Ένα καθοριστικό βήμα για τη διάσωση και την ανάδειξη ενός εκ των σημαντικότερων θρησκευτικών μνημείων της Κρήτης πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα. Ο Περιφερειάρχης Σταύρος Αρναουτάκης υπέγραψε τη σύμβαση για την εκτέλεση του έργου «Συντήρηση και επισκευή δωμάτων και στεγών Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεγάλης Παναγιάς Νεάπολης Λασιθίου», παρουσία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Πέτρας και Χερρονήσου κ. Γερασίμου και του Αντιπεριφερειάρχη Λασιθίου Γιάννη Ανδρουλάκη.
Η παρέμβαση αυτή κρίνεται ως κατεπείγουσα και ζωτικής σημασίας, καθώς αφορά έναν ιστορικό ναό. Ο Μητροπολιτικός Ναός της Μεγάλης Παναγίας κατέχει τα πρωτεία ως ο μεγαλύτερος σε μέγεθος ναός στο νομό Λασιθίου και ο δεύτερος μεγαλύτερος σε ολόκληρη την Κρήτη, μετά τον Άγιο Μηνά. Αποτελεί διαχρονικό σημείο αναφοράς της θρησκευτικής ζωής, αλλά και σύμβολο του ιστορικού φορτίου που κουβαλάει η Νεάπολη, από την εποχή της μεγάλης ακμής της ως διοικητικό κέντρο του νομού έως και σήμερα, ως ιστορική έδρα του Δήμου Αγίου Νικολάου. Είναι ο χώρος όπου οι πιστοί του Μεραμπέλλου συρρέουν κάθε Δεκαπενταύγουστο για να εορτάσουν το «Πάσχα του καλοκαιριού».
Ο «τσαρικός πολυέλαιος»
Το έργο της στεγάνωσης έρχεται να θωρακίσει αυτό το εκκλησιαστικό κόσμημα που φιλοξενεί μοναδικούς θησαυρούς.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο επιβλητικός κεντρικός πολυέλαιος, γνωστός και ως «τσαρικός», ο οποίος έχει τη δική του συναρπαστική ιστορία. Έφτασε στη Νεάπολη επί των ημερών του Επισκόπου Νεαπολέως Διονυσίου Μαραγκουδάκη, ο οποίος καταγόταν από τις Μαργαρίτες Μυλοποτάμου και, πριν χειροτονηθεί επίσκοπος, είχε διατελέσει εφημέριος στα τσαρικά ανάκτορα της Ρωσίας.
Εκείνος φρόντισε να προμηθευτεί τέσσερις πολυελαίους για τον ναό, με τον κεντρικό εξ αυτών – σύμφωνα με την παράδοση – να προορίζεται αρχικά για τα ανάκτορα του Τσάρου. Πρόκειται για ένα περίτεχνο μπρούτζινο δημιούργημα, το οποίο αρχικά άναβε με κεριά και αργότερα ηλεκτροδοτήθηκε με τη συνδρομή αποδήμων Νεαπολιτών της Αμερικής.
Η πολυπλοκότητά του αποκαλύφθηκε περίτρανα πριν από περίπου 25 χρόνια, όταν κατά τη διάρκεια συντήρησής του χρειάστηκε να αποσυναρμολογηθεί: αποτελείται από 17.500 κομμάτια, τα οποία επανασυναρμολογήθηκαν τότε με ιδιαίτερο κόπο.
Η προστασία του κελύφους του ναού από την υγρασία και τα νερά της βροχής είναι, επομένως, μονόδρομος για τη διάσωση τέτοιων κειμηλίων.
Η ταυτότητα και το χρονοδιάγραμμα του έργου
Το τεχνικό αντικείμενο της σύμβασης αφορά στην αντιμετώπιση των προβλημάτων στα δώματα και τις στέγες. Το έργο ανατέθηκε στην εργοληπτική επιχείρηση «Κ. ΧΑΤΖΑΚΗΣ & ΣΙΑ Ε.Ε.», και θα κοστίσει 150.000 ευρώ.
Το χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των εργασιών ορίστηκε στους οκτώ (8) μήνες από την ημερομηνία δημοσίευσης της σύμβασης. Η επίβλεψη θα διενεργείται από το Τμήμα Συγκοινωνιακών Έργων της Π.Ε. Λασιθίου, ενώ η χρηματοδότηση καλύπτεται πλήρως από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων της Περιφέρειας Κρήτης.
Η διαφύλαξη της κληρονομιάς μας
Κατά τη διαδικασία της υπογραφής με τον ανάδοχο του έργου, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης επεσήμανε τη σημασία της διαφύλαξης των θρησκευτικών μνημείων του νησιού, τονίζοντας πως η Περιφέρεια Κρήτης στέκεται αρωγός στις ανάγκες της τοπικής εκκλησίας και της κοινωνίας του Λασιθίου.
Από την πλευρά του, ο Μητροπολίτης Γεράσιμος ευχαρίστησε την Περιφέρεια για την άμεση ανταπόκριση και τη δρομολόγηση των εργασιών που θα θωρακίσουν τον Μητροπολιτικό Ναό.
Φορέας κατασκευής του έργου είναι η Περιφέρεια Κρήτης – Π.Ε. Λασιθίου, ενώ η επίβλεψη θα διενεργηθεί από τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου.
Με την εγκατάσταση του εργολάβου, ξεκινά μια νέα σελίδα για τη Μεγάλη Παναγία, διασφαλίζοντας ότι θα συνεχίσει να αποτελεί το επίκεντρο της λατρευτικής και κοινωνικής ζωής του τόπου για τις επόμενες γενιές, χωρίς τον φόβο της φθοράς του χρόνου.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
