Ο Αλέξης Τσίπρας είναι ο πρώτος Έλληνας πρωθυπουργός που επισκέφθηκε την πΓΔΜ αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας ανάμεσα στις δυο χώρες, στο χωριό Ψαράδες, «εδώ στις Πρέσπες, με φόντο το Τριεθνές, στο δικό μας ραντεβού με την ιστορία», όπως είπε ο Έλληνας πρωθυπουργός απευθυνόμενος στον «φίλο και γείτονα Ζόραν», κατά την έναρξη της ομιλίας του.
«Αν η ψυχή κάθε λαού είναι η ιστορία του, τότε στη συμφωνία μας καθρεφτίζονται οι ψυχές και των δύο λαών», είπε ο κ. Τσίπρας, για να τονίσει ότι «αυτό την κάνει μια πατριωτική συμφωνία και για τους δύο λαούς». Σημείωσε ότι είναι μια συμφωνία «που σε κάθε άρθρο της διαψεύδει πατριδοκάπηλες και μισαλλόδοξες δυνάμεις και στις δύο χώρες, που επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τις εύλογες και απολύτως σεβαστές ευαισθησίες των πολιτών μας». Υπογράμμισε ότι η σημερινή υπογραφή, βάζει τα θεμέλια για μια νέα εποχή περιφερειακής σταθερότητας, ευημερίας και ασφάλειας.
Ειδικότερα, κατά την τελέτη υπογραφής της συμφωνίας, ο πρωθυπουργός μίλησε για μια συνάντηση: «σε ένα σημείο που στο διάβα της ιστορίας τον έχουν διασχίσει νικητές και ηττημένοι της ιστορίας. Θριαμβευτές και τραγικοί ήρωες. Κυνηγοί και κυνηγημένοι, όπως μας έχουν αφηγηθεί με λόγο και εικόνες οι μεγάλοι ποιητές της ανθρώπινης περιπέτειας».
«Βρισκόμαστε εδώ», υπογράμμισε, «για να αναμετρηθούμε με το βάρος της δικής μας ιστορικής ευθύνης», «για να απευθυνθούμε, πρώτα από όλα, στους λαούς μας, αλλά και στους λαούς όλων των Βαλκανίων», «λαούς βασανισμένους στο διάβα της ιστορίας από το δηλητήριο του σωβινισμού και τη διχόνοια του εθνικιστικού μίσους και της πατριδοκαπηλίας», «χτυπημένους από περιφερειακές, διεθνείς, αλλά και αδελφοκτόνες συρράξεις και εθνοκαθάρσεις, από αλλαγές συνόρων, από αλυτρωτικές παραχαράξεις της ιστορικής αλήθειας. Από την επιβολή και την κυριαρχία του φόβου».
«Η σημερινή μας υπογραφή βάζει τα θεμέλια γι’ αυτή τη νέα εποχή»
«Σήμερα λοιπόν βρισκόμαστε εδώ, κοιτώντας κατάματα την ιστορία των λαών μας. Βρισκόμαστε εδώ, για να πράξουμε και οι δύο το πατριωτικό μας καθήκον, είπε ο Αλέξης Τσίπρας, εισπράττοντας δυνατό χειροκρότημα. Αντίθετα τόνισε «δεν ανταμώνουμε σήμερα εδώ, για να θρηνήσουμε τις ήττες του παρελθόντος», αλλά «κάνουμε ένα ιστορικό βήμα, για να υπάρξουν από δω και στο εξής μόνο νικητές», «για να επουλώσουμε τις πληγές του χρόνου».
Υπογραμμίζοντας τη σημασία και τον ορίζοντα που ανοίγει η συμφωνία, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι γίνεται ένα ιστορικό βήμα «να ανοίξουμε το δρόμο της ειρήνης, της συναδέλφωσης, της συνεργασίας, της συνανάπτυξης, όχι μόνο για τις χώρες μας, αλλά για όλα τα Βαλκάνια και για την Ευρώπη». «Για να βαδίσουμε μαζί σε μια νέα εποχή περιφερειακής σταθερότητας, ευημερίας και ασφάλειας», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι «η σημερινή μας υπογραφή βάζει τα θεμέλια γι’ αυτή τη νέα εποχή».
Επισήμανε πως όταν πριν από έξι μήνες συναντηθήκαν στο χιονισμένο Νταβός με τον Ζ. Ζάεφ, πολύ λίγοι πίστευαν ότι θα τα καταφέρουν να αφήσουν πίσω τα 26 χρόνια διένεξης των δύο χωρών. «Κι όμως, η κοινή μας βούληση για λύση προσπέρασε τα εμπόδια και τις δυσκολίες», τόνισε. Ευχαρίστησε ιδιαίτερα τους δύο υπουργούς των Εξωτερικών για την πολύ μεγάλη προσπάθεια που έκαναν, «γιατί χωρίς αυτούς δεν θα ήμασταν σήμερα εδώ». Ευχαρίστησε επίσης τον ΟΗΕ – δια της κας Ντι Κάρλο – και ειδικά τον Ειδικό Απεσταλμένο του ΟΗΕ κ. Νίμιτς, «ο οποίος για 24 χρόνια αγωνίζεται ακατάπαυστα για τη λύση του θέματος». Δεδομένου ότι σήμερα έχει τα γενέθλια του ο Μάθιου Νίμιτς, ο κ. Τσίπρας σχολίασε ότι «δεν θα μπορούσαμε να βρούμε καλύτερη μέρα για να υπογράψουμε αυτή τη συμφωνία από την ημέρα των γενεθλίων του». Ευχαρίστησε ασφαλώς και την ΕΕ, την Ύπατη εκπρόσωπο κα Μογκερίνι και τον Επίτροπο Διεύρυνσης κ. Χαν.
«Πατριωτική συμφωνία και για τους δύο λαούς»
«Καταλήξαμε με κόπο και ακούραστη προσπάθεια σε μια αμοιβαία επωφελή συμφωνία», τόνισε ο πρωθυπουργός, σημειώνοντας ότι πρόκειται για «μια συμφωνία που σέβεται πλήρως τις θεμελιώδεις αρχές και αξίες των δύο πλευρών, που μας επιτρέπει σήμερα να απευθυνθούμε στους πολίτες των χωρών μας, να τους κοιτάξουμε στα μάτια και να τους καλέσουμε να τη διαβάσουν χωρίς προκαταλήψεις».
«Αν η ψυχή κάθε λαού είναι η ιστορία του, τότε στη συμφωνία μας καθρεφτίζονται οι ψυχές και των δύο λαών. Κι αυτό την κάνει μια πατριωτική συμφωνία και για τους δύο λαούς», υπογράμμισε. Σημείωσε επίσης ότι «είναι μια συμφωνία που σε κάθε άρθρο της διαψεύδει πατριδοκάπηλες και μισαλλόδοξες δυνάμεις και στις δύο χώρες, που επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τις εύλογες και απολύτως σεβαστές ευαισθησίες των πολιτών μας». Τόνισε ότι «οι ευαισθησίες αυτές υπήρξαν οδηγός μας κατά τις διαπραγματεύσεις, τη συγγραφή και τώρα την υπογραφή αυτής της συμφωνίας» και πως «βεβαίως θα παραμείνουν οδηγός μας, στην -από εδώ και πέρα- κοινή μας προσπάθεια να καταστεί αυτή η συμφωνία βιώσιμη». Επισήμανε ακόμη ότι η βιωσιμότητα μιας συμφωνίας δεν εξαντλείται στη νομική της διάσταση και πως χρειάζεται από κοινού επένδυση, για να ριζώσει στις συνειδήσεις των πολιτών των δύο χωρών η οριστική λύση μιας διένεξης δεκαετιών. Γι’ αυτό το λόγο, εξήγησε, αποδίδουν και ιδιαίτερη σημασία σήμερα τόσο σε νέα έργα υποδομών όπως η σιδηροδρομική διασύνδεση Θεσσαλονίκης-Σκοπίων-Βελιγραδίου-Βουδαπέστης όσο και στα έργα που έχουν συμφωνήσει στο πλαίσιο των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης όπως η νέα συνοριακή διάβαση, «ένα έργο με μεγάλη βαρύτητα για την περιοχή μας και τις διασυνοριακές μας σχέσεις».
«Οι λαοί μας θα αποτελέσουν παράδειγμα συναδέλφωσης»
Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για το ιστορικό χρέος «αυτό το βήμα, που κάνουμε από κοινού, να φροντίσουμε να μη μείνει μετέωρο» και σημείωσε πως είναι αισιόδοξος ότι «θα τα καταφέρουμε» και ότι «οι λαοί μας θα αποτελέσουν παράδειγμα συναδέλφωσης σε μια ιστορική περίοδο γενικευμένης αποσταθεροποίησης και γεωπολιτικών συγκρούσεων». Σχολίασε πως η ανθρωπότητα χρειάζεται τέτοια παραδείγματα λαών και χωρών «που αποτινάζουν τα βαρίδια του μίσους και οικοδομούν μαζί το μέλλον τους». Σημείωσε ότι
«η μοίρα των λαών και των χωρών των Βαλκανίων είναι αλληλένδετη όπως και η μοίρα των λαών και των χωρών της Ευρώπης». Τόνισε ότι ο μοναδικός δρόμος για την επιτυχή αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων είναι «μια συνεκτική στρατηγική διασυνοριακής, περιφερειακής και διεθνούς συνεργασίας»: «Μια στρατηγική εξωστρέφειας και ευρωπαϊκής πορείας των Βαλκανίων, που θα ακυρώσει αποφασιστικά τις δυνάμεις γεωπολιτικής αστάθειας και θα κλείσει μια για πάντα το οδυνηρό κεφάλαιο της αλλαγής των συνόρων».
Εκμυστηρεύτηκε ότι είναι λάτρης της βαλκανικής μουσικής, με τα χάλκινα όργανα. Στην τεράστια βαλκανική παράδοση εξέχουσα θέση έχουν τα μοιρολόγια, αλλά και τα τραγούδια της χαράς. Τα μοιρολόγια, είπε, «τραγουδισμένα από μυριάδες μαυροντυμένες γυναίκες των χωρών μας, όταν αποχαιρετούσαν τους άνδρες και τα παιδιά τους, πεσόντες στο βωμό των πολέμων. ‘Αλλοτε πολεμώντας για πανανθρώπινη λευτεριά, και άλλοτε πέφτοντας θύματα του φανατισμού και των εθνοτικών συγκρούσεων». Τα τραγούδια της χαράς «υμνούν τη γέννηση και την ομορφιά της φύσης και των ανθρώπων μας». «Ένα τέτοιο, καινούριο τραγούδι, ξεκινάμε να γράφουμε μαζί, σήμερα, εδώ στις Πρέσπες», είπε ο πρωθυπουργός, προσθέτοντας: «Στόχος μας να τραγουδιέται για πολλούς αιώνες και από πολλές γενιές μπροστά. Στη γλώσσα μας και στη γλώσσα σας. Στη χώρα μας και στη χώρα σας. Από το λαό μας και το λαό σας. Ένα τραγούδι που θα γιορτάζει την ειρήνη, την αδελφοσύνη, την προκοπή και την καλή γειτονία των λαών».
«Χόρτασαν πια οι παλαιότερες γενιές από μοιρολόγια», «ήρθε η ώρα να μιλήσουμε ξανά για τη γέννηση, για τη γέννηση του κοινού μας μέλλοντος, να ξανατραγουδήσουμε χαρούμενα τραγούδια στα Βαλκάνια», υπογράμμισε ο Έλληνας πρωθυπουργός, για να καταλήξει: «Σήμερα κάνουμε το πρώτο βήμα προς αυτό το μέλλον, βήμα γενναίο, ιστορικό και αναγκαίο για τους λαούς μας».
