Μία απόδραση στα μαγευτικά Αστερούσια, τη νοτιότερη οροσειρά της Ελλάδας, που χωρίζει την εύφορη πεδιάδα της Μεσαράς από τις ακτές του Νότιου Κρητικού Πελάγους είναι πάντα ξεχωριστή. Έτσι τη βιώσαμε κι εμείς οι είκοσι περίπου περιπατητές του Ορειβατικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου την Κυριακή 8 του Δεκέμβρη.
Γύρω απ’ το χωριό Παράνυμφοι
Μέρα κι αυτή καιρικά αμφιλεγόμενη, με το φόβο της βροχής, να μας ακολουθεί τις δύο περίπου ώρες, ώσπου να φτάσουμε στην περιοχή κοντά στο χωριό Παράνυμφοι, του Δήμου Αρχανών –Αστερουσίων στα ΝΑ του νομού Ηρακλείου, σημείο εκκίνησης της πεζοπορίας. Όμως η καλή μας τύχη ήταν εδώ κι όσο κι αν φάγαμε στην αρχή κάποιες ψιχάλες, γρήγορα με τις δυνατές ριπές του νοτιά, στεγνώσαμε και συνεχίσαμε.
Πρώτα-πρώτα επισκεπτόμαστε το σημείο θέασης στον –ξερό αυτή την εποχή- καταρράκτη του Αμπά (ύψους 140 μέτρων), σφηνωμένο στον κάθετο γκρεμό. Ένα άνοιγμα ανάμεσα στα βουνά μας επιτρέπει να δούμε στο βάθος τις στέγες του παραλιακού οικισμού «Τρεις Εκκλησιές», τέρμα της σημερινής μας διαδρομής, να γυαλίζουν στον πρωινό ήλιο.
Έπειτα γυρνάμε πάλι κοντά στο χωριό, του οποίου οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία, όπως δείχνουν τα καλλιεργημένα χωράφια και τα πλήθος μικρά τρακτέρ, που βλέπουμε αφημένα εδώ κι εκεί. Εξάλλου ένα μικρό οροπέδιο κάτω απ’ τα Αστερούσια σχηματίζεται εδώ και πηγές αρκετές φαίνεται ότι υπάρχουν.
Εμείς παίρνουμε χωματόδρομο με κατεύθυνση ΝΔ στα ριζά των ορεινών όγκων, που σκεπασμένοι στην ομίχλη, δείχνουν μυστηριώδεις. Φτάνουμε κάποτε στο περιφραγμένο μικρό δασάκι, που ανήκει στη Μονή του Άγιου Παύλου (460 μ.). Μια στεγασμένη πηγή με καθαρό τρεχούμενο νερό δικαιολογεί την πράσινη αυτή όαση στην κατά τ’ άλλα άνυδρη γη της περιοχής. Το μέρος άκμασε την εποχή της Ενετοκρατίας (συνδέεται με τη δράση του λόγιου αριστοτελιστή, Ιωσήφ Φιλάγρη), καθώς βρίσκεται σε μονοπάτια σύνδεσης με τη Μονή Κουδουμά και με τα νότια παράλια. Παράκμασε ωστόσο την Τουρκοκρατία και ως τα μέσα του 20ου αι. λειτουργούσε ως ερημητήριο για κάποιους μοναχούς {πληροφορίες από Cretan beaches).
Το μονοπάτι για τις Τρεις Εκκλησιές
Ακριβώς κάτω από την εκκλησία ξεκινάει το απότομο καλντερίμι, που ελίσσεται στην κόψη του γκρεμού και προσφέρει φανταστική θέα τόσο στο ανεμοδαρμένο πέλαγος, όσο και στα νεφοσκεπή όρη. Απότομα κοφτά βράχια, χαώδεις σπηλιές, όρνια και γυπαετοί, που σε γυροφέρνουν, δεν σε αφήνουν καθόλου να βαρεθείς!
Λίγο πριν φτάσουμε στην παράκτια ζώνη, πλήθος χαρουπιές μας καλωσορίζουν. Είναι η μόνη βλάστηση μετά από ώρα. Είναι το γνωστό χαρουπόδασος των Τριών Εκκλησιών. Για αιώνες η Κρήτη έκανε εξαγωγή του πολύτιμου αυτού καρπού, γνωστού και ως ‘ξυλοκέρατου’, που αποτελούσε βάση για πολλά προϊόντα. Αρκετά «άτακτα» κατσίκια, συλλαμβάνονται απ’ τον φακό να έχουν σκαρφαλώσει στα δέντρα και να γεύονται καρπούς και φύλλα!
Ώσπου φτάνουμε στα παράλια. Λιμπιζόμαστε τις έρημες παραλίες της Ψιλής Άμμου και του Όρνιου. Έπειτα προχωράμε στον παραλιακό χωματόδρομο, ώσπου φτάνουμε στον οικισμό. Η άναρχη δόμηση χωρίς αισθητική, που επικρατεί γενικά στη νότια Κρήτη, υπάρχει κι εδώ. Όμως το μέρος μια γοητεία την έχει, έτσι στην ερημιά, ανάμεσα στα κατακόρυφα γκρεμνά και την άγρια απέραντη θάλασσα. Μια μικρή περιπλάνηση στα στενά και στην αμμουδιά κι έπειτα χωνόμαστε στο πρώτο καφενεδάκι, για να τσιμπήσουμε τα «βρισκούμενα», που όμως πολλές φορές είναι και τα καλύτερα! Εκεί εν μέσω προπόσεων και φιλικής διάθεσης θα ξεσπάσει και η δυνατή μπόρα, που περιμέναμε απ’ το πρωί, για να δώσει τον καλύτερο δυνατό επίλογο σε μια έντονη μέρα!
Στο κάστρο του Χάρακα
