Mιλήσαμε με τον Γιώργο Σφακιανάκη, πρόεδρο του Παγκρήτιου Συλλόγου Διευθυντών Ξενοδοχείων για το πρόβλημα και τα αιτήματα των εργαζομένων. Όπως φαίνεται στην Κρήτη υπάρχουν από τη μία, οι αφίξεις που παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα, συνεχίζοντας τη δυναμική πορεία της σεζόν, αλλά από την άλλη, όμως, κάτω από την επιφάνεια κρύβονται σοβαρές παθογένειες στον τουριστικό τομέα. Η οικονομική πίεση στις επιχειρήσεις, οι τεράστιες ελλείψεις προσωπικού και, κυρίως, η επισφαλής θέση των εποχικά εργαζομένων, οι οποίοι αποτελούν την καρδιά της κρητικής φιλοξενίας, είναι υπαρκτά προβλήματα.
Ο κ. Σφακιανάκης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας ότι χωρίς άμεση κρατική παρέμβαση για τη στήριξη των εργαζομένων και την αναβάθμιση της τουριστικής παιδείας, η μελλοντική ανάπτυξη του κλάδου είναι αβέβαιη.
Το πιο καίριο ζήτημα που έθεσε ο πρόεδρος των διευθυντών ξενοδοχείων είναι το δράμα που βιώνουν χιλιάδες εποχικοί υπάλληλοι μετά το τέλος της τουριστικής περιόδου. «Οι περισσότεροι δουλεύουν για έξι μήνες και μετά βρίσκονται στο ταμείο ανεργίας, το οποίο τελειώνει μέσα σε τρεις μήνες. Έτσι, κατά τη διάρκεια του χειμώνα, υπάρχουν μήνες χωρίς κανένα εισόδημα», εξήγησε ο κ. Σφακιανάκης. Αυτή η συνθήκη εργασιακής ανασφάλειας δεν πλήττει μόνο τους ίδιους και τις οικογένειές τους, αλλά υπονομεύει ολόκληρο το τουριστικό οικοδόμημα.
Σύσσωμοι οι τουριστικοί φορείς του νησιού τάσσονται στο πλευρό των εργαζομένων, αναγνωρίζοντας την τεράστια συμβολή τους. «Είναι άνθρωποι έμπειροι, έχουν δεξιότητες. Είναι αυτοί που με το χαμόγελό τους και με την προσπάθειά τους στηρίζουν τον τουρισμό», τόνισε ο κ. Σφακιανάκης. Η διατήρηση αυτού του πολύτιμου ανθρώπινου δυναμικού στον κλάδο αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα. Για να συμβεί αυτό, αλλά και για να προσελκυστεί μια νέα γενιά στα τουριστικά επαγγέλματα, είναι επιτακτική η ανάγκη να εξασφαλιστεί ένα αξιοπρεπές ετήσιο εισόδημα. Η στήριξη των εργαζομένων δεν είναι απλώς ένα ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά μια στρατηγική επένδυση στο μέλλον του τουρισμού, που αποτελεί, όπως είπε, πάνω από το 50% της οικονομίας της Κρήτης.
Αφίξεις με χαμηλή κερδοφορία
Παράλληλα, ο Γιώργος Σφακιανάκης αποδόμησε την απλουστευτική εικόνα μιας «επιτυχημένης σεζόν», που βασίζεται αποκλειστικά στους αριθμούς των αφίξεων. Η πραγματικότητα, από οικονομικής άποψης, είναι πολύ πιο σύνθετη και πιεστική. Η ακρίβεια που μαστίζει όλη την Ευρώπη έχει αλλάξει τη συμπεριφορά των τουριστών, οι οποίοι είναι πλέον πολύ πιο προσεκτικοί με τις δαπάνες τους. Αυτό μεταφράζεται σε αύξηση των κρατήσεων τελευταίας στιγμής, που συχνά γίνονται με σημαντικές εκπτώσεις, μειώνοντας τα έσοδα των ξενοδοχειακών μονάδων.
Την ίδια στιγμή, οι επιχειρήσεις βλέπουν τα λειτουργικά τους έξοδα να εκτοξεύονται, καθώς οι τιμές σε όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες έχουν αυξηθεί δραματικά. Αυτή η διπλή πίεση -μειωμένα έσοδα και αυξημένα έξοδα- οδηγεί σε συρρίκνωση της κερδοφορίας, θέτοντας σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα πολλών, κυρίως μικρομεσαίων, τουριστικών επιχειρήσεων.
Εκρηκτικές ελλείψεις προσωπικού
Το πρόβλημα της υποστελέχωσης παραμένει μια ανοιχτή πληγή για τον κρητικό τουρισμό. Η συνεχής ανάπτυξη του κλάδου και η δημιουργία νέων κλινών αυξάνουν τις ανάγκες για προσωπικό, οι οποίες δεν μπορούν να καλυφθούν. Οι ελλείψεις, σύμφωνα με τον κ. Σφακιανάκη, εντοπίζονται σε κρίσιμους τομείς, όπως η οροφοκομία (καμαριέρες), η μαγειρική και το service. Ωστόσο, το πρόβλημα είναι εξίσου οξύ και σε θέσεις που απαιτούν υψηλή εξειδίκευση, όπως η υποδοχή και τα διοικητικά στελέχη, όπου η έλλειψη υπολογίζεται γύρω στο 10%. Ακόμη και η προσέλκυση ανειδίκευτου προσωπικού από τρίτες χώρες δεν κατάφερε να δώσει ουσιαστική λύση, καθώς οι ανάγκες για καταρτισμένους επαγγελματίες παραμένουν τεράστιες.
Προτάσεις
Απέναντι σε αυτή την πολυεπίπεδη κρίση, ο πρόεδρος του Παγκρήτιου Συλλόγου Διευθυντών Ξενοδοχείων κατέθεσε δύο συγκεκριμένες και στοχευμένες προτάσεις που απαιτούν την άμεση συνδρομή της πολιτείας.
– Η πρώτη αφορά την οικονομική ενίσχυση των εργαζομένων. Η άμεση θέσπιση ενός πλαισίου οικονομικής στήριξης για τους εποχικούς υπαλλήλους, ώστε να διασφαλίζεται ένα αξιοπρεπές εισόδημα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Αυτό θα αποτελέσει το ισχυρότερο κίνητρο για να παραμείνουν στον κλάδο οι έμπειροι και να προσελκυστούν νέοι.
– Η δεύτερη αφορά την αναβάθμιση της τουριστικής εκπαίδευσης. Μια ριζική μεταρρύθμιση της τουριστικής εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα, από τις επαγγελματικές σχολές έως την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η δημιουργία προγραμμάτων σπουδών υψηλού επιπέδου, που θα καλύπτουν όλο το φάσμα των τουριστικών επαγγελμάτων και θα μπορούν να προσελκύσουν ακόμη και σπουδαστές από το εξωτερικό, είναι μονόδρομος για μια χώρα που θέλει να πρωταγωνιστεί στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη.
«Χωρίς εργαζόμενους δε μπορεί να στηριχθεί ούτε η ανάπτυξη, ούτε η δραστηριότητα στα ξενοδοχεία», κατέληξε ο Γιώργος Σφακιανάκης, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση. Η επένδυση στον άνθρωπο και τη γνώση είναι η μόνη βιώσιμη στρατηγική για το παρόν και το μέλλον του τουρισμού της Κρήτης, όπως και ο ίδιος υποστηρίζει.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
