Μια νέα σελίδα, γεμάτη προκλήσεις αλλά και συγκεκριμένες προοπτικές, ανοίγει για το εμβληματικό νησί της Χρυσής. Η τετραετής θητεία της Επιτροπής Εφαρμογής και Παρακολούθησης του Σχεδίου Δράσης, που θεσμοθετήθηκε το 2021 για τη διάσωση του ευαίσθητου οικοσυστήματος, έφτασε στο επίσημο τέλος της, παραδίδοντας τη σκυτάλη της ευθύνης στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ). Σε αυτό το κρίσιμο μεταβατικό στάδιο, ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου, Γιάννης Ανδρουλάκης, σκιαγραφεί τον οδικό χάρτη για το μέλλον του νησιού, τονίζοντας την ανάγκη για άμεση υλοποίηση των μελετών που εκπονήθηκαν, με στόχο έναν νέο κύκλο βιώσιμης διαχείρισης που θα συνδυάζει την απόλυτη προστασία με μια ήπια αναπτυξιακή πορεία για την ευρύτερη περιοχή.
Το τέλος μιας εποχής
Η 17η Σεπτεμβρίου 2025 σηματοδότησε την επίσημη λήξη της λειτουργίας της επιτροπής, καθώς έληξε η ισχύς της Κοινής Υπουργικής Απόφασης που την είχε συστήσει. Όπως επιβεβαιώνει ο κ. Ανδρουλάκης, η διοικητική αυτή αλλαγή είναι καθοριστική. «Αυτό που είναι γεγονός πια είναι ότι από τις 17 Σεπτεμβρίου δεν υπάρχει στο ΦΕΚ επίσημα από το υπουργείο η σύσταση της επιτροπής διαχείρισης της Χρυσής. Αυτό σημαίνει ότι λόγω του ότι είναι Νατούρα η περιοχή, θα τηρείται η νομιμότητα υπό την επίβλεψη του ΟΦΥΠΕΚΑ», δηλώνει χαρακτηριστικά.
Η τετραετία που πέρασε άφησε μια σημαντική παρακαταθήκη. Η παρέμβαση του 2021 χαρακτηρίστηκε από πολλούς, συμπεριλαμβανομένης της εκπροσώπου του Συνηγόρου του Πολίτη, ως «υπόθεση πρότυπο» για την προστασία των περιοχών NATURA στην Ελλάδα. Το νησί πήρε μια πολύτιμη «ανάσα», οι ανεξέλεγκτες δραστηριότητες περιορίστηκαν και το μοναδικό δάσος αρκεύθων (κέδρων) άρχισε να δείχνει σημάδια ανάκαμψης.
Η μελετητική εικόνα
Κεντρικό πυλώνα της προσπάθειας αποτέλεσε η επιστημονική τεκμηρίωση. Ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου στέκεται στην αξία των μελετών που ολοκληρώθηκαν, αλλά και σε αυτή που βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται να ρίξει φως σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του νησιού. «Στα τέσσερα χρόνια ολοκληρώθηκαν κρίσιμες μελέτες και είναι και σε εξέλιξη άλλη μία κρίσιμη μελέτη, όπου και τα αποτελέσματα θα τα έχουμε μέχρι τέλος του χρόνου, το οποίο αφορά τα αίτια της ξήρανσης του δάσους της Χρυσής», τονίζει. Η κατανόηση των αιτιών που προκαλούν την εκτεταμένη ξήρανση της βλάστησης θεωρείται το κλειδί για τον σχεδιασμό των μελλοντικών, στοχευμένων παρεμβάσεων.
Χρηματοδότηση από ΟΦΥΠΕΚΑ, Εμπλοκή του Δήμου
Με τις μελέτες στα χέρια, το ερώτημα είναι ποιος και πώς θα τις υλοποιήσει. Ο κ. Ανδρουλάκης αποκαλύπτει τις συζητήσεις που έγιναν στην τελευταία συνάντηση, οι οποίες δείχνουν έναν σαφή δρόμο. «Υπάρχει διάθεση από τον ΟΦΥΠΕΚΑ να χρηματοδοτήσει ενέργειες και δράσεις που θα αφορούν την υλοποίηση των μελετών ή μέρος των μελετών», αναφέρει, ανοίγοντας ένα παράθυρο αισιοδοξίας για την εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων.
Ταυτόχρονα, υπογραμμίζει την κεντρική θέση που πρέπει να έχει η τοπική αυτοδιοίκηση στην εφαρμογή των δράσεων. «Η σκέψη και η άποψη, και αυτό το οποίο βλέπουμε, είναι ότι θα πρέπει και ο δήμος να έχει την κύρια εμπλοκή, αφού ανήκει γεωγραφικά στον Δήμο της Ιεράπετρας». Αυτή η προσέγγιση στοχεύει στην αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων και στην ενίσχυση του ρόλου της τοπικής κοινωνίας στη διαχείριση του φυσικού της πλούτου.
Συγκεκριμένα βήματα
Τα σχέδια δεν μένουν στη θεωρία. Ο Αντιπεριφερειάρχης αναφέρεται σε συγκεκριμένα, άμεσα υλοποιήσιμα έργα που θα καθορίσουν τη νέα, οργανωμένη επισκεψιμότητα στο νησί. «Υπάρχουν σχέδια τα οποία θα πρέπει να υλοποιηθούν, που θα πάνε τη Χρυσή την επόμενη μέρα σε μία άλλη αναπτυξιακή πορεία, όπως η φύλαξη της Χρυσής, όπως οι διάδρομοι οι οποίοι θα πρέπει να προχωρήσουν για την επισκεψιμότητα των επισκεπτών».
Παράλληλα, ένα ζωτικό έργο υποδομής, η νομιμοποίηση της προβλήτας, βρίσκεται σε εξέλιξη, σε συνεργασία της Περιφέρειας με τον Δήμο. «Είμαστε σε εξέλιξη για την προγραμματική σύμβαση με το Δήμο της Ιεράπετρας, όπου αυτή τη στιγμή περιμένουμε τις τεχνικές προδιαγραφές από τον δήμο για την νομιμοποίηση της προβλήτας», εξηγεί ο κ. Ανδρουλάκης.
Όλα τα παραπάνω, σύμφωνα με τον ίδιο, συνθέτουν το παζλ της επόμενης μέρας, η οποία πρέπει να στηριχθεί σε μια διπλή, αδιαπραγμάτευτη αρχή: «Δημιουργούμε μία επόμενη μέρα που θα πρέπει να λειτουργήσει με γνώμονα τη σωστή προστασία της Χρυσής, αλλά και την αναπτυξιακή πορεία που πρέπει να έχει η Ιεράπετρα μέσα από την Χρυσή».
Η Χρυσή, από πεδίο ανεξέλεγκτης δράσης, καλείται να μετατραπεί σε πρότυπο βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, όπου ο σεβασμός στο περιβάλλον θα αποτελεί το θεμέλιο της ευημερίας.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
