Σημαντικά μειωμένος είναι ο αριθμός των ατόμων που προσέρχονται για να προσφέρουν εθελοντικά αίμα στο Τμήμα Αιμοδοσίας του Γενικού Νομαρχιακού Νοσοκομείου Αγίου Νικολάου. Η κατακόρυφη μείωση προσέλευσης αιμοδοτών παρατηρήθηκε ιδιαίτερα την περίοδο που είχε δημοσιοποιηθεί αυξημένος αριθμός κρουσμάτων κορονοϊού στην πόλη, αλλά τώρα αρχίζουν πάλι να αυξάνονται σιγά – σιγά οι αιμοδότες, αλλά σίγουρα, ο αριθμός τους παραμένει χαμηλότερος από τα συνήθη επίπεδα, πριν την πανδημία.
Έτσι περιέγραψε ο διευθυντής του Τμήματος Αιμοδοσίας του Νοσοκομείου Αγίου Νικολάου Εμμανουήλ Ματαλλιωτάκης, στην ΑΝΑΤΟΛΗ και το δημοσιογράφο Νίκο Τραντά, την κατάσταση που επικρατεί στην Αιμοδοσία, σημειώνοντας ότι το 2020 οι αιμοληψίες μειώθηκαν 15% περίπου σε σύγκριση με το 2019. Τους δύο πρώτους μήνες του 2021, που εκδηλώθηκαν και τα πολλά κρούσματα covid στον Άγιο Νικόλαο και ελήφθησαν αυστηρά περιοριστικά μέτρα, οι αιμοληψίες μειώθηκαν κατά 45% σε σύγκριση με τους δύο αντίστοιχους μήνες του 2019!
Ο συνήθης μέσος αριθμός αιμοληψιών που κάνει το Τμήμα Αιμοληψίας του ΓΝΑΝ ετησίως είναι 2000 – 2200. Το 2020 συνελέγησαν περί τις 1.800 φιάλες. Αν συνεχιζόταν ο ρυθμός αιμοληψιών του περασμένου διμήνου, τότε η ποσότητα φιαλών αίματος θα έπεφτε δραματικά χαμηλά, τόνισε ο γιατρός.
Αναμενόμενη
Ο κ. Ματαλλιωτάκης θεωρεί αναμενόμενη την αντίδραση του κόσμου και προκειμένου να απαλείψει αυτόν τον παράγοντα που αποθαρρύνει ακόμη και τους εθελοντές αιμοδότες να προσφέρουν αίμα, προχώρησε σε οργάνωση αιμοληψιών εκτός του ΓΝΑΝ. Γι’ αυτό και διενεργεί πλέον αιμοληψίες σε απομονωμένη αίθουσα του 2ου Δημοτικού Σχολείου Αγίου Νικολάου, που βρίσκεται πολύ κοντά στο νοσοκομείο και εκεί θα μπορούν πιο εύκολα να προσέλθουν και να δώσουν αίμα οι αιμοδότες. Ο χώρος αυτός είχε χρησιμοποιηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα στην πρώτη φάση της πανδημίας, όπου και γίνονται εκεί αποκλειστικά οι αιμοληψίες. Μετά το άνοιγμα των σχολείων αυτό δεν μπορούσε να συνεχιστεί και ως ενδιάμεση λύση επελέγη οι αιμοληψίες να γίνονται δύο μέρες την εβδομάδα (Δευτέρα και Πέμπτη), απογευματινές ώρες (4.30 μ.μ. – 8.00 μ.μ.), που δε λειτουργεί το σχολείο. Για τις αιμοληψίες χρησιμοποιείται μια παλιά αίθουσα (Μουσικής), στην πίσω πλευρά του σχολείου, όπου υπάρχει δρόμος πρόσβασης και εύκολα μπορούν να προσεγγίσουν το χώρο, είπε ο κ. Ματαλλιωτάκης, τονίζοντας ότι όλες οι αιμοληψίες προγραμματίζονται κατόπιν ραντεβού (στο τηλέφωνο 28413-43103), ώστε να αποφεύγεται συνωστισμός ατόμων στον ίδιο χώρο, για προληπτικούς λόγους από ενδεχόμενη μετάδοση του ιού.
Καλύπτονται οι ανάγκες
Απαντώντας στην ερώτηση, αν η Μονάδα Αιμοληψίας του ΓΝΑΝ καλύπτει τις ανάγκες σε αίμα του νοσοκομείου, ο διευθυντής του Τμήματος Αιμοδοσίας είπε ότι «αυτή τη στιγμή, καλύπτονται, δεδομένου ότι είχαν ελαττωθεί και οι ανάγκες του νοσοκομείου λόγω μείωσης των χειρουργείων, εξαιτίας της γενικής κατάστασης, τουλάχιστον στην πρώτη φάση της πανδημίας, αλλά τώρα γίνεται σημαντικός αριθμός χειρουργείων. Μπορεί προς το παρόν να καλύπτονται οι ανάγκες του νοσοκομείου, αλλά τα αποθέματά μας είναι μικρότερα σε σύγκριση με το παρελθόν. Αν τύχουν σοβαρά περιστατικά π.χ. ένα σοβαρό τροχαίο που θα απαιτήσει μεγάλο αριθμό φιαλών αίματος, τότε να αντιμετωπιστεί πιο δύσκολα, παραδέχτηκε ο γιατρός, εξηγώντας ότι αυτό το πρόβλημα το αντιμετωπίζουν όλα σχεδόν τα νοσοκομεία. Και όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε όλες τις χώρες, όπου υπάρχει μείωση των αιμοληψιών. Παλαιότερα το Τμήμα Αιμοδοσίας Αγίου Νικολάου είχε μεγάλο πλεόνασμα και προωθούσε το 40%-45% της ποσότητας αίματος που συνέλεγε προς το Βενιζέλειο και το ΠΑΓΝΗ, στο Ηράκλειο ή ακόμη και σε νοσοκομεία της Αθήνας. Τώρα αυτές οι προωθήσεις έχουν μειωθεί κατά πολύ, λόγω της μείωσης των αιμοδοτών.
Αιμοληψίες εκτός Νοσοκομείου
Με τη διενέργεια των αιμοληψιών σε χώρο εκτός νοσοκομείου, προσδοκάται ότι οι αιμοδότες πιο άνετα θα τον προσεγγίζουν στο εξής για να προσφέρουν αίμα. Εξ άλλου, όπως είπε ο κ. Ματαλλιωτάκης, το Τμήμα Αιμοδοσίας έχει προγραμματίσει δύο εξορμήσεις αιμοληψίας, μέσα στο Μάρτιο. Η μία στο Καλό Χωριό (7/3) και η άλλη στην Ελούντα (28/3).
Το Τμήμα δεν διαθέτει «Κινητή Μονάδα Αιμοληψίας», αλλά ο εξοπλισμός και το προσωπικό που θα την κάνει, θα μεταφερθούν με αυτοκίνητο του νοσοκομείου. Οι αιμοληψίες θα πραγματοποιηθούν στο Καλό Χωριό σε χώρο που θα διαθέσει ο Πολιτιστικός Σύλλογος και στην Ελούντα στο Κοινοτικό Κατάστημα.
Ο κ. Ματαλλιωτάκης ανέφερε ότι το ποσοστό των εθελοντών που προσφέρουν αίμα το τελευταίο διάστημα είναι αρκετά μεγαλύτερο (60% – 65%) και το 35% περίπου είναι φίλοι και συγγενείς που προσφέρουν αίμα σε δικά τους πρόσωπα που το χρειάζονται στα χειρουργεία. Ο αριθμός των εθελοντών αιμοδοτών παρουσιάζει σταθερή αύξηση. Πριν 10-15 χρόνια τα ποσοστά ήταν αντίστροφα, δηλαδή η πλειοψηφία αφορούσε αιμοληψίες φίλων και συγγενών για τις ανάγκες χειρουργείων δικών τους προσώπων.
Η συλλογή πλάσματος αίματος
Ρωτήσαμε τον διευθυντή του Τμήματος Αιμοληψίας για τη διαχείριση του θέματος συλλογής πλάσματος αίματος από πρώην φορείς covid. Απάντησε ότι στο πλαίσιο προγράμματος του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Κρήτης, γίνεται ειδικός έλεγχος σε άτομα που είχαν νοσήσει από κορονοϊό για να διαπιστώσουν αν έχουν επαρκή ποσότητα εξουδετερωτικών αντισωμάτων στο αίμα τους, που καθιστά αξιοποιήσιμο το πλάσμα αίματός τους, για χρήση του σε περιπτώσεις ασθενών που νοσούν σοβαρά από covid κλπ., ελαττώνοντας τη σοβαρότητα νόσησης. Το Τμήμα λαμβάνει δείγμα πλάσματος αίματος από πρώην φορέα covid το οποίο αποστέλλει στο ΠΑΓΝΗ. Αν διαπιστωθεί ότι η περιεκτικότητά τους σε εξουδετερωτικά αντισώματα είναι επαρκής, καλείται ο αιμοδότης για να γίνει κανονική λήψη πλάσματος.
Το Τμήμα, είπε ο διευθυντής, διαθέτει επαρκές ιατρικό προσωπικό, πάσχει όμως από υποστελέχωση σε νοσηλευτικό προσωπικό, το οποίο αν ήταν περισσότερο, θα διευκόλυνε στο να κάνει περισσότερες εκτός έδρας εξορμήσεις αιμοληψιών. Ειδικό εξοπλισμένο όχημα – κινητή μονάδα αιμοληψίας, λόγω μεγεθών, το Τμήμα δεν θα μπορούσε να υποστηρίξει. Εξ άλλου, όπως εξήγησε ο διευθυντής, η ειδική κινητή μονάδα αιμοληψίας είναι μια πολύ δαπανηρή υπόθεση. Ένα βανάκι για τη μεταφορά του βασικού εξοπλισμού και τη μεταφορά του προσωπικού για μικρής κλίμακας αιμοληψίες, θα αρκούσε για τα μεγέθη του Τμήματος Αιμοληψίας του ΓΝΑΝ. Πολύ μακρινές διαδρομές δεν θα μπορούσαν να γίνουν. Μέχρι τώρα εξόρμηση αιμοληψίας από κλιμάκιο του Τμήματος Αιμοδοσίας του ΓΝΑΝ έχει γίνει στην Τουρλωτή, στη Χρυσοπηγή και είναι τα πιο μακρινά σημεία που μετέβη, μετά από αίτημα τοπικών συλλόγων. Το Τμήμα είναι διαθέσιμο να ανταποκριθεί στα αιτήματα για συλλογική αιμοδοσία που τυχόν θα οργανώσει κάποιος σύλλογος, λειτουργώντας στο πλαίσιο των δυνατοτήτων με το προσωπικό που διαθέτει.
