Η αδειοδότηση των αιολικών πάρκων δε μπορεί να προχωρεί ερήμην της τουριστικής πολιτικής και τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια και ερήμην της επίσημης τουριστικής πολιτικής στην περιοχή και γενικότερα, επισημαίνει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ξενοδόχων Ν. Λασιθίου κ. Γιάννης Προκοπάκης, εκφράζοντας την άποψη του συνδέσμου και γνωμοδοτώντας αρνητικά, στο πλαίσιο εξέτασης των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, για τα δύο αιολικά πάρκα στο Πάνω Μεραμπέλλο, στις θέσεις Πέζα και Κεφάλα- Τράπεζα -Κουτσούρα.
Στο πλαίσιο της σχετικής διαβούλευσης για τις ΜΠΕ, ο Σύνδεσμος Ξενοδόχων κατέθεσε ενστάσεις τεκμηριώνοντας πλήρως τους λόγους της αρνητικής στάσης του στο θέμα αυτό.
«Ο Σύνδεσμός μας δεν αντιτίθεται στην ενεργειακή μετάβαση. Αντιτιθέμεθα στη λογική ότι η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να γίνεται εις βάρος τουριστικά αναπτυγμένων περιοχών, σε αντίθεση με τον ίδιο τον χωρικό σχεδιασμό της χώρας. Η Ελλάδα έχει ήδη υπερβεί τους στόχους ΑΠΕ 2030. Η ενέργεια που θα παραχθεί στο Μεραμπέλλο δεν προορίζεται για τις ανάγκες της Κρήτης -προορίζεται για εξαγωγή. Η θυσία του τοπίου, της κτηνοτροφίας, της μελισσοκομίας, της πολιτιστικής κληρονομιάς και του ποιοτικού τουρισμού στο βωμό εξαγωγών ενέργειας δεν αποτελεί «πράσινη ανάπτυξη». Αποτελεί καταστροφή», τονίζει ο κ. Προκοπάκης στο υπόμνημα, που κατέθεσε για λογαριασμό του Συνδέσμου Ξενοδόχων Ν. Λασιθίου. Απευθύνεται στους υπουργούς, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού και στην Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας και κοινοποιεί στον Α΄ Αντιπρόεδρο της Βουλής Γιάννη Πλακιωτάκη, στη Βουλευτή Κατερίνα Σπυριδάκη στο Δήμο Αγ. Νικολάου, στην Περιφέρεια Κρήτης, στους ΠΟΞ, ΞΕΕ, ΣΕΤΕ και στο Σύνδεσμο Ξενοδόχων Κρήτης.
Το υπόμνημα
Στο υπόμνημα, επισημαίνονται τα εξής:
Ο Σύνδεσμος Ξενοδόχων Νομού Λασιθίου, ως θεσμικός εκπρόσωπος ξενοδοχειακών μονάδων που απασχολούν χιλιάδες εργαζομένους και αντιπροσωπεύουν δεκάδες χιλιάδες κλίνες στον κορυφαίο τουριστικό προορισμό της Ανατολικής Κρήτης, υποβάλλει το παρόν Υπόμνημα- Ένσταση κατά της αδειοδότησης δύο Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΣΠΗΕ) στην περιοχή του Επάνω Μεραμπέλλου, Δήμου Αγίου Νικολάου.
Η ένσταση στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: α) τα αντικειμενικά τεχνικά δεδομένα της ΜΠΕ, β) την αντίφαση με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ, Μάιος 2026) και τις θέσεις του Υπουργείου Τουρισμού και γ) την ομόφωνη αντίθεση τοπικής κοινωνίας, Δημοτικού Συμβουλίου και Τοπικού Συμβουλίου Νεάπολης.
Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) της εταιρείας Αιολικά Πάρκα Κρήτης ΕΛΙΚΑ αφορά δύο ΑΣΠΗΕ στις κορυφογραμμές Καρυδίου, Αρετίου και Χαυγά, συνολικής παραγόμενης ισχύος 132 MW:
Κρίσιμη παραδοχή της ίδιας της ΜΠΕ: Ο αρχικός σχεδιασμός (Εναλλακτική Χ2) με 35 Α/Γ και 175 MW απορρίφθηκε από τους ίδιους τους μελετητές επειδή θα προκαλούσε αρνητικές επιπτώσεις μεγαλύτερης κλίμακας στο έδαφος, τη χλωρίδα και το τοπίο. Η ΜΠΕ ομολογεί δηλαδή ότι η περιβαλλοντική βλάβη είναι δεδομένη -απλώς επιλέγεται η «λιγότερο καταστροφική» εκδοχή.
Η τριπλή αντίφαση
Το υπόμνημα παρουσιάζει και τις τρεις πλευρές της αντίφασης που ενέχει η αδειοδότηση των δύο Αιολικών Σταθμών. Αναφέρει:
Τριπλή αντίφαση με την τουριστική πολιτική
– Αντίφαση με το ΕΧΠ-Τ (ΥΠΕΝ, Μάιος 2026): Το ίδιο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο κατατάσσει τη Δ.Ε. Νεάπολης -εντός της οποίας βρίσκεται το Επάνω Μεραμπέλλο- στην Κατηγορία Β (αναπτυγμένη τουριστική περιοχή) και προβλέπει προστασία τοπίου, αισθητική αναβάθμιση, ελάχιστο γήπεδο 12 στρεμμάτων και μόνο μονάδες ≥3 αστέρων. Ανεμογεννήτριες ύψους 185 μέτρων σε κορυφογραμμές ορατές από τον κόλπο Μιραμπέλλου, από την Ελούντα, από τον Άγιο Νικόλαο -δεν συμβαδίζουν με κανέναν από αυτούς τους στόχους.
Η Οικολογική Παρέμβαση Ηρακλείου έχει επισημάνει ότι αιολικά πάρκα στην Κρήτη εμπίπτουν σε ζώνες χαρακτηρισμένες ως «ήπιας τουριστικής ανάπτυξης» και «τοπίου εθνικής αξίας». Η ΡΑΕ εγκρίνει αδειοδοτήσεις αιολικών σε ζώνες που ταυτόχρονα το ΥΠΕΝ χαρακτηρίζει «τουριστικά αναπτυγμένες». Πρόκειται για διοικητική σχιζοφρένεια.
– Αντίφαση με τις θέσεις του Υπουργείου Τουρισμού: Η Υπουργός Τουρισμού κ. Κεφαλογιάννη, συναρμόδια για το ΕΧΠ-Τ, στοχεύει στην αναβάθμιση τοπίου και βιώσιμη ανάπτυξη. Η ΠΟΞ, σε επιστολή προς την ίδια, τονίζει ότι «η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος δεν μπορεί να εξαντλείται στην επιβολή περιορισμών στις νόμιμες τουριστικές επενδύσεις». Δεν μπορεί η Πολιτεία να ζητά «προστασία τοπίου» με το ένα χέρι και να εγκρίνει ανεμογεννήτριες 185 μέτρων σε κορυφογραμμές τουριστικά αναπτυγμένων περιοχών με το άλλο.
– Αντίφαση με τη στρατηγική ήπιας ανάπτυξης ενδοχώρας: Η Νεάπολη εμφανίζει πληθυσμιακή μείωση 15% σε 20 χρόνια. Η στρατηγική «ενδοχώρα ως ζώνη αγροτουρισμού, eco-lodges, πολιτιστικών διαδρομών» -που και εμείς υποστηρίζουμε στο υπόμνημά μας επί του ΤΠΣ – προϋποθέτει αναλλοίωτο τοπίο.
Δρόμοι πρόσβασης 22,8 χιλιομέτρων, γραμμές μεταφοράς ενέργειας, μεταφορά εξοπλισμού μέσω παραλίας Παχειάς Άμμου, ανεμογεννήτριες 522 μέτρα από κατοικημένο οικισμό -αυτά δεν συμβαδίζουν ούτε με eco-lodges, ούτε με gastro-trails, ούτε με πεζοπορικό τουρισμό, ούτε με κτηνοτροφία, ούτε με μελισσοκομία. Η ενδοχώρα δεν μπορεί να γίνει ταυτόχρονα ζώνη αγροτουρισμού και βιομηχανική ζώνη ΑΠΕ.
Ακολουθούν οι Ειδικές επισημάνσεις και τα αιτήματα. Αναλυτικά:
Ειδικές επισημάνσεις
– Πολιτιστική κληρονομιά
Η Ιερά Μονή Αρετίου, μνημείο θρησκευτικής και ιστορικής αξίας, θα έχει άμεση οπτική επαφή με τις Α/Γ (Α5 σε 1,4 χλμ., Α12 σε 500 μ.). Η Ι.Μ. Παναγίας Περαμπελιώτισσας και η Ι.Μ. Τιμίου Σταυρού Καρδαμούτσας θα υποστούν ανάλογη οπτική και ηχητική αλλοίωση. Οι παραδοσιακοί οικισμοί Φουρνή, Καστέλι, Πλάκα, Ελούντα θα ζουν «κάτω από τη σκιά» βιομηχανικών κατασκευών.
– Καταφύγιο Άγριας Ζωής (ΚΑΖ) Κατσελιό: Η ΜΠΕ παραδέχεται ότι οι ανεμογεννήτριες Α4 και Α8 χωροθετούνται οριακά εντός των ορίων του ΚΑΖ «Κατσελιό». Πρόκειται για προστατευόμενο χώρο. Η εγκατάσταση βιομηχανικών μηχανών εντός ΚΑΖ αντίκειται στη νομοθεσία για την προστασία άγριας ζωής.
– Εκφόρτωση στην Παχειά Άμμο: Η μεταφορά εξοπλισμού 20 γιγαντιαίων Α/Γ μέσω πλοίων ανοικτού τύπου με ράμπες στην παραλία Παχειάς Άμμου μετατρέπει μια τουριστική ακτή σε βιομηχανική ζώνη εκφόρτωσης. Οι επιπτώσεις στην παράκτια μορφολογία, την ξενοδοχειακή δραστηριότητα και την εστίαση θα είναι ανεπανόρθωτες.
– Ομόφωνη αντίθεση τοπικής κοινωνίας: Το Δημοτικό Συμβούλιο Αγίου Νικολάου έχει αποφασίσει ομόφωνα ότι δεν θα δεχθεί νέα αιολικά πάρκα στα όριά του. Στις 8 Ιουνίου 2026, το Τοπικό Συμβούλιο Νεάπολης συνεδρίασε με μεγάλη συμμετοχή πολιτών, δημοτικών και τοπικών συμβούλων, εκφράζοντας ομόφωνη αντίθεση και εξετάζοντας νομικούς και πρακτικούς τρόπους αντίδρασης.
Αιτήματα
Ο Σύνδεσμος Ξενοδόχων Ν. Λασιθίου ζητά:
- Απόρριψη της ΜΠΕ για τους ΑΣΠΗΕ «Πέζα» και «Κεφάλα- Τράπεζα –Κουτσούρα στο Επάνω Μεραμπέλλο, ως ασύμβατων με τον τουριστικό χαρακτήρα της περιοχής, την ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, και τις κατευθύνσεις του ΕΧΠ-Τ.
- Ρητή ζώνη αποκλεισμού ανεμογεννητριών εντός περιοχών Κατηγοριών Α και Β του ΕΧΠ-Τ. Αν μια περιοχή χαρακτηρίζεται ως τουριστικά αναπτυγμένη, δεν μπορεί ταυτόχρονα να είναι βιομηχανική ζώνη ΑΠΕ.
- Διυπουργικός συντονισμός ΥΠΕΝ- Υπουργείου Τουρισμού- ΡΑΕ. Η αδειοδότηση αιολικών δεν μπορεί να προχωρά ερήμην της τουριστικής πολιτικής και των ΤΠΣ.
- Αναστολή κάθε αδειοδότησης νέων αιολικών στο Λασίθι μέχρι να ολοκληρωθεί η Β΄ Φάση Διαβούλευσης του ΕΧΠ-Τ και τα ΤΠΣ των Δήμων. Η αδειοδότηση «στο σκοτάδι», πριν ολοκληρωθεί ο χωρικός σχεδιασμός, δημιουργεί τετελεσμένα.
- Γνωμοδότηση Υπουργείου Τουρισμού επί κάθε ΜΠΕ αιολικού πάρκου σε περιοχές Κατηγοριών Α, Β και Γ του ΕΧΠ-Τ. Σήμερα η αρμοδιότητα είναι αποκλειστικά του ΥΠΕΝ.
- Προστασία ΚΑΖ Κατσελιό – απόσυρση χωροθέτησης Α4 και Α8 εντός ορίων Καταφυγίου Άγριας Ζωής.
- Αποκλεισμός παραλιών ως σημείων εκφόρτωσης βαρέως εξοπλισμού ΑΠΕ εντός τουριστικών ζωνών.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
