωργίου), που συγκεντρώνουν τους ανεμόμυλους που παραχωρήθηκαν στο Δήμο για το σκοπό αυτό. Είναι όλα επισκέψιμα σημεία, στο επαρχιακό δίκτυο, που θα γίνουν ακόμη πιο προσβάσιμα με την βελτίωση του αγροτικού οδικού δικτύου, τόνισε ο δήμαρχος.
Στόχος είναι η αποκατάσταση της ταυτότητας του Λασιθίου και πραγματικά να επισκεφθεί τους ανεμόμυλους και να δουν πως λειτουργούν. Το Εργαστήριο έρευνας και εκπαίδευσης – Μουσείο τεκμηρίωσης και συγκέντρωση υλικού που αφορά τους ανεμόμυλους του Οροπεδίου, θα στεγαστεί σε δημοτικό ακίνητο είτε στο Μ. Λασίθι είτε στο Αβρακόντε.
Τέλος, τόνισε ότι ευθύνη της παρούσας δημοτικής αρχής που είχε και ως προγραμματική της θέση την αποκατάσταση των ανεμόμυλων, δεν είναι μόνο αυτό, αλλά και το πώς θα εξασφαλίσουν τη συντήρησή τους, που είναι και το δυσκολότερο κομμάτι. Αυτό απαιτεί μακρόχρονο σχεδιασμό, συνεργασίες, ώστε ό,τι φτιαχτεί να διατηρηθεί σε βάθος χρόνου και να μην εγκαταλειφτεί μετά από λίγα χρόνια.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
