Ο οικοκομποστοποιητής του 1ου Γυμνασίου Αγίου Νικολάου που εγκαινιάζεται στις 5/12/2016 είναι από τους πλέον προηγμένους στο είδος του, και ο οικονομικότερος στην εγκατάσταση και συντήρησή του σε βάθος χρόνου. Είναι ο πρώτος σχολικός κομποστοποιητής του είδους του στην Ευρώπη. Ο κομποστοποιητής αυτός βασίζεται σε πρωτοπόρα ελληνική ευρεσιτεχνία που αναπτύχθηκε στην Κρήτη, και αντιπροσωπεύει μια από τις πλέον ελπιδοφόρες λύσεις επαναχρησιμοποίησης οργανικών αποβλήτων για τη δημιουργία τροφής.
Για τη χρήση του απαιτείται μόνο η προσθήκη οργανικών υλικών από τους μαθητές και τους λοιπούς χρήστες του και όχι αναδεύσεις και άλλες εργασίες. Είναι φυτευόμενος, αυτοποτιζόμενος, αυτολιπαινόμενος ο ίδιος και τα παρτέρια που υποστηρίζει, περιλαμβάνει λιμνούλα με ψαράκια και υδροχαρή φυτά που τρέφονται αποκλειστικά από αυτόν, κάθετους φυτεμένους τοίχους πολλαπλών δράσεων και ενσωματώνει πολλαπλούς βιοδείκτες που προειδοποιούν τους χρήστες του σε περίπτωση λανθασμένης χρήσης/χειρισμών.
Βασίζεται δε σε κατοχυρωμένη από τον ΟΒΙ ευρεσιτεχνία του εφευρέτη Μανώλη Παπαδημητρόπουλου, η οποία έχει βελτιστοποιηθεί για τον ξενοδοχειακό και τον αγροτικό τομέα, και για εφαρμογές μεγάλου επιπέδου, και έχει αξιολογηθεί πειραματικά. Βασίζεται δε σε μετεξέλιξη της πατέντας του ιδίου εφευρέτη για φυτεμένα πιθάρια-κομποστοποιητές, τα οποία χρησιμοποιούνται για οικιακή κομποστοποίηση.
Δε βασίζεται σε πλαστικά υλικά αλλά σε ορυκτά κονιάματα, φυσικά ορυκτά και γεωσκώληκες. Αυτό τον καθιστά πιο ανθεκτικό σε βάθος αρκετών ετών και φτηνότερο στη χρήση του. Είναι έτσι δομημένος ώστε να παράγει και υγρό και στερεό κομπόστ τύπου ενισχυμένο βερμικομπόστ (vermicompost) ταχείας χρήσης. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, αυτός ο τύπος κομπόστ είναι ο πιο πλούσιος σε θρεπτικά συστατικά, ο πιο εύκολα αφομοιώσιμος από τα φυτά, και ο πλέον ενεργός. Παράλληλα, μόλις αρχίσει η λειτουργία του, μηδενίζονται οι οσμές που υπάρχουν σε άλλες περιπτώσεις από την αποσύνθεση των οργανικών υλικών, ενώ μέσω των ψαριών που υπάρχουν στη λιμνούλα μειώνονται τα κουνούπια του ευρύτερου σημείου.
Λόγω του ιστορικού χαρακτήρα του κτιρίου του 1ου Γυμνασίου Αγίου Νικολάου, επιλέχτηκε μια δομή για τον κομποστοποιητή ώστε να μην απαιτείται θεμελίωση και να μη θεωρείται μόνιμη κατασκευή. Επίπλεόν, όσον αφορά τις ζαρντινιέρες, δεν έγινε θεμελίωση, και το ύψος τους (50 εκατοστά) δεν υπερέβειαίνει το ύψος της εξωτερικής περίφραξης του 1ου Γυμνασίου (62 ως 66 εκαστοστά κατά τόπους) και ως εκ τούτου δεν προκαλεί αλλοίωση των εξωτερικών όψεων του κτιρίου.
Το υγρό κομπόστ που παράγει μπορεί άμεσα να χρησιμοποιηθεί ως υγρή οικολογική λίπανση πολύ καλής ποιότητας, και σε βάθος χρόνου μηδενίζει τις ανάγκες για λίπανση με ακριβά χημικά σκευάσματα, τα οποία έχουν υποδεέστερα αποτελέσματα λίπανσης. Παράλληλα, μακροπρόθεσμα βελτιώνει το έδαφος των κήπων, κάνοντάς τα πιο γόνιμα, και τα φυτά και δέντρα πιο ανθεκτικά, περιορίζοντας ελαφρά τη χρήση νερού καθώς βελτιώνει τη διατήρηση της υγρασίας.
Πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι οι γεωσκώληκες που εγκαταστάθηκαν στον οικοκομποστοποιητή είναι μείγμα διαφόρων τύπων γεωσκωλήκων, ώστε να βελτιστοποιείται η λειτουργία τους μέσα στη δομή του κομποστοποιητή. Στο συγκεκριμένο κομποστοποιητή τοποθετήθηκαν αρχικά περίπου 120 λίτρα γεωσκωλήκων, οι οποίοι παραχωρήθηκαν δωρεάν από τον εφευρέτη, με μόνη υποχρέωση τη μη πώλησή τους σε τρίτους.
Θεωρούμε ότι ένα σχολείο πρέπει να διδάσκει πρώτα απ’ όλα ήθος και αειφορική υπευθυνότητα απέναντι στους άλλους και στον κόσμο μας. Αυτό είναι και το στοίχημα που προσπαθεί να κερδίσει ο κομποστοποιητής μας με την εκπαίδευση των χρηστών του, των οικογενειών τους και της τοπικής και όχι μόνο κοινωνίας στην παραγωγική αειφορία. Είναι ευτύχημα ότι τόσοι πολλοί φορείς και ανώνυμοι και επώνυμοι εθελοντές και επιχειρήσεις αγκάλιασαν αυτήν την προσπάθεια. Η προσπάθειά τους αναγνωρίζεται με τις σχετικές βραβεύσεις που θα γίνουν.
Είναι ευτύχημα που ήδη, μεγάλες και μικρές ξενοδοχειακές μονάδες πείστηκαν για το πόσο αξιόλογες περιβαλλοντικά και οικονομικά είναι η κομποστοποίηση και σύντομα αναμένεται να ολοκληρώσουν ανάλογες δομές. Ως Κρήτη, προσδοκούμε να είμαστε συνολικότερα αειφορικοί και πρωτοπόροι στην προστασία του περιβάλλοντος και στη δημιουργία καλής τροφής για όλη την κοινωνία.
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ Κομποστοποιητή
Οκτώβριος 2013 Γνωριμία μελών του Συλλόγου διδασκόντων και του Συλλόγου γονέων με την πατέντα του Μανώλης Παπαδημητρόπουλου και απόφαση δημιουργίας του 1ου ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΤΗ ΥΓΡΟΥ ΚΑΙ ΣΤΕΡΕΟΥ VERMICOMPOST ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ με επιπλέον αυτοματισμούς αυτόματης λίπανσης και ποτίσματος. Υπόσχεση του εφευρέτη για δωρεάν παραχώρηση χρήσης της πατέντας από το σχολείο.
6/5/2014 Κατάρτιση σχεδίων και αιτήματος, εθελοντικά από το γραφείο Εμμ. Γωνιωτάκη (μηχανικοί Εμμ. Γωνιωτάκης και Αλέξανδρος Αμαριωτάκης)
13/6/14 Αίτηση χωροθέτησης και κατασκευής μέσω Δήμου Αγίου Νικολάου
22/9/2014 Έγκριση χωροθέτησης και κατασκευής από την υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης
20/11/2014 Έγκριση χωροθέτησης και κατασκευής από το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Π.Ε. Λασιθίου
21/11/2014 Συγκέντρωση κεφαλαίων και εθελοντικής εργασίας για την κατασκευή των παρτεριών και του κομποστοποιητή από το Σύλλογο γονέων του 1ου Γυμνασίου
15/5/2015 Έναρξη κατασκευής κομποστοποιητή και παρτεριών με εθελοντική εργασία του εφευρέτη, μελών του συλλόγου διδασκόντων, μελών του ΔΣ του συλλόγου γονέων και τη συνδρομή τεχνιτών.
8/2015 Χορηγία Περιφέρειας Κρήτης
1/7/2015-20/8/2015 Εγκατάσταση παρτεριών και αυτοματισμών, και δοκιμαστική λειτουργία
23/8/2015Εγκατάσταση γεωσκωλήκων, ψαριών, υδροχαρών και φύτευση κάθετων τοίχων και λοιπών παρτεριών με φυτά παραδοσιακών ποικιλιών, σε συνεργασία με την ομάδα διάσωσης τοπικών ποικιλιών, ‘Κιβωτός Σπόρων’.
9ος/2015 ως σήμεραΧορηγία μικροεργαλείων καλλιέργειας από το ΚΠΕ Ιεράπετρας Νεάπολης και (εκπαιδευτικές) επισκέψεις σχολείων, άλλων φορέων, ξενοδόχων και ιδιωτών.
21/11/2016 Τελική διαμόρφωση του χώρου με τη συνδρομή της υπηρεσίας καθαριότητας του Δήμου Αγίου Νικολάου και ζωγραφικές παρεμβάσεις από τους μαθητές. Εβδομάδα δράσης: ‘Ομορφαίνουμε το μέλλον και το παρόν μας’.
Ευχαριστούμε τον εφευρέτη Μανόλη Παπαδημητρόπουλο, που σε χαλεπούς καιρούς παραχώρησε δωρεάν χρόνο, χρήμα και πνευματικά δικαιώματα, καθώς και την εταιρία ΟικοΔύναμις, που προωθεί τον κομποστοποιητή σε ξενοδοχειακές μονάδες και υποστηρίζει αφιλοκερδώς την εύρυθμη λειτουργία του κομποστοποιητή μας με την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών και διασφαλίζει την απρόσκοπτη εύρυθμη λειτουργία του.
Εκ μέρους των Οικοδραστών,
Δρ. Μανώλης Μιχ. Σησαμάκης
