Η λειτουργία του κρατικού μηχανισμού και η συχνά ασφυκτική γραφειοκρατία δημιουργούν ορισμένες φορές καταστάσεις που ξεπερνούν τα όρια της κοινής λογικής, εγκλωβίζοντας απλούς πολίτες και επαγγελματίες σε έναν ατέρμονο νομικό και διοικητικό λαβύρινθο.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της δυσλειτουργίας, που προκαλεί εύλογο προβληματισμό στην τοπική κοινωνία, εκτυλίσσεται σήμερα με πρωταγωνιστή ιδιοκτήτη πασίγνωστης ταβέρνας στην παραλία της Χιόνας στη Σητεία.
Ο εν λόγω επαγγελματίας βρίσκεται αντιμέτωπος με συνεχείς κρατήσεις, όχι για κάποιο βαρύ ποινικό αδίκημα, αλλά για την τοποθέτηση ομπρελοκαθισμάτων (ξαπλώστρες) σε ιδιωτικό του χώρο, σε οικόπεδο που βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην επιχείρησή του.
Το παράδοξο της υπόθεσης δεν έγκειται στην πρόθεση των διωκτικών και εισαγγελικών αρχών, οι οποίες οφείλουν εκ του θεσμικού τους ρόλου να εφαρμόζουν το γράμμα του νόμου, αλλά στην καθυστέρηση συγκεκριμένων διοικητικών υπηρεσιών. Ειδικότερα, για να νομιμοποιηθεί η χρήση του συγκεκριμένου οικοπέδου για την τοποθέτηση των ξαπλωστρών, απαιτείται η σχετική έγκριση από την αρμόδια Αρχαιολογική Υπηρεσία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ρεπορτάζ, που προκύπτουν από παράγοντες του τουρισμού που έχουν ενημερωθεί σχετικά, το αίτημα για την πραγματοποίηση της απαραίτητης αυτοψίας έχει κατατεθεί από τον ιδιοκτήτη εδώ και αρκετούς μήνες!
Παρόλα αυτά, η αυτοψία αυτή αγνοείται, αφήνοντας τον επαγγελματία σε μια ιδιότυπη ομηρία, όπως επισημαίνει ο ίδιος.
Σύμφωνα με τον επιχειρηματία, ο σχεδιασμός του αφορούσε αποκλειστικά την προσωρινή τοποθέτηση κινητών παλετών και ξαπλωστρών για τρεις μήνες σε ιδιόκτητο χωράφι δίπλα στο κατάστημά του, χωρίς καμία μόνιμη παρέμβαση. Ενώ αρχικά είχε λάβει προφορικές διαβεβαιώσεις από πρώην στέλεχος της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας πως δεν υφίσταται κώλυμα, η νέα διοίκηση απαίτησε την κατάθεση τεχνικής έκθεσης. Ο ίδιος ανταποκρίθηκε άμεσα: προσέλαβε μηχανικό και κατέθεσε πλήρη φάκελο, λαμβάνοντας αριθμό πρωτοκόλλου από τον Μάιο. Έκτοτε, αγνοείται η τελική έγκριση της επιτροπής αρχαιοτήτων, όπως επισημαίνει.
Από την άλλη πλευρά, η στάση των ελεγκτικών αρχών και της Αστυνομίας, ως αρμόδιας για την επιβολή του νόμου σε περίπτωση αυθαιρεσίας, είναι απολύτως ξεκάθαρη: καμία εργασία δεν μπορεί να προχωρήσει στον χώρο χωρίς την επίσημη έγκριση της Αρχαιολογίας, όπως προκύπτει από το υλικό που έχει η αστυνομία στα χέρια της και προχώρησε στην κράτησή του κι αύριο θα οδηγηθεί στην Εισαγγελέα Λασιθίου στη Νεάπολη. Η υπηρεσία οφείλει να τηρήσει αυστηρά τη νομιμότητα.
Το ζητούμενο είναι πως η καθυστέρηση εξέτασης του φακέλου έχει πρακτικά «παγώσει» κάθε δραστηριότητα. Σήμερα, παραμονή του γάμου τουριστών που θα φιλοξενήσει στο μαγαζί του που ο ίδιος είναι μάγειρας, ο επαγγελματίας δηλώνει με δεμένα τα χέρια, αδυνατώντας να εξυπηρετήσει τους τουρίστες και πλέον εμπλέκεται σε περιστατικό που αναδεικνύει πώς οι γραφειοκρατικές καθυστερήσεις μπορούν να τινάξουν στον αέρα την τουριστική μας εικόνα.
Σημειώνεται πως ο ιδιοκτήτης της ταβέρνας έχει οδηγηθεί ήδη τέσσερις φορές στο αστυνομικό τμήμα και στα κρατητήρια κατά το παρελθόν για παρεμφερείς λόγους αλλά από την κτηματική υπηρεσία.
Είναι απολύτως κατανοητό και σεβαστό ότι η Εισαγγελία και η Αστυνομία λειτουργούν ως θεματοφύλακες της νομιμότητας, προχωρώντας στις προβλεπόμενες ενέργειες κάθε φορά που διαπιστώνεται η απουσία της πολυπόθητης αδειοδότησης, καθώς δεν έχουν τη διακριτική ευχέρεια να παραβλέψουν την έλλειψη των απαραίτητων εγγράφων. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν το ίδιο το κράτος αδυνατεί να ανταποκριθεί εγκαίρως στα αιτήματα των πολιτών, ενώ ταυτόχρονα, μέσω των ελεγκτικών του μηχανισμών, τιμωρεί την έλλειψη των αδειών που το ίδιο καθυστερεί να εκδώσει. Έτσι, ο επαγγελματίας, ενώ δεν καταπατά δημόσια περιουσία, υφίσταται διαδικασίες ακραίας ταλαιπωρίας, περιμένοντας καρτερικά το κράτος να κάνει τη δουλειά του.
Στην καρδιά της τουριστικής περιόδου, τέτοιου είδους περιστατικά πλήττουν όχι μόνο τον εκάστοτε βιοπαλαιστή επιχειρηματία, ο οποίος υφίσταται σοβαρή ψυχολογική και οικονομική φθορά, αλλά στέλνουν και ένα λανθασμένο μήνυμα. Ο τουρισμός στην Κρήτη αποτελεί τον βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας και η στήριξή του προϋποθέτει αρμονική συνεργασία.
Η Αρχαιολογική Υπηρεσία οφείλει, έστω και με αυτή την τεράστια καθυστέρηση, να επισπεύσει τις διαδικασίες και να διενεργήσει την απαιτούμενη αυτοψία στο επίμαχο οικόπεδο. Εάν υπάρχουν αρχαιολογικοί περιορισμοί, ας διαπιστωθούν θεσμικά. Εάν, όμως, δεν υφίσταται κώλυμα, πρέπει άμεσα να ανοίξει ο δρόμος για την αδειοδότηση, προκειμένου να σταματήσει η ταλαιπωρία. Η εύρυθμη λειτουργία του κράτους οφείλει να προστατεύει τον πολίτη, λύνοντας, και όχι διαιωνίζοντας, τα προβλήματα της καθημερινότητας. Κι επιπλέον, υπάρχει ένα ξεκάθαρο ερώτημα: είναι δυνατόν να κρατείται ένας επαγγελματίας για τέτοιο λόγο;
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
