Το ποσό των 100.000 ευρώ ενέκρινε η Περιφερειακή Επιτροπή Κρήτης για την συνέχιση της συστηματικής αρχαιολογικής ανασκαφής στην αρχαία Δρήρο.
Η προγραμματική σύμβαση έχει αποσταλεί ήδη στο Υπουργείο Πολιτισμού προς υπογραφή, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την υλοποίηση. Η χρηματοδότηση της Π.Ε. Λασιθίου για τη συνέχιση της ανασκαφής στον πολύ σημαντικό αρχαιολογικό χώρο της Δρήρου, θα καλύψει δαπάνες σε βάθος πενταετίας.
Όπως είπε στην ΑΝΑΤΟΛΗ ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου Γιάννης Ανδρουλάκης, σκοπός της παρούσας προγραμματικής σύμβασης είναι η συνεργασία με το ΥΠ.ΠΟ. και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λασιθίου ως συμβαλλόμενων μερών για τη συνέχεια των ανασκαφικών ερευνών στην αρχαία Δρήρο, που είναι ένας μεγάλος και πολύ σημαντικός αρχαιολογικός χώρος, πολύ κοντά στον Άγιο Νικόλαο και τη Νεάπολη.
Ως γνωστόν και από προηγούμενα ρεπορτάζ της ΑΝΑΤΟΛΗΣ, η ανασκαφή της Δρήρου υλοποιείται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λασιθίου σε συνεργασία με την Γαλλική Σχολή Αθηνών. Έχει ήδη ολοκληρώσει δύο επιτυχή πενταετή ανασκαφικά προγράμματα (2009-2013, 2016-2020), τα οποία είχαν λάβει χρηματοδότηση 60.000 ευρώ μέσω προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης από το Δήμο Αγίου Νικολάου.
Αγορά και Ακρόπολη
Οι έρευνες μέχρι στιγμής αποκαλύπτουν την καθημερινή ζωή μιας πόλης κατά τους ελληνιστικούς χρόνους (το κέντρο της πόλης-κράτους, η αγορά, αλλά και κτίρια με ολόκληρη την οικοσκευή τους), καθώς και τις μετέπειτα παρεμβάσεις (βυζαντινό νεκροταφείο, ακρόπολη). Οι νέες έρευνες όπως έχουν εγκριθεί σύμφωνα με την υπ’ αρ. 578416/29-5-2024 απόφαση του ΥΠΠΟ, περιλαμβάνουν την διεξαγωγή ανασκαφικών εργασιών στην αρχαία αγορά, ένα ευμέγεθες ελληνιστικό κτίριο και την βυζαντινή ακρόπολη. Η έρευνα περιλαμβάνει, εκτός από την ανασκαφή, την συντήρηση των πολυπληθών ευρημάτων, τη συντήρηση/στερέωση και αποτύπωση των αρχιτεκτονικών λείψανων, την καταγραφή και την μελέτη του συνόλου του αρχαιολογικού υλικού.
Αναλυτικότερα θα εκτελεστούν οι εξής εργασίες: Ανασκαφική έρευνα, καθαρισμοί (συμπεριλαμβανομένης και της απομάκρυνσης παλαιών μπαζών), αποψιλώσεις, στερεώσεις/συντηρήσεις ευρημάτων και αρχιτεκτονικών καταλοίπων, φωτογραφική και ψηφιακή τεκμηρίωση (αποτυπώσεις). Για την υλοποίηση του έργου απαιτείται η πρόσληψη του απαραίτητου επιστημονικού και εξειδικευμένου προσωπικού (αρχαιολόγοι, ειδικευμένοι εργάτες, συντηρητές, λογιστής), η προμήθεια των προς τούτο υλικών και εργαλείων, η ανάθεση λοιπών εργασιών από τον φορέα υλοποίησης του έργου.
Τρεις ανασκαφικές φάσεις
Η αναπληρώτρια προϊσταμένη της ΕΦΑΛΑΣ Βάσω Ζωγραφάκη, η οποία συνδιευθύνει την ανασκαφή στη Δρήρο με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου της Σορβόννης – πρώην διευθυντή της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Αθήνα – Αλέξανδρο Φαρνού, είπε στην ΑΝΑΤΟΛΗ ότι η φετινή ανασκαφή έχει προγραμματιστεί για τον ερχόμενο Αύγουστο. Σημειωτέον ότι λόγω των καθυστερήσεων έγκρισης και υπογραφής του νέου πενταετούς ανασκαφικού προγράμματος με την προγραμματική σύμβαση, τη δαπάνη για το 2024 κάλυψε η Γαλλική Σχολή. Οι ανασκαφικές εργασίες προγραμματίζεται να ξεκινήσουν μετά τον Δεκαπενταύγουστο και να διαρκέσουν 1,5 μήνα, με τη συμμετοχή φοιτητών αρχαιολογίας κά. είπε η κ. Ζωγραφάκη.
– Η πρώτη ανασκαφική φάση έλαβε χώρα το 1916-1917. Τον Οκτώβριο 1916 ο Στ. Ξανθουδίδης, ο οποίος είχε υπηρετήσει ως φιλόλογος στο Γυμνάσιο της Νεάπολης (1889-1891), διευθυντής πλέον της 10ης Αρχαιολογικής Περιφέρειας, επισκέφθηκε τη Δρήρο. Το επόμενο έτος ζήτησε τη διενέργεια ανασκαφικής έρευνας, έχοντας υπ’ όψιν του ότι το 1854 (επί οθωμανικής ακόμη κατοχής της Κρήτης) το άροτρο δύο Νεοχωριτών (Νεαπολιτών) γεωργών είχε φέρει στο φως κοντά, στην κορυφή των Χωρών, την περίφημη στήλη με τον όρκο των εφήβων της πόλης, ο οποίος σήμερα βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης.
– Η δεύτερη φάση ανασκαφών ήταν 1932- 1936. Περίφημη είναι η «Απολλώνια Τριάδα» αποτελούμενη από τρία χάλκινα σφυρήλατα αγαλματίδια (Απόλλων, Άρτεμις, Λητώ) του 8ου π.Χ. αι. Είχαν εντοπιστεί από γεωργό και σήμερα κοσμούν το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, όπου εκτίθενται σε περίοπτη θέση…
– Η νεότερη φάση ανασκαφών στη Δρήρο ξεκίνησε το 2009, πάντα σε συνεργασία με τη Γαλλική Σχολή Αθηνών. Ολοκληρώθηκε το 2013, ακολούθησε μια διετία μελέτης και δημοσιεύσεων των ευρημάτων και το 2016 -2020 διήρκεσε η δεύτερη ανασκαφική φάση.
Η ανασκαφή στη Δρήρο πήρε το 2010 το βραβείο «Paul Dumesnil» από τη Γαλλική Ακαδημία του Παρισιού. Τα αποτελέσματα έχουν παρουσιαστεί σε πολλές διαλέξεις τόσο σε ξένα όσο και σε ελληνικά πανεπιστήμια μετά από σχετική πρόσκληση, σε συνέδρια, και έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά και βιβλία, όπως και σε ελληνικές και ξένες εφημερίδες.
Και όπως δείχνουν τα πράγματα, η Δρήρος κρύβει ακόμη πολλά μυστικά, γι’ αυτό και αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση για τους αρχαιολόγους που ασχολούνται με αυτήν, άρα κάθε ανασκαφική περίοδο θα περιμένουμε με μεγάλο ενδιαφέρον τις ανακοινώσεις τους.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
