Ιδιαίτερα σημαντική είναι η λειτουργία της Επιτροπής Διεπιστημονικής Υποστήριξης (Ε.Δ.Υ.) στα σχολεία, ένας καινοτόμος θεσμός για τον οποίο μίλησε στην ΑΝΑΤΟΛΗ η Κοινωνική Λειτουργός κ.Μαριάννα Τεγονίκου. Κάθε σχολείο έχει μια ομάδα που απαρτίζεται από κοινωνική λειτουργό, ψυχολόγο, τον Διευθυντή του σχολείου ο οποίος συνεργάζεται με τα άλλα μέλη και ενημερώνει για τις δύσκολες περιπτώσεις μαθητών αλλά και τις ανάγκες της σχολικής μονάδας, καθώς και ένα εκπαιδευτικό ειδικής αγωγής. Όλοι οι ανωτέρω συνεργάζονται και κάθε βδομάδα συνεδριάζουν για τις ανάγκες των μαθητών αλλά και να μαθαίνουν η κοινωνική λειτουργός και η ψυχολόγος εάν έχει προκύψει κάτι νεότερο τις ημέρες που απουσιάζουν στο κάθε σχολείο.
Κύριος σκοπός της επιτροπής, είναι η διαγνωστική-εκπαιδευτική αξιολόγηση και η ψυχοκοινωνική υποστήριξη των μαθητών. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός συμπεριληπτικού σχολικού περιβάλλοντος, να αρθούν πιθανά εμπόδια στη μάθηση αλλά και η ολόπλευρη στήριξη της σχολικής κοινότητας.
Η ίδια σαν κοινωνική λειτουργός υποστηρίζει τους μαθητές ενώ δύναται να παραπέμψει μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες στο Κ.Ε.Δ.Α.Σ.Υ.
Τα μέλη της Επιτροπής λαμβάνουν το κοινωνικό ιστορικό για να διερευνήσουν το κοινωνικό, οικονομικό αλλά και το γενικότερο περιβάλλον του μαθητή, όπως και εάν αντιμετωπίζει κάποιους παράγοντες κινδύνου όπως παραμέληση, φτώχεια, ενδοοικογενειακή βία κλπ, τα οποία μπορεί να επηρεάζουν το μαθητή αλλά και την σχολική του φοίτηση.
Η Ε.Δ.Υ. διαχειρίζεται κρίσεις και παρεμβαίνει όπου χρειάζεται. Σχεδιάζουν και υλοποιούν εξατομικευμένα προγράμματα στήριξης για τους μαθητές που αντιμετωπίζουν ενδεχομένως δυσκολίες προσαρμογής, σχολική διαρροή ή κάποια παραβατική συμπεριφορά. Συνεργάζονται με τους γονείς ενώ μπορούν να προσφέρουν συμβουλευτική οικογένειας προσφέροντας στήριξη και καθοδήγηση στους γονείς και στους κηδεμόνες.
Βέβαια, πρέπει να συναινέσουν οι γονείς ώστε να παρακολουθούν τα παιδιά τους: υπάρχει ένα συγκεκριμένο πρωτόκολλο συνεργασίας το οποίο υπογράφουν οι γονείς.
Η Επιτροπή λειτουργεί ως γέφυρα διασύνδεσης ανάμεσα στο σχολείο αλλά και την κοινότητα. Σε σοβαρές περιπτώσεις όπου έχουν ενδείξεις κακοποίησης ή παραμέλησης συνεργάζονται με τις εισαγγελικές αρχές αλλά και τις κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου.
Επιπρόσθετα, μπαίνουν και στα τμήματα όπου κάνουν διάφορες δράσεις όπως για τον σχολικό εκφοβισμό, τον ρατσισμό, τις εξαρτήσεις, τα όρια κ.α.
Οι συναντήσεις των μελών της Ε.Δ.Υ. με τους μαθητές γίνονται σε ατομικό επίπεδο, αν και μπορεί να υπάρξει και δυαδικό, για παράδειγμα εάν υπάρχει ένα θέμα μεταξύ των μαθητών.
Οι συναντήσεις διέπονται από το επαγγελματικό απόρρητο. Το απόρρητο θα σπάσει μονάχα εάν υπάρχει κάποιος κίνδυνος για τη ζωή του παιδιού π.χ. σε περιπτώσεις κακοποίησης, αυτοτραυματισμού κλπ. Στόχος πάντα είναι η προστασία του μαθητή!
Όπως ανέφερε η κ.Τεγονίκου, με τους εκπαιδευτικούς υπάρχει συνεργασία.
Μας εξήγησε ότι όλες οι Ε.Δ.Υ. έχουν στην ομπρέλα τους από 5 σχολεία ενώ στο Νομό Ηρακλείου κάποιες έχουν 4 σχολεία. Σχολίασε όμως ότι από εβδομάδα σε εβδομάδα ενδεχομένως μπορεί να έχουν προκύψει πολλές ανάγκες και η παρουσία των ειδικοτήτων τους μονάχα μια ημέρα την εβδομάδα κρίνεται ως λίγη. Πιστεύουν ότι θα έπρεπε να υπάρχει η δυνατότητα να έχουν καθημερινή παρουσία σε κάθε σχολείο καθώς αντιλαμβάνονται τις πολλαπλές ανάγκες που υπάρχουν πλέον στην κοινότητα. Αυτό είναι κάτι που τους το επικοινωνούν και οι μαθητές.
Η ίδια υπογράμμισε την σημασία του να υπάρχουν σε σταθερή και μόνιμη βάση οι ειδικότητες αυτές στα σχολεία και όχι κάθε χρόνο να αλλάζουν πρόσωπα. Δυστυχώς, όταν κάθε χρόνο είναι νέα πρόσωπα σε κάθε σχολείο, έως ότου τα παιδιά να συνηθίσουν, έως ότου εξοικειωθούν με τους επαγγελματίες, να αναπτύξουν εμπιστοσύνη και να ανοιχθούν, χρειάζεται χρόνος.
Στο Ν. Λασιθίου
Στο Νομό Λασιθίου οι Ε.Δ.Υ. είναι 9 δίκτυα ενώ κάθε δίκτυο έχει από 5 σχολεία.
Η Ε.Δ.Υ. στην οποία ανήκει η ίδια επισκέπτεται το Γυμνάσιο Νεάπολης, το ΠΕΠΑΛ Νεάπολης, το Γυμνάσιο Κριτσάς, το Γυμνάσιο Τζερμιάδων και το Γενικό Λύκειο Τζερμιάδων.
Συζητήσαμε μαζί της για τη διαδικασία της μετακίνησης ενώ παράλληλα της ζητήσαμε να μας μιλήσει για το ποιες δυσκολίες κρύβονται πίσω από την «κάλυψη» 5 σχολείων. Η Κοινωνική Λειτουργός εξήγησε ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο ενώ παράλληλα ανέφερε ότι πέραν από τους μαθητές έρχονται σε επικοινωνία με 5 διαφορετικούς διευθυντές, 5 συλλόγους διδασκόντων, διαφορετικούς γονείς ενώ ανέφερε ότι από περιοχή σε περιοχή και από σχολείο σε σχολείο διαφέρει εντελώς η νοοτροπία. Αξίζει να σημειώσουμε ότι τα μέλη της επιτροπής μετακινούνται με δικά τους αυτοκίνητα χωρίς να παίρνουν κάποια έξτρα χρήματα για τα οδοιπορικά τους. Εδώ και χρόνια συζητιέται ότι θα καλύπτονταν τα οδοιπορικά από το σχολείο τοποθέτησης της κάθε Ε.Δ.Υ. προς τα υπόλοιπα. Δυστυχώς αυτό ακόμη δεν έχει ψηφιστεί με τους ίδιους να πληρώνουν από την τσέπη τους την μετακίνηση.
Τα παιδιά τα τελευταία χρόνια ανοίγονται πολύ περισσότερο ενώ σύμφωνα με την ίδια έχει φύγει το ταμπού «θα απευθυνθώ σε ψυχολόγο ή κοινωνική λειτουργό, άρα έχω κάποιο πρόβλημα». Πιο εύκολα ανοίγονται τα παιδιά της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και κατά πλειοψηφία τα κορίτσια ενώ στην Πρωτοβάθμια δεν επικοινωνούν τόσο εύκολα και άνετα κάποια δυσκολία που αντιμετωπίζουν.
Τι απασχολεί τα παιδιά
Την ρωτήσαμε σε γενικότερο επίπεδο ποια είναι τα ζητήματα που απασχολούν ως επί το πλείστον τους μαθητές. Κυρίως τους μαθητές τους απασχολούν οι διαπροσωπικές σχέσεις τόσο με το αντίθετο φύλο όσο και μεταξύ των φίλων αλλά και με την οικογένεια. Όπως τόνισε, η περίοδος της εφηβείας είναι αρκετά ευαίσθητη για έναν μαθητή, επομένως εκεί κάποιες φορές παρουσιαζονται συγκρούσεις μαθητών και γονέων. Πολλά παιδιά όμως απασχολεί και η διαχείριση του άγχους τους.
Υπάρχουν μαθητές που δυσκολεύονται να κοινωνικοποιηθούν και λειτουργούν με μεγαλύτερη εσωστρέφεια χωρίς να ανοίγονται εύκολα. Θέλαμε να μάθουμε λοιπόν σε αυτές τις περιπτώσεις πως προσεγγίζει η Ε.Δ.Υ. την κατάσταση. Θα προσπαθήσουν να τους προσεγγίσουν μέσω βιωματικών ομαδικών δράσεων σε επίπεδο τάξης, ώστε τα παιδιά να ενωθούν μεταξύ τους και να νιώσουν τα άτομα που αισθάνονται πιο απομονωμένα ότι είναι μέλη της τάξης. Διευκρίνισε όμως ότι σε προσωπικό επίπεδο τα παιδιά έρχονται και μιλούν στα μέλη της Ε.Δ.Υ. εφόσον το επιθυμούν τα ίδια.
Οι γονείς
Κατά την προσωπική μας εκτίμηση η παρουσία της Ε.Δ.Υ. στα σχολεία είναι αναμφίβολα πολύ σημαντική. Υπάρχουν όμως και γονείς που λειτουργούν κατά περίπτωση και λειτουργούν ακόμη λίγο διστακτικά ωστόσο υπάρχουν και πολλοί γονείς που ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να μιλήσουν στην επιτροπή. Σύμφωνα με την Κοινωνική Λειτουργό είναι πολύ σημαντικό ότι προσφέρονται αυτές οι ειδικότητες στα σχολεία και τα παιδιά να μπορούν να μιλήσουν με καταρτισμένα άτομα δωρεάν. Σημείωσε πως δεν έχουν τη δυνατότητα πολλές οικογένειες να πάνε τα παιδιά τους εξωτερικά για να πραγματοποιήσουν συνεδρίες.
Ερωτηθείσα αναφορικά με τις κυριότερες ανησυχίες που τους εκφράζουν οι γονείς για τα παιδιά τους η ίδια ανέδειξε ότι θα το διαχωρίσει και θα μας μιλήσει για τους γονείς της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Τους απασχολούν λοιπόν ιδιαίτερα οι σχέσεις μεταξύ των παιδιών και εάν οι φιλίες τους είναι οι κατάλληλες. Καθώς τα παιδιά τους πολλές φορές λόγω ηλικίας έρχονται σε επαφή με το τσιγάρο και τις ουσίες είναι κάτι που ανησυχεί πολλούς γονείς Αρκετοί είναι και οι γονείς που δεν μπορούν να διαχειριστούν τις εκρήξεις θυμού αλλά και τα σκαμπανεβάσματα στη διάθεση των εφήβων.
Τόνισε ότι λειτουργεί σαν αλυσίδα η οικογένεια με το σχολείο και την Ε.Δ.Υ. Πρέπει να αισθάνονται λοιπόν όλοι ότι όλο αυτό λειτουργεί ομαδικά προς όφελος πάντα των παιδιών.
Για τους εκπαιδευτικούς σχολίασε ότι βρίσκονται πολύ κοντά στα παιδιά και συνεργάζονται με την Ε.Δ.Υ. Δεν ενδιαφέρονται μονάχα για το γνωστικό αντικείμενο ενώ δίνουν ιδιαίτερη σημασία και στο συμπεριφορικό αλλά και στα συναισθήματα των παιδιών παροτρύνοντάς τα να απευθύνονται στην Ε.Δ.Υ.
Καθώς η παρουσία ψυχολόγου και κοινωνικού λειτουργού δεν υπάρχει καθημερινά σε κάθε σχολείο είναι ιδιαίτερα σημαντικό να υπάρχει συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς και να μεταφέρουν την εικόνα των παιδιών καθώς εκείνοι τα ζουν σε καθημερινή βάση.
Η κ.Τεγονίκου μετέφερε το δικό της μήνυμα παροτρύνοντας όλους τους μαθητές να δείξουν εμπιστοσύνη στην Ε.Δ.Υ. και να «εκμεταλλεύονται» τις ειδικότητες που προσφέρονται. Σημείωσε πως όλοι κατά την διάρκεια της ζωής μας αντιμετωπίζουμε δυσκολίες και είναι σημαντικό να έχουμε ανθρώπους δίπλα μας να μας βοηθούν και να μας υποστηρίζουν.
ΣΟΦΙΑ ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗ
