Μέχρι σήμερα αυτό που γινόταν στο κέντρο διαλογής ανακυκλώσιμου υλικού (ΚΔΑΥ) έδινε το ανακυκλώσιμο υλικό για αξιοποίηση αλλά δεν υπήρχε εικόνα σε ποιο βαθμό η ανακύκλωση λειτουργούσε με πραγματικά ανακυκλώσιμα υλικά ή έφτανε να είναι μικρή η ποσότητα των ανακυκλώσιμων και μεγάλη η παρουσία σκουπιδιών σε κάθε φορτίο.
«Μπορεί ένα φορτίο ανακυκλωμένων υλικών να πάει στο ΚΔΑΥ και να πεταχτεί όλο. Μπορεί όμως κάποιο άλλο φορτίο να αξιοποιηθεί σε ποσοστό 90%. Συνεπώς μέχρι τώρα δεν είχαμε μια σαφή εικόνα για το τι ακριβώς συμβαίνει με αυτά τα φορτία. Σε αυτή τη νέα υπουργική απόφαση που είδαμε ξεκινά μια άλλη πρακτική», επισημαίνει ο Πρόεδρος του ΕΣΔΑΚ Ζαχαρίας Καλογεράκης, με αφορμή μια εξέλιξη που επιφυλάσσει καταγραφή των πραγματικών δεδομένων.
Αυτό που προσπαθούν τώρα να ελέγξουν με την νέα υπουργική απόφαση, είναι να υπάρχει μία σωστή εικόνα των ανακυκλώσιμων. Για το λόγο αυτό θα κάνουν δειγματοληπτικούς ελέγχους ανά τρίμηνο στους δήμους. Έτσι για παράδειγμα για τους Δήμους του Λασιθίου, μια φορά το τρίμηνο θα γίνεται χειροδιαλογή σε ένα όχημα που μεταφέρει ανακυκλώσιμα και επεξεργασία του φορτίου που έχει και θα βλέπουν οι ελεγκτές πόσα είναι τα καθαρά και τα ακάθαρτα για την ανακύκλωση. Με βάση αυτό θα προκύπτει σε όλο το Δήμο το ποσοστό ανακύκλωσης που θα καταγράφεται ότι υπάρχει.
Έτσι αν π.χ. στον έλεγχο σταματάνε αυτοκίνητο του Δήμου Ιεράπετρας και κάνουν έλεγχο για την διαλογή, από αυτό που θα ελέγξουν διαπιστώνουν πως τα υλικά που μεταφέρονται είναι 50 – 50. Αυτό σημαίνει πως το ανακυκλώσιμο είναι στο 50% και κατά συνέπεια για το Δήμο Ιεράπετρας συνολικά – με βάση τον συγκεκριμένο έλεγχο – θα καταγράφεται ότι βρίσκεται στην ανακύκλωση στο 50%. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως δεν κάνει την καλύτερη ανακύκλωση.
Επιβραβεύσεις και ποινές
«Από κει και πέρα το επόμενο βήμα είναι πως πάει το κράτος σε μια διαδικασία που θα δίνει μπόνους σε όποιους πάνε καλά και πρόστιμα σε όποιους δεν πάνε καλά. Δεν το έχει ανακοινώσει ακριβώς πώς θα λειτουργεί με συγκεκριμένα νούμερα, αλλά αυτό θα το κάνει στην πορεία όπως περιμένουμε», επισημαίνει ο Πρόεδρος του ΕΣΔΑΚ.
Οι συνέπειες της αλλαγής
Στην καθημερινότητα των δήμων και των πολιτών αυτό σημαίνει πως οι μπλε κάδοι θα πρέπει πλέον να έχουν μόνο ανακυκλώσιμα υλικά. Και μόνο αξιοποιήσιμα ανακυκλώσιμα υλικά. Συνεπώς, για πρώτη φορά γίνεται ελεγχόμενη και οργανωμένη ανακύκλωση με κριτήρια τα οποία θα περιλαμβάνουν τόσο τα πρόστιμα όσο και την επιβράβευση.
Επειδή όμως το πρώτο που προκαλεί ανησυχία είναι τα πρόστιμα που μπορούν να εφαρμοστούν και επειδή ο νόμος ισχύει ήδη και μπορεί να εφαρμοστεί από τους επόμενους μήνες, μόλις θα υπάρξουν ελεγκτικοί μηχανισμοί που θα ξεκινήσουν να λειτουργούν, είναι προφανές πως στις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί μέχρι τώρα δεν μπορούν να αποκλειστούν τα επιπλέον κόστη για δημότες και δήμους, λόγω των πρόστιμων.
Ευαισθητοποίηση των πολιτών
«Πρέπει να ξεκινήσει μία προσπάθεια στους δήμους για ενημέρωση εκ νέου των πολιτών, πρέπει να υπάρξουν ενημερώσεις και παρεμβάσεις για να υπάρξει ανακύκλωση όχι μόνο με την ύπαρξη του κάδου αλλά και με το ανακυκλώσιμο περιεχόμενο, ώστε τα ανακυκλωμένα υλικά που θα έχει να είναι πραγματικά και να μην είναι συνονθύλευμα όπως συμβαίνει πολλές φορές τώρα», εξηγεί ο κ. Καλογεράκης.
Πάντως ο πρόεδρος του ΕΣΔΑΚ εξηγεί πως η Κρήτη βρίσκεται στο μέσο όρο του πανελλαδικού επιπέδου, δηλαδή στο 13 με 17%, αλλά κινείται με θετικές προοπτικές και θα μπορεί να διαχειριστεί τις αλλαγές, λόγω των υποδομών που έχει. «Το σημαντικό όμως για την Κρήτη είναι πως έχει σε εξέλιξη τα εργοστάσια που θα γίνουν και πολύ σύντομα θα μειώσουμε τα απορρίμματα που οδηγούμε σε ταφή, στο 40% της ποσότητας. Τα εργοστάσια όπως αυτό που κάναμε στο Ρέθυμνο, στο Ηράκλειο και σε Σητεία και σε Χερσόνησο, μειώνουν το 60% της μηχανικής ανακύκλωσης. Κι επειδή η Κρήτη πρωτοπορεί αξιοποιώντας εθνικούς πόρους, όπως έχουμε πει, κάποιοι στόχοι θα προσεγγιστούν πιο εύκολα στο επίπεδο του νησιού για την ανακύκλωση», σημειώνει ο κ. Ζαχαρίας Καλογεράκης.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
