Στη Δικαιοσύνη προσφεύγουν εκ νέου 370.000 συνταξιούχοι, προκειμένου να διεκδικήσουν αναδρομικά ποσά από τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις τους και τη μη καταβολή των δώρων για το εντεκάμηνο 11/6/2015 έως 11/5/2016. Μετά την απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου (ΕΑΔ) «ξεπαγώνουν» οι προσφυγές που είχαν κατατεθεί στα δικαστήρια έως τις 21 Ιουλίου του 2020. Σύμφωνα με ειδικούς στην κοινωνική ασφάλιση, οι συνταξιούχοι διεκδικούν περίπου 400 εκατ. ευρώ.
Αναδρομικά θα λάβουν, εφόσον δικαιωθούν, μόνο όσοι είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη έως τον Ιούλιο του 2020, με υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης να ξεκαθαρίζουν ότι δεν θα επιστραφούν αναδρομικά για το σύνολο των συνταξιούχων, όπως έγινε με τις κύριες συντάξεις. Υπολογίζεται ότι περίπου 800.000 συνταξιούχοι δεν κατέθεσαν αγωγές για το συγκεκριμένο διάστημα που το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματικές τις περικοπές σε επικουρικές και δώρα.
Σύμφωνα με υψηλόβαθμη πηγή του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, οι αποζημιώσεις όσων συνταξιούχων έχουν προσφύγει στα δικαστήρια έως τον Ιούλιο του 2020 θα καταβάλλονται κατά περίπτωση, όπως ισχύει μέχρι σήμερα. Με βάση νομικούς κύκλους, οι περισσότεροι συνταξιούχοι έως τώρα έχουν δικαιωθεί πρωτοδίκως και περιμένουν να λάβουν τα αναδρομικά 11 μηνών εντόκως με επιτόκιο 6% από το 2020, τα οποία ωστόσο δεν αποκλείεται να καθυστερήσουν έως και δύο με τρία χρόνια.
Υπενθυμίζεται ότι το 2020, με νόμο που ψηφίστηκε, το ελληνικό Δημόσιο πλήρωσε 1,2 δισ. ευρώ για τα αναδρομικά των κύριων συντάξεων, ορίζοντας ταυτόχρονα ότι η πληρωμή αυτή αποσβένει άλλες απαιτήσεις. Μέχρι σήμερα υπάρχουν συνταξιούχοι που έχουν ήδη δικαιωθεί από τα δικαστήρια και αποζημιώνονται από το κράτος. Αυτό θα εξακολουθήσει να γίνεται και στο μέλλον σταδιακά με την έκδοση των αποφάσεων.
Τι θα λάβουν
Οι συνταξιούχοι που είχαν προσφύγει δικαιούνται:
– 800 ευρώ από τα κομμένα δώρα και τα επιδόματα ενός έτους στις κύριες συντάξεις.
– Δύο επικουρικές συντάξεις από τα κομμένα δώρα και επιδόματα των επικουρικών.
– Τις μειώσεις των επικουρικών συντάξεων για το εντεκάμηνο.
Τα αναδρομικά που διεκδικούν οι συνταξιούχοι έχουν ως εξής:
– Οι συνταξιούχοι του ΙΚΑ από 410 ευρώ έως 2.372 ευρώ.
– Οι συνταξιούχοι των ταμείων ΔΕΚΟ και τραπεζών από 1.111 ευρώ έως 4.004 ευρώ.
– Οι συνταξιούχοι Δημοσίου από 727 ευρώ έως 2.820 ευρώ.
– Οι συνταξιούχοι λοιπών επικουρικών ταμείων (δικηγόρων, εμποροϋπαλλήλων, αρτοποιών κ.ά.) αναδρομικά από 668 ευρώ έως 2.399 ευρώ.
– Οι συνταξιούχοι του ΝΑΤ αναδρομικά μόνο για τη μείωση επικουρικής από τον νόμο 4093 και τα δώρα επικουρικής από 503 ευρώ έως 1.985 ευρώ.
Η απόφαση
Η απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου επαναβεβαιώνει αυτά που είχε αποφασίσει το Συμβούλιο της Επικρατείας το 2015, δηλαδή ότι οι περικοπές κύριων και επικουρικών συντάξεων, καθώς και των δώρων, είναι αντισυνταγματικές για όλους τους συνταξιούχους των ταμείων που εντάχθηκαν στον ΕΦΚΑ. Ταυτόχρονα, το ΑΕΔ αποδέχεται και την απόφαση του Αρείου Πάγου το 2023, που κρίνει συνταγματικές τις περικοπές για τους συνταξιούχους του Μετοχικού Ταμείου επικουρικής σύνταξης της Τράπεζας της Ελλάδος.
Ωστόσο, το ΑΕΔ επικαλέστηκε έλλειψη δικαιοδοσίας για να κρίνει ποια απόφαση υπερισχύει (του ΣτΕ ή του Αρείου Πάγου), γιατί πρόκειται για διαφορετικές υποθέσεις. Σύμφωνα με τον δικηγόρο Διονύση Ρίζο, ισχύουν και οι δύο αποφάσεις, οι οποίες πλέον τίθενται σε ισχύ και πρέπει να εκτελεστούν. Με την κρίση του, το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο διευκρίνισε ότι οι αποφάσεις των δύο δικαστηρίων δεν συγκρούονται, ώστε να επιλύσει κάποια διαφορά μεταξύ τους, με συνέπεια να είναι και οι δύο ισχυρές. «Οσοι συνταξιούχοι έχουν προσφύγει επ’ αυτού θα δικαιωθούν και θα πρέπει να τους καταβληθούν τα ποσά που αφορούν τα δώρα, καθώς και οι περικοπές των επικουρικών εντόκως. Για να ισχύσει η εν λόγω απόφαση για το σύνολο των συνταξιούχων θα πρέπει να αποφασίσει η κυβέρνηση και να νομοθετήσει τη χορήγηση σε όλους», επισημαίνει στην «R» ο Δ. Ρίζος.
Σύμφωνα με την απόφαση:
1. Οι περικοπές είναι οριστικά και αμετάκλητα αντισυνταγματικές για όλους τους συνταξιούχους του ΕΦΚΑ, πλην των συνταξιούχων του Μετοχικού Ταμείου Επικούρησης της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), που δεν είναι ενταγμένο στον ΕΦΚΑ. Μετά την απόφαση του ΑΕΔ ξεμπλοκάρουν οι χιλιάδες υποθέσεις για την εκδίκαση των αναδρομικών που είχαν παγώσει στα πρωτοδικεία και αναμένεται μαζική έκδοση αποφάσεων στο αμέσως προσεχές διάστημα.
2. Οι συνταξιούχοι της Τράπεζας της Ελλάδος δεν δικαιούνται αναδρομικά για τις μειώσεις των επικουρικών τους συντάξεων με βάση την απόφαση του Αρείου Πάγου. Επιπρόσθετα, όπως αναφέρεται στην απόφαση του Αρείου Πάγου, το ταμείο της Τράπεζας της Ελλάδος είχε εξαιρεθεί από δύο μειώσεις που είχαν επιβληθεί στους υπόλοιπους συνταξιούχους.
Τα στάδια που μεσολαβούν από την έκδοση των αποφάσεων των πρωτοδικείων μέχρι την καταβολή των αναδρομικών είναι τέσσερα:
– Καθαρογραφή της απόφασης, που συνήθως γίνεται μέσα σε 15 ημέρες μετά την εκδίκαση των αγωγών για τα αναδρομικά.
– Επίδοση της απόφασης στον ΕΦΚΑ προς εκτέλεση.
– Εκδοση εντάλματος πληρωμής από τον ΕΦΚΑ για τους δικαιωθέντες συνταξιούχους.
– Πίστωση των αναδρομικών στους λογαριασμούς των συνταξιούχων σε διάστημα όχι μεγαλύτερο των τριών μηνών μετά την επίδοση της απόφασης.
