Με επίκεντρο την ιστορική Ιερά Μονή Παναγίας Κρουσταλλένιας και το πάρκο Ελευθερίας ξεκίνησαν απόψε Σάββατο 5 Ιουνίου οι φετινές εορταστικές εκδηλώσεις για την Μάχη του Λασιθίου που αποτελεί Εθνική Εορτή τοπικού χαρακτήρα για το Νομό Λασιθίου.
Φέτος, με αφορμή τα 200 χρόνια από την κήρυξη της ελληνικής επανάστασης, ο Δήμος Οροπεδίου Λασιθίου, η Μητρόπολη Πέτρας και Χερρονήσου και η Περιφέρεια Κρήτης – Π. Ε. Λασιθίου που διοργανώνουν τις εκδηλώσεις, φιλοξενούν το ιστορικό Λάβαρο της Αγίας Λαύρας.
Έναρξη από το Δήμαρχο
Το Λάβαρο της Αγίας Λαύρας συνδέεται με τον τόπο αυτό γιατί συνδέονται οι θυσίες και οι αγώνες των Ελλήνων, αλλά παράλληλα και των δύο Ιστορικών Μοναστηριών της Αγίας Λαύρας των Καλαβρύτων και της Παναγιάς Κρουσταλλένιας Λασιθίου, με το ρόλο που διαδραμάτισαν στις επαναστάσεις των Ελλήνων, τόνισε ο Δήμαρχος Γιάννης Στεφανάκης, υποδεχόμενος το ιστορικό λάβαρο. Ο Δήμαρχος αναφέρθηκε στα ιστορικά γεγονότα της Μάχης του Λασιθίου και στο συσχετισμό του ιστορικού ρόλου των Ιερών Μονών Αγίας Λαύρας και Παναγίας Κρουσταλλένιας, καθώς και στην σημασία για την κρητική και ελληνική ιστορία της Μάχης του Λασιθίου.
Καλωσόρισμα από τον Περιφερειάρχη
«Mε ιδιαίτερη συγκίνηση υποδεχόμαστε σήμερα στο Οροπέδιο του Λασιθίου, στην ιστορική Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κρουσταλλένιας, το Ιερό Λάβαρο της Επανάστασης από την Αγία Λαύρα. Το μοναστήρι που σημάδεψε τη νεότερη ιστορία του ελληνικού κράτους. Που έδωσε τη δύναμη σε έναν υπόδουλο λαό να σηκώσει το κεφάλι, να ορκιστεί στα ιερά και τα όσια της πατρίδας μας. για την Ελευθερία ή το Θάνατο. Με τον ίδιο σεβασμό υποκλινόμαστε και σήμερα μπροστά στο μεγάλο κατάλογο των Κρητικών, που από το Οροπέδιο του Λασιθίου το Μάη του 1867, άναψαν μια άλλη μεγάλη φλόγα για να φωτίζει μαζί με την Ιερή Φλόγα του Αρκαδίου, τις γενιές των Ελλήνων. Στις αλλεπάλληλες επαναστάσεις της Κρήτης, ο Κρητικός λαός έδωσε μεγάλες μάχες, για εθνικές αξίες και μεγάλες αρετές.
Μια τέτοια μεγάλη στιγμή ήταν και η Μάχη του Λασιθίου. Μια ιστορική στιγμή ορόσημο για την Κρήτη, για την Ελλάδα αλλά και για τον κόσμο ολόκληρο», τόνισε κατά το χαιρετισμό του ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης.
Ιστορικός ρόλος των Μοναστηριών
Το λάβαρο μετέφερε στην Κρήτη ο ηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίας Λαύρας Καλαβρύτων κ. Ευσέβιος, ο οποίος αποδέχθηκε την πρόσκληση που διατυπώθηκε από τον Δήμο Οροπεδίου Λασιθίου και σε συνεννόηση με την τοπική Εκκλησία και τον Μητροπολίτη Πέτρας και Χερρονήσου Γεράσιμο. Στο χαιρετισμό του ευχαρίστησε για τις τελετές και τον εορτασμό που οργανώθηκε με εκκλησιαστική λαμπρότητα και για την επίσημη υποδοχή στο Οροπέδιο Λασιθίου, για τις εκδηλώσεις που έγιναν απόψε στο πάρκο Ελευθερίας κάτω από την Ιερά Μονή Κρουσταλλένιας, ενώ υπογράμμισε πως είναι μια ιστορική στιγμή για τις δύο Μονές που έχουν κοινά ιστορικά χαρακτηριστικά.
Ο εορτασμός του Σαββάτου ολοκληρώθηκε με δοξολογία στον Ιερό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Αύριο Κυριακή 6 Ιουνίου Θα τελεστεί αρχιερατικό συλλείτουργο στο ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου της Ιστορικής Μονής Κρουσταλλένιας και θα ακολουθήσουν οι επετειακές εκδηλώσεις στο πάρκο Ελευθερίας που φέρει το μνημείο των ηρώων της ιστορικής μάχης, η οποία αποτελεί το σημαντικότερο πολεμικό γεγονός μαζί με τη θυσία του Αρκαδίου για την επαναστατημένη Κρήτη του 19ου αιώνα.
Το Λάβαρο της Αγίας Λαύρας
Σύμφωνα με το αρχείο της Μονής Αγίας Λαύρας (κώδιξ 1703) το Λάβαρο αποτελούσε προσφορά των Ελλήνων της Σμύρνης κατά τα τέλη του 16ου αιώνα. Η παράσταση του λαβάρου αποδίδει την Κοίμηση της Θεοτόκου –μνήμη της οποίας τιμά η Μονή– και είναι επίμηκες ορθογώνιο (1,20 μήκος και 0,95 πλάτος) με μεταξωτά κρόσσια και διανθισμένο από πολύτιμα υλικά.
Το ιερό λάβαρο πολλές φορές έγινε βορά λεηλασιών. Το 1772 καταγράφεται η πρώτη υφαρπαγή του στην Μολδοβλαχία. Οι μοναχοί της μονής με την αρωγή του Πατριαρχείου και μοναχών της Μολδοβλαχίας το εξαγόρασαν με την ανταλλαγή άλλων κειμηλίων της μονής. Το 1780 αντίστοιχο περιστατικό με την μεταφορά του αυτήν τη φορά στην Ήπειρο. Το 1826 και κατά την πυρπόληση του μοναστηριού από τον Ιμπραήμ το λάβαρο διεσώθη τελευταία στιγμή χάριν των μοναχών Αθανασίου και Δανιήλ οι οποίοι το μετέφεραν στο νησί Κάμηλο της Ιθάκης. Σήμερα φυλάσσεται στο φυσικό του χώρο σε ειδική προθήκη και αποτελεί το ιστορικότερο κειμήλιο της μονής.
Το λάβαρο δεν μεταφέρεται συχνά από τη Μονή και η παρουσία του στην Κρήτη που ζητήθηκε μέσω της Μητρόπολης Πέτρας και Χερρονήσου από τον Δήμο Οροπεδίου Λασιθίου, «είναι μια στιγμή συγκίνησης», όπως ανέφερε ο ηγούμενος της Μονής της Αγίας Λαύρας Ευσέβιος Σπανός.
«Το Ιερό Λάβαρο έχει πολλά να μας πει για το αδούλωτο πνεύμα των Ελλήνων. Για τους Έλληνες που ποτέ δεν προσκυνάνε και δεν γονατίζουν, αλλά μάχονται για το μέγιστο αγαθό της ελευθερίας. Αυτό είναι το διαχρονικό μήνυμα του λαβάρου», δήλωσε ο ηγούμενος της Μονής της Αγίας Λαύρας φτάνοντας στο Ηράκλειο, ενώ τη συγκίνησή του για την παρουσία του λαβάρου στις εκδηλώσεις του Οροπεδίου Λασιθίου, εξέφρασε και ο δήμαρχος της περιοχής.
«Το λάβαρο της Ελληνικής Επανάστασης, αυτό στο οποίο όρκισε ο Παλαιών Πατρών Γερμανός τους επαναστάτες, θα βρίσκεται μέχρι το πρωί της Δευτέρας στην Ιερά Μονή Κρουσταλλένιας, μαζί με το λάβαρο της Επανάστασης του Οροπεδίου, το λάβαρο του Βασιλογιώργη που ήταν επαναστάτης και μέλος της Φιλικής Εταιρείας και δημιουργήθηκε το 1841, απεικονίζοντας έναν αετό ο οποίος πατάει πάνω σε έναν κεραυνό και κρατάει στο ράμφος του ένα σταυρό. Είναι ένα σύμβολο της ελληνικής μυθολογίας, της μυθολογικής γέννησης του Δία στο Οροπέδιο Λασιθίου και η μετεξέλιξη του στην πορεία προς στο Χριστιανισμό», δήλωσε ο δήμαρχος Οροπεδίου Λασιθίου Γιάννης Στεφανάκης.
Σύμφωνα με τον ηγούμενο της Ιεράς Μονής Αγίας Λαύρας το λάβαρο της Ελληνικής Επανάστασης κεντήθηκε στην Πάτρα το 1740 και μεταφέρθηκε στη Μονή από έναν ιερομόναχο, τον Νεόφυτο, όπου και κοσμούσε την Ωραία Πύλη του ιστορικού ναού της εκκλησίας.
«Από το 1740 μέχρι το ξημέρωμα της 17ης Μαρτίου το 1821 αποτελούσε ένα θρησκευτικό σύμβολο, αλλά από εκείνη τη στιγμή και μετά έγινε και εθνικό σύμβολο ενός υπόδουλου λαού που πάσχιζε να αποτινάξει τον τουρκικό ζυγό», ανέφερε ο ηγούμενος, ο οποίος πρόσθεσε ότι ο Παλαιών Πατρών Γερμανός όρκισε τους Έλληνες, χωρίς να αντιληφθούν κάτι οι Τούρκοι, στο τέλος της αγρυπνίας του Αγίου Αλεξίου, πολιούχου των Καλαβρύτων, η μνήμη του οποίου εορτάζεται την 17η Μαρτίου. Ο όρκος που έδωσαν συμβόλισε την έναρξη της Επανάστασης, η οποία ξεκίνησε όταν το λάβαρο υψώθηκε στη Μονή της Αγίας Λαύρας την 25η Μαρτίου του 1821 από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό.
